Elordada Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen telekópir ótti. Bıylǵy sharanyń taqyryby «Qazaqstandaǵy jańa ındýstrıalandyrý: ornyqty damý men progres úshin» dep ataldy. Prezıdenttiń qatysýymen ótken jalpyulttyq telekópirde qandaı ındýstrıalyq jańalyqtar boldy? Bul suraqqa jaýapty qamshy.kz tilshisi saralap kórdi.
Búgin Jalpyulttyq telekópir barysynda onlaın-rejımde Elbasy N.Á.Nazarbaev óńirlik damý jáne aýyldaǵy ındýstrıalandyrýdyń aıasyndaǵy Indýstrıalandyrý kartasynyń úsh jańa nysanyn iske qosýǵa ruqsat berdi.
Elbasy «bul nysandar Qazaqstan úshin óte mańyzdy jáne asa jańa» ekenin atap kórsetti, ásirese, «aýyl sharýashylyǵynda jel kúshin paıdalanatyn energetıkalyq qondyrǵylardy qoldanýdyń» mańyzdylyǵy aıtyldy.
Atap aıtqanda, Shyǵys Qazaqstanda «qurǵaq ádis» boıynsha jumys isteıtin sement zaýyty iske qosyldy jáne bul óndiris sement óndirisi úshin qajetti klınkerdiń alǵashqy partıasyn shyǵaryp ta úlgerdi.
Aıasynda 500-dep astam jańa jumys orny qurylyp otyrǵan bul joba otandyq sapaly qurylys materıaldaryn shyǵarýdyń esebinen elimizdegi sement defısıtin sheshýge negizdelip otyr.
Sondaı-aq óńirlik damýdyń aıasynda Soltústik Qazaqstan oblysynda «Zenchenko jáne kompanıa» komandıttik seriktestiginiń jelmen jumys isteıtin energetıkalyq qondyrǵysy iske qosyldy.
Selolyq jerde qolǵa alynyp otyrǵan ınovasıalyq joba agrofırma kásiporyndaryn jáne Novonıkolskoe selosynyń turǵyndaryn «taza» elektr energıasymen qamtamasyz etetin bolady jáne jylyna mln kVt elektr qýatyn óndirýge múmkindik beredi.
Oǵan qosa, aýyldyq jerlerde ındýstrıalyq jobalardy iske asyrý aıasynda Ońtústik Qazaqstan oblysynda DSP óndiretin kásiporyn iske qosyldy. Bul óndiris elimizdiń qurylys ındýstrıasyn damytýǵa óz úlesin qosatyn bolady.
Aıta ketý kerek, jyldyq qýaty 50 myń sharshy metr ónimdi quraıtyn kásiporyn qurylys materıaldaryn maqta sabaqtarynan óndiretin bolady. Zaýyt otandyq qurylys naryǵyn DSP ónimimen qamtamasyz etip qana qoımaıdy, sonymen birge qaldyqsyz óndiriske aýysýdy qamtamasyz etedi.
Jambyl oblysynda Shý qalasyn, al keleshekte taǵy 32 eldi mekendi tabıǵı gazben qamtamasyz etetin joǵary qysymdy «Qordaı-SHý» gaz qubyry iske qosyldy. Bul joba «Taraz» hımıalyq parkiniń óndiristik kásiporyndaryna da gaz jetkizýge múmkindik beredi.
Esterińizge sala keteıik, búgin Astanada Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev Indýstrıalandyrý kartasy jobalaryn tanystyrý boıynsha kezekti jalpyulttyq telekópir barysynda 10 jańa óndiristi iske qosýǵa ruqsat berdi.
Búginde Indýstrıalandyrý kartasynda 779 joba bar. 2010-2012 jyldar arasynda 537 nysan paıdalanýǵa berildi. 277 joba (nemese engizilgen nysandardyń 51,6 paıyzy) 50 jáne odan da kóp paıyzǵa júktelgen. Olardyń ishinde 141-i tolyq qýattylyqqa shyqty. 305 kásiporyn jańa ónimderdi shyǵarýda. 36 kásiporyn óz ónimderin 520 mıllıard teńgege eksporttady. Jańa kásiporyndar 1 trıllıon 400 mıllıon teńgeniń ónimderin shyǵardy.
Astana-Temirtaý jáne Almaty-Qapshaǵaı joldaryndaǵy qozǵalys
Jalpyulttyq telekópir barysynda Memleket basshysy Astana-Temirtaý jáne Almaty-Qapshaǵaı joldaryndaǵy qozǵalysty iske qosty
Búgin jyl saıynǵy «Qazaqstannyń jańa ındýstrıalızasıasy: turaqty damý jáne progres úshin» atty jalpyulttyq telekópiri barysynda Memleket basshysy Astana-Temirtaý jáne Almaty-Qapshaǵaı joldaryndaǵy qozǵalysty iske qosty. Bul jol bóligi «Nurly jol» Memlekettik baǵdarlamasynyń negizgi baǵyttarynyń biri bolyp tabylatyn «Ortalyq-Ońtústik» dálizine kiredi.
Almaty-Qapshaǵaı qaıta jańartý joly nysanynan «QazAvtoJol» UK» AQ Basqarma tóraǵasynyń orynbasary Jeldikbaev Berik habarlady. Qazirgi ýaqytta bul jol bóligindegi negizgi qurylys jumystary aıaqtalǵan. Jol 6 jolaq boıynsha qozǵalys júzege asyrylatyn I-shi tehnıkalyq sanattaǵy standarttarǵa saı salynǵan. Osynyń arqasynda qazirgi ýaqyttyń ózinde qozǵalys qarqyndylyǵy táýligine shamamen 30 myń kólikti quraıdy.
Odan ári «QazAvtoJol» UK» AQ Basqarma tóraǵasy Qızatov Ermek «Nurly jol» Memlekettik baǵdarlamasynyń barysynda Táýelsizdik merekesiniń mereıtoıyna oraı Qazaqstannyń jol qyzmetkerleri 930 shaqyrymǵa sozylǵan jańa joldyń qoldanysqa berilgendigin jetkizdi.
Ol: Almaty-Qorǵas, Almaty-Taldyqorǵan, Beıneý-SHetpe, Shymkent-Tashkent, Shymkent-Jambyl oblysynyń shekarasy, Kókshetaý-Petropavl jol bólikteri.
«Búgin biz «Ortalyq-Ońtúistik» dáliziniń negizgi bóliginiń biri: 171 shaqyrymǵa sozylǵan Astana-Temirtaý jolynyń qaıta jańartý jumystaryn aıaqtaýdamyz» - dep, atap ótti.
Jol jobalyq jyldamdyǵy saǵatyna 140 shaqyrymdy quraıtyn birinshi tehnıkalyq sanattyń standarttaryna saı salynǵan. Ótkizý qabileti táýligine 6 kólikten 28 kólikke deıin.
Qızatov Ermek Prezıdentke jol bólikteriniń qoldanysqa daıyn ekendigin jetkizdi.
Tele kópir barysynda Memleket Basshysy «Nurly jol» Memlekettik baǵdarlamasynyń oryndalýy jaıynda baıandamashylardan esep aldy jáne Astana-Temirtaý Almaty-Qapshaǵaı joldaryndaǵy kólik qozǵalysyn iske qosty.
Bul kásiporyndarda Otandyq ónim shyǵarylyp, qazaqstandyq mamandar jumys isteıtin bolady.
Mańǵystaýda 3 jańa nysan
Búgin Qazaqstan Prezıdenti Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen Indýstrıalandyrý kúni ótýde. İs-shara «Nurly jol» jáne eldi ındýstrıalyq-ınnovasıalyq damytý jónindegi memlekettik baǵdarlamalardyń júzege asyrylý barysyna arnaldy. Jalpyulttyq telekópir aıasynda Elbasy Nursultan Nazarbaev jańa óndiristi iske qosty. Bul kásiporyndarda Otandyq ónim shyǵarylyp, qazaqstandyq mamandar jumys isteıtin bolady.
Qazaqstan Táýelsizdiktiń 26 jylynda jahandyq reformalar men aýqymdy jańarý jolynan ótti. Josparly ekonomıkadan bas tartyp, naryqtyq ekonomıkaǵa túbegeıli bet burdy.
Elbasy Nursultan Nazarbaev álemdik daǵdarysqa jaýap retinde Qazaqstandy alyp qurylys alańyna aınaldyryp, ındýstrıalyq-ınnovasıalyq damyǵan el qalyptastyrdy. Qazaqstan sheteldik ınvestısıa tartýdan aımaqtyq kóshbasshyǵa aınaldy. Elimiz jahandyq óndiris tizbegine enýdi jalǵastyryp jatyr. Memleket basshysy búgin de aýqymdy jobalardyń kelesi kezeńin jalǵastyrdy. Bul joly basty nazar - tehnologıalyq qaıta jabdyqtaý men sıfrly tehnologıalarǵa kóshý jyldamdyǵyna aýdaryldy.
Prezıdent Nursultan Nazarbaev Jalpyulttyq telekópir sheńberinde Mańǵystaý oblysy, Qaraqıa aýdany Quryq aýylyndaǵy parom kesheniniń İİ kezeńin iske qosty. Jobanyń quny - 97,7 mlrd. teńgeni qurap, porttyń qýattylyǵy jylyna 7 mln tonnaǵa jetti. Quryq porty arqyly eksporttyq jáne tranzıttik júkterdi Transkaspıı dálizinde álemdik naryqqa tasymaldaý josparlanyp otyr.
Telekópirde «Qazaqstan temir joly» Ulttyq kompanıa» AQ ınfraqurylymdyq jobalar boıynsha vıse-prezıdenti Baýyrjan Orynbasarov sóz aldy.
«Qurmetti Nursultan Nazarbaev! Quryq porty - Transkaspıı halyqaralyq kólik baǵdarynyń mańyzdy túıini. 2017 jyly Quryq portynda 1 mln. 200 myń tonnadan astam júk tıeldi. Jańa iske qosylǵan avtokólik paromy – qosymsha 2 mln. tonna júk artýǵa múmkindik bermek. Búgin biz Eýropa elderi men Túrkıaǵa jańa baǵyttardy jibermekpiz»,- dedi.
Jańadan ashylǵan jáne bir nysan "Shetpe-Aqtaý" avtomobıl joly. Jobanyń quny - 92 956 mln. teńgeni quraıdy. 2020 jylǵa qaraı júk tasymaldaý kólemi "Beıneý-Aqtaý" avtojolynyń ýchaskesinde 16 200-30 700 myń tonnany quraıdy deıdi, sala mamandary. Osylaısha, kóliktik-logıstıkalyq ortalyqtardy qurý arqyly shekaralas jatqan Ózbekstan, Túrkimenstan elderimen qarym-qatynasty nyǵaıtyp, Kaspıı mańy aımaǵynyń damýyna, óńir ekonomıkasynyń ósýine "Beıneý-Aqtaý" avtojoly yqpal etpek.
«Qurmetti Elbasy! «Aqtaý-SHetpe» jol bóligi «Astrahan-Atyraý-Aqtaý-Túrikmenstan shekarasy» halyqaralyq tranzıttik dáliziniń quramyna kiredi. Bul – Reseı jáne Shyǵys Eýropany Ortalyq Azıa elderimen baılanystyratyn eń qysqa jol. Júk tasymalynyń kólemi jylyna 3 mıllıon tonnany qurap, Aqtaý men Quryq teńiz porttarynyń múmkindigin arttyrady»,- dedi QR IDM Avtokólik joldar Komıtetiniń tóraǵasy Mereke Pishembaev.
Ári qaraı telekópir aıasynda Mańǵystaýda «Arsellor Mıttal» kompanıasynyń túıistirip dánekerleý qubyrlaryn óndirý sehy paıdalanýǵa tapsyryldy.
«Sáıkesinshe, Transkaspıı baǵytymen Qytaıdan Quryq arqyly Ázerbaıjanǵa, Grýzıaǵa jáne Túrkıaǵa jiberiletin júkter – Qara teńiz portyna shyǵatyn joldar dál osy Quryq arqyly júzege asyrylady. Sondyqtan da, biz atalǵan portqa erekshe mańyz beremiz, jáne ony paıdalanýǵa berý kezinde aldyn ala josparlanǵan maqsatty kórsetkishterge qol jetkizemiz degen senimdemiz», - dedi Roman Sklár
Jobanyń quny sheteldik ınvestorlardyń qatysýymen 6,8 mlrd. teńgeni qurap otyr. Zaýyt barlyq Kaspııdiń búkil óńirinde biregeı, tehnologıalyq jaǵynan tolyqqan ónerkásip kesheni bolyp tabylady. Óndiris qýaty jylyna 300 shaqyrym qubyr shyǵarýǵa qabiletti. Óndiristiń ár bóligi avtomattandyrylǵan jáne qubyrdyń sapasynyń joǵarylyǵyn tekseretin baqylaýdan ótedi.
Elbasy atalǵan jobalardyń iske asýyna sáttilik tilep, kásiporyn ujymymen tildesti.
Jalpyulttyq telekópir sheńberinde 25 nysannyń 10 myńǵa tarta jumysshysy jańa ındýstrıaldy serpilistiń tikeleı kýágeri bolyp, sharany 18 mıllıon Qazaqstandyq tamashalady.
Aıta keteıik, jyl basynan beri Mańǵystaýda jalpy quny 1 mlrd. 847 mln. teńge quraıtyn 3 joba paıdalanýǵa berilip, 195 jańa jumys orny ashylǵan.
Kólik-logıstıkalyq nysandar
6 -jeltoqsanda Indýstrıalandyrý kúnine baılanysty Memleket basshysy ótkizgen Jalpyulttyq telekópir kezinde «Qazaqstan temir joly» UK» AQ «Nurly jol» baǵdarlamasy aıasynda nysandardy qosýǵa ruqsat berdi. «QTJ-Júk tasymaly» AQ fılıaly – Almaty júk tasymaly bólimshesiniń dırektory S. Álishev Almaty-1-SHý temir jol jelisi ekinshi temir joly qurylysynyń birinshi ótkizý kesheniniń aıaqtalǵandyǵyn baıandady.
Qurylys barysynda negizinen qazaqtandyq ónim óndirýshilerdiń materıaldary paıdalanyldy.
Aqtóbe rels arqaýy zaýytynyń relsteri tóseldi. Paıdalanýǵa berilgen Almaty-1-SHý temir jol telimi arqyly jańa úlgidegi keń qorapty vagondardan jasaqtalǵan «Tulpar-Talgo» júrdek poıyzy júrip ótti.
Almaty-1 –Shý ekinshi temir jol jelisi telimniń ótkizý múmkindigin 3,2 esege arttyryp, táýligine 68 jup júk poıyzdarynyń ótýine jaǵdaı jasaıdy. Osylaısha júk poıyzdarynyń jolda júrý merzimi eki esege qysqarady.
Jalpyulttyq telekópir kezinde Quryq portyndaǵy birinshi ótkizý kesheni nysandary paıdalanýǵa berildi.
Quryq paromy kesheni Transkaspıı halyqaralyq dálizindegi kólik-logıstıkalyq mańyzdy tizbegi bolyp sanalady.
«Quryq –bizdiń Kavkaz ben Eýropaǵa shyǵatyn tusymyz. Bul bizdiń kópten kútken jańǵyrtýǵa asa muqtaj jobamyz»,-dep atap ótti Jalpyulttyq telekópir kezinde Memleket basshysy. «Quryq» porty» JSHS bas dırektory A. Túrikpenbaev temir jol men port ınfraqurylymy qurylysynyń aıaqtalyp, alǵashqy jyljymaly quramdy paromǵa tıeýge daıyn ekendikterin jetkizdi. Quryq portyndaǵy alǵashqy ótkizý kesheni arqyly «Kaspıı teńiz keme qatynasy» JAQ ıeligindegi «Shahdag» (Baký qalasy) kemesine júk vagondaryn synaqtyq tıeýdi júzege asyrdy.
Telekópir kezinde Almaty-1-SHý jańa temir jol jelisimen alǵashqy «Tulpar-Talgo» jolaýshylardyń jyljymaly quramy jiberilse, Quryq parom kesheninde vagondar paromǵa tıeldi.
Almaty -1-SHý temir jol teliminiń qurylysy men Quryq portyndaǵy kire berisi men parom kesheni Qytaımen shekaradan bastalyp, Ońtústik –Shyǵys Azıa elderi, Eýropa, Taıaý Shyǵys, Kavkaz, Túrkıamen baılanystyratyn transqurlyqtyq kólik kópiri retinde Qazaqstannyń Shyǵystan Batysqa baǵyttalǵan kólik logıstıkalyq ınfraqurylymyn jasaqtaıdy.
Aqtóbede iske qosylǵan eki iri joba
Astanada Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen «Jańa ındýstrıalandyrý: qazaqstandyq barystyń qadamy» atty jalpyulttyq telekópir ótti. Prezıdenttiń qatysýymen ótken dástúrli telekópir kezinde Indýstrıalandyrý kartasy jobalaryn tanystyrý jáne «Altyn sapa», «Paryz» syılyqtarynyń jeńimpazdaryn marapattaý rásimi uıymdastyryldy. Bul sharaǵa Aqtóbe oblysy tikeleı rejımde qosylyp, qatysty.
Telekópir aıasynda elimizdiń barlyq óńirinen 11 tikeleı kórsetilim júrgizilip, sonyń barysynda Elbasyǵa Indýstrıalandyrý kartasynyń eń mańyzdy nysandary kórsetildi.
— Indýstrıalandyrýdyń eń mańyzdy jobalaryn iske qosý jyl saıynǵy ıgi dástúrge aınaldy. Biz búgin metalýrgıa, ónerkásip, qurylys materıaldary, mashına jasaý, kólik jáne logıstıka salalary boıynsha 25 jobanyń iske asyrylýyn bastadyq, — dedi Elbasy.
Nursultan Nazarbaev aýqymdy ındýstrıalandyrý baǵytyn ustanǵanymyzdyń durys bolǵanyn jáne onyń ýaqyt talabyna saı ekenin atap ótti.
— Búkil elimiz boıynsha bir myńnan astam jańa óndiris iske qosylyp, 100 myńnan astam turaqty jumys oryndary ashyldy. Biz búgin «Giessenhaus» jaýapkershiligi shekteýli seriktestiginiń alúmını qospasyn shyǵaratyn, al keleshekte avtomobıl dıskilerin jasaıtyn jobasyn iske qostyq. POSKO, «Evrazholdıng», Tenaris, «Polımetal» sıaqty óz salasynyń kóshbasshysy sanalatyn belgili transulttyq kompanıalar tartylýda, — dedi Memleket basshysy.
Qazaqstan Prezıdenti óndiristik kooperasıa jáne avtomobıl qurastyrý salasyndaǵy yntymaqtastyq máselelerine nazar aýdaryp, qazaqstandyq avtozaýyttarda elektromobılder qurastyrýdyń bastalǵanyn aıryqsha atap ótti.
— Búginde Qazaqstanda 18 belgili brendke tıesili avtokólik quraldarynyń túrli modelderi jınaqtalady. Biz olardy Qytaıǵa, Reseıge, Tájikstanǵa, Ózbekstanǵa jáne basqa da elderge eksporttaýdamyz, — dedi Elbasy.
Nursultan Nazarbaev shıkizattyq emes sektordaǵy óndiris kólemin arttyrýǵa jáne onyń el ekonomıkasyndaǵy mańyzdylyǵyna erekshe toqtaldy.
— Hımıa ónerkásibi salasynda «Evrohım» transulttyq kompanıasy kúrdeli tyńaıtqyshtar shyǵarý jónindegi zaýyttyń qurylysyn bastady. 14 farmasevtıkalyq kásiporynda halyqaralyq DjıEmPı standarttary engizildi. Búgin «Hımfarm» aksıonerlik qoǵamy «Polfarma» iri farmasevtıkalyq kompanıasymen birlese atqaratyn taǵy bir jobanyń iske asyrylýy bastaldy. Qurylys salasynda negizgi qurylys materıaldary boıynsha ımportqa táýeldilikti joıdyq. Heidelberg, KNAUF, Basf, Sika jáne basqa da sheteldik kompanıalardyń qatysýymen 180-nen astam joba iske asyryldy, — dedi Memleket basshysy.
Sonymen qatar, Qazaqstan Prezıdenti ekonomıkany ártaraptandyrý úshin ınfraqurylymdy damytýdyń mańyzy zor ekenin atap ótip, «Nurly jol» baǵdarlamasy aıasynda Eýrazıalyq mýltımodaldik kólik dáliziniń iske qosylǵanyn jáne «Batys Eýropa — Batys Qytaı» halyqaralyq kólik dálizi qurylysynyń aıaqtalǵanyn aıtty.
— Osy jyldar ishinde 2 myń shaqyrym temirjol, 5 myń shaqyrym avtomobıl joly salyndy. Teńiz jáne áýe aılaqtaryna qaıta jóndeý jumystary júrgizildi. Quryq portynda temirjolǵa jáne avtomobılge arnalǵan parom kesheni iske qosyldy. «Qorǵas-SHyǵys qaqpasy» arnaıy ekonomıkalyq aımaǵy jáne Lánúngan teńiz porty jobalaryn júzege asyrý nátıjesinde Azıa-Eýropa baǵytynda Qazaqstan arqyly jóneltiletin konteınerlik júk tasymalynyń kólemi jyl saıyn eselenip keledi. Bul 2020 jylǵa qaraı elimizdiń tasymaldaýdan túsetin tabysyn 5 mıllıard dollarǵa deıin arttyrýǵa múmkindik beredi, — dedi Elbasy.
Nursultan Nazarbaev halyqaralyq «EKSPO-2017» mamandandyrylǵan kórmesiniń tabysty ótkenin atap ótip, Úkimetke kórmede kórsetilgen balamaly jáne jańartylatyn energıa kózderi salasyndaǵy ǵylymı jetistikterdi tájirıbege engizip, qoldaný úshin júıeli jumys júrgizýdi tapsyrdy.
— EKSPO aýmaǵynda «Astana» halyqaralyq qarjy ortalyǵy, «Jasyl» tehnologıalar men ınvestısıalardy damytý jónindegi halyqaralyq ortalyq, İT-startaptar halyqaralyq tehnoparki qurylatyn bolady. Olardyń ýaqtyly iske qosylyp, tolyq jumys isteýin qamtamasyz etý kerek, — dedi Qazaqstan Prezıdenti.
Sondaı-aq, Memleket basshysy «Sıfrlyq Qazaqstan» memlekettik baǵdarlamasy aıasynda 4.0. Indýstrıasynyń tehnologıalaryn engizip, bul salada ındýstrıalyq turǵydan damyǵan eldermen jáne EAEO-ǵa múshe memlekettermen yntymaqtastyqty nyǵaıtý qajet ekenin aıtty. Budan bólek, Elbasy sıfrlyq tehnologıalar salasyndaǵy zamanaýı mashyqtardy meńgergen mamandardy daıyndaýdyń mańyzdy ekenine nazar aýdardy.
Nursultan Nazarbaev Qazaqstannyń Ekonomıkalyq yntymaqtastyq jáne damý uıymynyń Investısıalar jónindegi komıtetiniń múshesi bolyp, Yntymaqtastyqtyń eldik baǵdarlamasyna qol qoıǵanymyzdy, sondaı-aq ulttyq ınvestısıalyq strategıanyń qabyldanǵanyn, sonyń arqasynda elimizde kóptegen transulttyq kompanıalar men strategıalyq ınvestorlar tabysty jumys istep jatqanyn aıtty.
Osyǵan oraı, Memleket basshysy Úkimetke shetelderge shyǵarylǵan kapıtaldy elge qaıtarý úshin múmkindik týǵyzý, qazaqstandyq taýarlardy eksporttyq naryqtarda ilgeriletý jóninde sharalar qabyldaýdy, sondaı-aq kásipkerlikti damytýǵa jáne bıznes ortany jaqsartýǵa erekshe mán berýdi tapsyrdy.
Jańa zaýyt jáne 5,5 mıllıard teńge ınvestısıa
Telekópir kezinde Memleket basshysy oblysta eki jańa kásiporyndy iske qosty. Onyń biri — «Qazaqstan munaı jabdyqtary zaýyty» JSHS. Osylaısha tikeleı translásıa arqyly qýattylyǵy jylyna 50 myń tonna ónim óndirip, 120 jumys ornyn quratyn alǵashqy iri joba paıdalanýǵa berildi. Aqtóbede shegendeý jáne sorǵylaý-syǵymdaý qubyrlaryn shyǵarý úshin qurylǵan zaýytta Qytaıdyń «Staer munaı jabdyqtaryn shyǵaratyn Sınszán zaýyty» JSHS-nyń tehnologıasy qoldanylyp, tehnıkalyq mamandary tartylady. Kompanıanyń Qytaıdaǵy «Sinopec» kompanıasymen 15 jyldyq seriktestik tájirıbesi bar.
Sorǵylaý-syǵymdaý jáne shegendeý qubyrlaryn jáne burandaly mýftalardy shyǵarý kezinde sapaly ónim kólemi 96 paıyzdan asady.
Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen ótken telekópir kezinde oblys ákimi Berdibek Saparbaev, «Qazaqstan munaı jabdyqtary zaýyty» JSHS dırektory Anar Kashlaev jáne zaýyt ujymy tikeleı efırge shyqty. Elbasy aldynda sóz sóılegen zaýyt dırektory A.Kashlaev:
— Biz — jas, qarqyndy damyp kele jatqan kompanıamyz. Bizdiń joǵary tehnologıaly óndirisimiz — bul eldiń munaı-gaz ónerkásibine arnalǵan mashına jasaý salasyn damytý úlgileriniń biri. 120 jumys orny quryldy, 5,5 mıllıard teńge kóleminde ınvestısıa tartyldy. Shyǵarylǵan ónimniń 20 paıyzyn Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaq pen Qytaı naryǵyna eksporttaýdy josparlap otyrmyz, — dedi.
Mashına jasaý — kez kelgen ındýstrıaldy memleket úshin ekonomıkanyń mańyzdy salasy. Elimizde sońǵy 7 jylda bul salada óndiris kólemi 3 esege ósken, ıaǵnı 700 mıllıard teńge. Bul salanyń damýyna munaı-gaz mashına jasaý kásiporyndarynyń da úlesi zor. Telekópir kezinde Nursultan Nazarbaev aqtóbelik munaı jabdyqtaryn óńdeý jáne atyraýlyq metal óńdeý zaýyttarynyń jumysyn bastaýǵa ruqsat berip, tabystar tiledi. — Biz munaı men gazǵa baı memleketpiz, qazir shıkizatty óńdeý máselesi kún tártibinde. Tek shıkizat emes jáne ony satý, óńdeý, qosymsha qunyn ulǵaıtyp, tabysty molaıtýymyz kerek. Sondyqtan men bul nysandardyń óte mańyzdy ekenin aıtamyn. Men bul nysandardyń aıaqtalǵanyna qýanyshtymyn, — degen Elbasy óndiris oryndarynda jumys jasaıtyn jumysshylar men qurylysshylarǵa sáttilik tiledi.
«Qazaqstan eksportqa shyǵaratyn gazǵa ıe boldy»
Qazaqstan — kómirsýtek óndirý men eksporttaýdan álemdik kóshbasshylardyń biri. Elimiz halyqaralyq jobalarǵa qatysý maqsatynda ulttyq gaz qubyrlary júıesin damytyp keledi. Telekópir kezinde ishki naryqta jáne qazaqstandyq shıkizatty Reseı, Ózbekstan jáne Qytaıǵa eksporttaýda Aqtóbe oblysyndaǵy gaz qurǵatý qondyrǵysyn salý jobasynyń mańyzy erekshe aıtyldy.
«Interga ortalyq Azıa» aksıonerlik qoǵamy júzege asyrǵan «Bozoı» jerasty gaz saqtaý qoımasynda gaz qurǵatý qondyrǵysyn salý jobasy Qazaqstan úshin asa mańyzdy. Atalmysh joba «Bozoı» jerasty gaz saqtaý qoımasynan alynatyn tabıǵı gazdy Aqtóbe oblysy men Qazaqstannyń ońtústik óńirleriniń tutynýshylary úshin «Buqara-Oral» jáne «Beıneý-SHymkent» magıstraldi gaz qubyry arqyly tasymaldaýǵa, sonymen qatar, taýarly gazdy Reseıge, Ózbekstan men Qytaı Halyq Respýblıkasyna halyqaralyq tasymaldaýdy qamtamasyz etýge múmkindik beredi.
Telekópir kezinde Elbasy aldynda Aqtóbe oblysynan sóz sóılegen «QazMunaıgaz» Ulttyq kompanıasy» aksıonerlik qoǵamynyń gaz tasymaldaý jáne saqtaý jónindegi vıse-prezıdenti Ibýlla Serdıev: «Qurmetti Elbasy! Osy jobanyń arqasynda Reseı, Qytaı, Ózbekstanǵa tasymaldanatyn tranzıttik jáne eksporttyq gazdyń kólemi artady. «Bozoı» jerasty gaz qoımasynyń elimizdiń energetıkalyq qaýipsizdigin qamtamasyz etýde strategıalyq mańyzy bar. Jańa qondyrǵy ónimdilikti arttyryp, táýligine 27 mıllıon tekshe metrge jetkizbek. Bul batys pen ońtústiktegi qazaqstandyq tutynýshylardy gazben úzdiksiz qamtamasyz etýge múmkindik beredi. Nursultan Ábishuly, iske qosýǵa ruqsat etińiz!», — dedi.
Osy kezde Nursultan Nazarbaev: «Biz munaı men gazdy shyǵaratyn memleket bola tura, sol gazǵa ózimiz táýeldi bolyp keldik. Minekeı, qazir biz bul máseleni sheshtik. Bul qubyr óte qajet. Tek eldi gazdandyrýǵa ǵana emes, eksportqa shyǵaratyn gazǵa ıe boldyq. Bolashaqtaǵy Qashaǵannan, Qarashyǵanaqtan, Teńizdiń ekinshi kezeńinde shyǵatyn gazdar bar, endi osynyń kólemin úlkeıtýimiz kerek. Birinshiden, gazdyń kólemi 60, 70, 80 mıllıardqa deıin jetken kezde, úlken gazdy eksporttaıtyn elge aınalatyn bolamyz. Ekinshiden, gazdy qazir qurǵaq túrinde bermeı, ony óńdep, sol gazdan shyǵaratyn ónimdi kóbeıtýimiz kerek. Sondyqtan bul óte mańyzdy. El úshin qajet nárseni sheshtińizder. Sol úshin men sizderge rızashylyǵymdy bildiremin. Jaqsylyq tileımin. Eńbekteriń tabysty bolsyn. Jiberińder, qosyńdar, — dep Astanadaǵy jalpyulttyq telekópir barysynda Elbasy Nursultan Nazarbaev Aqtóbe oblysyndaǵy «Bozoı» qoımasynda gazdy keptirý qondyrǵysyn iske qosty.
«Intergaz Ortalyq Azıa» AQ bas dırektorynyń aıtýynsha, gaz sapasy jaqsaryp, ónimdilik ulǵaıdy jáne gazdy jer astyna aıdaý men ony qaıta alý ýaqyty 200 kúnnen 150 kúnge deıin qysqardy. Onyń aıtýynsha, gazdy qurǵatý qondyrǵysy magıstraldyq gaz qubyry boıyndaǵy eń iri nysandardyń biri bolyp esepteledi.
— Osy joba arqyly táýliktik ónimdilik artady, al gaz sapasy halyqaralyq standarttarǵa sáıkes bolady. Óz kezeginde, magıstraldyq gaz qubyryn paıdalaný merzimi ulǵaıady. Endi qoımadan alynǵan gaz «Beıneý-Bozoı-SHymkent» magıstraldyq gaz qubyry arqyly jiberilip, eldiń ońtústik óńirleriniń kógildir otyn qajettiligin jáne otandyq gazdyń Qytaıǵa eksporttalýyn tolyq qamtamasyz etedi, — dedi M.Shańbatyrov.
Ol qazan aıynda Qytaıǵa alǵashqy jetkizý jumystary bastalǵanyn aıtty.
— Bıyl Qytaıǵa 5 mıllıard tekshe metr gaz tasymaldaýdy josparlap otyrmyz. Qazir gaz eksporty negizinen onyń sapasyna baılanysty. Sondyqtan biz taýardy halyqaralyq standartqa sáıkestendirýimiz kerek. Bul qondyrǵy ónim sapasyn qajetti standarttarǵa jetkizetin bolady, — dedi ol.
«Qazmunaıgaz» UK» AQ-nyń ınvestısıalyq jobasynyń jalpy quny — 11 mıllıard teńge. Qazaqstan suıytylǵan sińirgish arqyly gazdy keptirý tehnologıasyna alǵash ret qol jetkizdi. Aksıonerlik qoǵam ókilderiniń aıtýynsha, kompanıa óndiriske ozyq ıdeıalardy engizý úshin zamanaýı ozyq jabdyqtardy paıdalanǵan. Ol úshin «Sımens» kompanıasynyń jáne Ýkraına zaýytynan qondyrǵylary paıdalanylǵan. «Bozoı» jerasty gazy qoımasynda bekitilgen jobalyq gaz saqtaý kólemi — 4 mıllıard tekshe metr gaz. Oblys ákiminiń orynbasary Serik Tólenbergenovtiń aıtýynsha, búgingi kúni oblys halqynyń 87 paıyzy kógildir otynmen qamtylǵan. Jaqynda ǵana kóp jyldan beri iske asyrylmaı turǵan Shetyrǵyz avtomattandyrylǵan gaz bólý stansıasy iske qosyldy. Endi elimizdiń Táýelsizdigi kúni Alǵa aýdanynda taǵy bir gaz bólý stansıasy iske qosylmaq. — Biz «QazTransGaz» kásipornymen jemisti jumys jasaımyz ári birlesken yntymaqtastyqtyń arqasynda naqty nátıjelerge qol jetkizip júrmiz. Halyq árbir ashylǵan jańa keshendi jaqsy qabyldaıdy, bul óz kezeginde turǵyndardyń oblystyń eldi mekenderinen qonys aýdarýyn toqtatady, — dedi S.Tólenbergenov. Shalqar aýdanynyń ákimi Baýyrjan Qanıev «QazTransGaz» mekemesiniń Bozoıdyń kólik joldaryn jóndep, asfálttaıtynyn osyndaı birlesken yntymaqtastyqtyń nátıjesi retinde atap ótti.
Birtutas baǵdarlama jáne sıfrlyq qazaqstan
Telekópir aıaqtalǵannan soń oblys ákimi Berdibek Saparbaev jýrnalıserge suhbat berdi:
— Bizdiń barlyq múmkindikterimiz bar. Eń negizgisi — baılyǵymyz bar, sol baılyqty paıdalanatyn halqymyz bar. Sol baılyqty óńdeý úshin odan kóbirek paıda tabýymyz kerek. Ol úshin shetel qarjysyn ózimizdiń óńirdiń ekonomıkasyna tartýymyz kerek. Qytaı memleketine barǵandaǵy issapardyń negizgi maqsaty da sol. Bizdiń ókilettikti ashqanymyz da sol. Telekópir kezinde Memleket basshysy Nursultan Ábishuly óte jaqsy aıtty, Qytaı — óte alpaýyt el, úlken teńiz. Biz qandaı ónim shyǵarsaq ta, olar endi barlyǵyn alady. Biz ol memleketti tıimdi paıdalanýymyz kerek. Ekinshi jaǵynan, ol baı memleket. Qytaı — qazir dúnıejúzindegi eń damyp kele jatqan memleketterdiń biri. Qarjysy kóp. Eki memleket basshysy arasynda qabyldanǵan «Bir beldeý, bir jol» baǵdarlamasy bar. Soǵan baılanysty Qazaqstanǵa Qytaıdyń eń kem degende 10 mıllıard dollar ınvestısıasy kelý kerek. Osy múmkindikti biz paıdalanýymyz qajet.
Memleket basshysy telekópir kezinde munaı, gaz týraly aıtyp ketti. Eń negizgi másele — solardy óńdeýimiz kerek. Bizde gazdyń da, munaıdyń da qory jetkilikti. Ókinishke qaraı, qazirgi tańda biz olardy tek shıkizat túrinde ǵana satamyz. Ásirese, gazdy. Tapsyrma berilgen, endi qazir sony júzege asyrýymyz kerek, — dedi oblys ákimi.
Berdibek Mashbekuly óz sózinde sıfrlyq Qazaqstandy damytýdy eń úlken másele retinde atady. «Bul baǵytta da biz jumys istep jatyrmyz. Biraq telekópir kezinde Memleket basshysy óte durys aıtty, ol jumys qazirgi tańda jetkiliksiz. Bizdiń mamandarymyz bar, endi birtutas baǵdarlama bolýy kerek. Iaǵnı, árbir sala, mysaly, densaýlyq saqtaý, bilim, ishki ister, kólik salalary jeke-jeke jumys jasamaı, bir baǵdarlama sheńberinde jumys isteýi tıis. Ol baǵdarlama árbir salanyń bir-birimen baılanysta bolýyn qamtamasyz etýi kerek. Odan keıin ol baǵdarlama respýblıkalyq baǵdarlamalarmen baılanysty bolýy tıis. Iaǵnı, ıntegrasıa. Birigip jumys istegende ǵana úlken nátıje bolady», — dedi B.Saparbaev.
Taý-ken salasyn avtomattandyrýǵa arnalǵan úsh joba
Astanada ótip jatqan jalpyulttyq telekópir barysynda «AK ALTYNALMAS» AQ «sıfrlyq kenishti» iske qosty, Sokolov-Sarybaı ken-baıytý óndiristik birlestigi «aqyldy karerdi» ashty.
Memleket basshysy atalǵan jobanyń taý-ken salasyn sıfrlandyrýdyń bastapqy qadamy ekenin atap ótip, sıfrlandyrý baǵdarlamasyn tolyǵymen iske asyrsaq, el ekonomıkasyn 30 paıyzǵa ósirý múmkindigi baryn tilge tıek etti. Osy oraıda memleket basshysy «Sıfrlyq Qazaqstan» jobasyn daıyndap qoıǵanyn aıtty.
Sonymen qatar memleket basshysy sıfrlyq tehnologıalar turǵysynan artta qalýǵa bolmaıtynyn alǵa tartyp, Úkimet, mınıstrlerge naqty tapsyrma mindetteıtinin jáne atalǵan máseleni ózi baqylaıtynyn, bul Úkimettiń basty mindeti ekenin aıtty.
Eske salsaq, búgin elordada memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen «Jańa ındýstrıalandyrý: qazaqstandyq barystyń qadamy» ulttyq telekópiri bastaldy. Telekópir barysynda onlaın rejımde búkil respýblıka boıynsha jańa jobalar iske qosylady.
Joǵary tehnologıalyq óndiris oshaqtary
Búgin Memleket basshysy Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen «Jańa ındýstrıalandyrý: Qazaqstan barysynyń serpini» ulttyq telekópiri ótti. Onlaın rejıminde búkil el boıynsha jańa ındýstrıaldy-ınnovasıalyq, ınfraqurylymdyq, energetıkalyq, agroónerkásiptik jobalar iske qosyldy.
Atap aıtqanda, «Qazaqaltyn Tehnolodjı» kompanıasy Aqsý aýylynda altyn óndirý fabrıkasyn iske qosty. Aqtóbe oblysynda mashına jasaý jáne metal óńdeý sektorynda munaı-gaz jabdyqtaryn óndirý jáne qubyrlar shyǵarýmen aınalysatyn «Qazaqstan munaı jabdyqtary zaýyty» JSHS zaýyty ashyldy. Atyraý oblysynda («Jigermunaıservıs» JSHS) robotty dánekerleý ádisimen metal qurastyrmalary óndirisi iske qosyldy.
Tamaq ónerkásibinde jáne aýylsharýashylyq ónimderin qaıta óńdeýde Soltústik Qazaqstan oblysyndaǵy «Maslodel» JSHS «Tetra Pak» JSHS joǵary tehnologıalyq qondyrǵylarmen jabdyqtalǵan sút zaýytyn ashty, Shyǵys Qazaqstan oblysynda «Vostok-Moloko» JSHS joǵary tehnologıalyq jabdyqtary ornatylǵan sút keshenin modernızasıalady, Batys Qazaqstan oblysyndaǵy «Jaıyq Agro» JSHS-de jańa qus fabrıkasy iske qosyldy.
Jambyl oblysynda «Shaǵyn jáne orta bıznesti damytýdyń jańa sektorlary» baǵyty boıynsha «Orgstroı» JSHS granıt, mármár jáne gıps óndirý, jarylǵysh qurylǵylardy óndirýdiń jańa tehnologıasyn óńdeý jónindegi óndirisin ashty. Almaty oblysynda «Psi Stroy Industriya» JSHS metal konstrýksıalaryn shyǵaratyn zaýytty iske qosty, Korınskaıa GES balamaly energetıkalyq jobany iske qosty.
Qaraǵandy oblysynda eski kólikterdi qaıta óńdeýmen aınalysatyn kásiporyn «Recycling Company» JSHS jumys isteı bastady. Kásiporyn jylyna tozyǵy jetken avtokólikterdiń 50 myńyn qaıta óńdeýge qaýqarly.
Qazaqstannyń tranzıttik áleýetin damytý jáne Eýrazıa qurlyǵyndaǵy logıstıkalyq torapty qurý jobasyn iske asyrý maqsatynda Memleket basshysy Quryq porty (Mańǵystaý oblysy) paromdyq termınalynyń birinshi kezeńin iske qosty.
Sondaı-aq, Astanadaǵy jalpyulttyq telekópir barysynda Eýropalyq avıasıalyq qaýipsizdik agenttiginiń standarttaryna sáıkes, óz avıalaınerleri men basqa da áýe kompanıalarynyń ushaqtaryna tehnıkalyq qyzmet kórsetetin «Eır Astana» avıasıalyq tehnıkalyq ortalyǵy jumys isteı bastady.
Mańǵystaýdaǵy «Aqtaý - Beıneý» avtojol jobasynyń «Aqtaý – Shetpe» ýchaskesi iske qosyldy. «Continental Logistics Shymkent» JSHS Shymkentte iri kólik-logıstıkalyq ortalyǵyn saldy.
Budan bólek, "Intergaz Ortalyq Azıa" AQ Aqtóbe oblysyndaǵy gazdy jer astynda saqtaıtyn "Bozoı" qoımasynda gazdy keptirý qondyrǵysyn iske qosty.
Sonymen qatar, Prezıdent Nursultan Nazarbaev Pavlodar oblysyndaǵy legırlengen alúmını óndirisi men osy alúmınıden avtomobıl dıskilerin shyǵaratyn «Giessenhaus» JSHS óndirisin iske qosýǵa pármen berdi. Sondaı-aq, «ArcelorMittalTubularProductsAktau» AQ dánekerleý qubyrlary óndirisi (Mańǵystaý oblysyndaǵy Aqtaý teńiz porty AEA), «Hımfarm» AQ (Ońtústik-Qazaqstan oblysy) qatty dári-dármek nysandarynyń jańa sehy, Qyzylorda oblysyndaǵy «Gejuba Sement» JSHS sement zaýytyn salý jáne Atyraý oblysyndaǵy munaı-hımıa óndirisiniń «Kazakhstan Petrochemica lIndustries» JSHS qurylysy bar.
"Eýrazıalyq top" (ERG) óndiristi tehnologıalyq jańartý jobasy aıasynda Qostanaı oblysynyń Qashar kenishinde aqyldy karerdi iske qosty. "Qazmyrysh" korporasıasy Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy Maleev ken ornynda Pitram júıesin iske qosty, "Altynalmas" kompanıasy Jambyl oblysynda ıntegrasıalyq tuǵyrnamany iske qosty. Budan bólek, Almaty qalasyndaǵy "Inovasıalyq Tehnologıalar Parkinde" derbes klasterlik qordyń "Sandyq zerthanasy", Astanadaǵy "Nazarbaev Ýnıversıtetinde" robot tehnıkasynyń zerthanasy ashyldy.
2017 jyldyń basynan beri 1,9 trıllıon teńgelik 127 joba iske qosylyp, 10 myńnan astam turaqty jumys orny ashyldy.
