Almatyda bilim salasyndaǵy jemqorlyqqa qarsy jobalyq keńse ashyldy.
Elimizdegi bilim oshaqtarynda jeń ushynan jalǵasqan jemqorlyqpen kúres kúsheıedi. Óıtkeni, sońǵy úsh jylda bilim berý salasynda 700-ge jýyq jemqorlyq faktisi tirkelipti. Bul týraly búgin Almatyda ótken «Sanaly urpaq» respýblıkalyq forýmynda belgili boldy. Sharaǵa 2000-nan astam adam qatysty. Qatarynda stýdentter, joǵarǵy oqý oryndary men jergilikti bılik ókilderi bar. Forým aıasynda jemqorlyqqa tótep beretin keńse ashyldy. Shahar basshysy Baýyrjan Baıbek ortalyq jumysymen tanysyp shyqty.
«Sanaly urpaq» respýblıkalyq forýmyna jıylǵan kóptiń qarasy kóp. Stýdentter, ustazdar qaýymy men eldiń ár óńirinen kelgen joǵarǵy oqý oryndarynyń basshylary bar. Barlyǵyn mazalaǵan suraq - bilim salasyndaǵy jemqorlyqty joıý. Sharaǵa jıylǵandar stýdentter men kýratorlar arasyndaǵy ashyq, senimdi qarym-qatynastardy qalyptastyrý qajettigin alǵa tartty.
«Almaty mektepterinde, kolejderi men ýnıversıtetterinde 500 myńǵa jýyq jastar bilim alady. El bolashaǵy jastar desek, búgingi kúni osy jastarymyzben jumysta olardyń boıynda jemqorlyqqa tózimsizdik tanytý qaǵıdalaryn sińirýge basa nazar aýdarý kerek. Elbasy Nursultan Ábishuly Nazarbaev aıtqandaı, jemqorlyqpen kúrestiń tıimdiligi búkil qoǵamnyń jumylyp, belsendi atsalysýyna tikeleı baılanysty bolmaq. Olaı bolsa, múddeli memlekettik organdar, úkimettik emes uıymdar, sarapshylar men ustazdar qaýymy bolyp qoǵamda jemqorlyqqa múldem tózbeýshilikti qalyptastyrý barshamyzdyń mindetimiz», - dedi Almaty qalasynyń ákimi Baýyrjan Baıbek.
Elimizde jemqorlyq eń kóp taraǵan salanyń biri - dál osy bilim berý salasy eken. Ásirese, Ońtústik Qazaqstan oblysynyń mektepteri men balabaqshalarynda jemqorlyq órship turǵan kórinedi. Odan keıingi kóshti Soltústik jáne Batys Qazaqstan oblysy jalǵaýda. Shaǵyn syılyqtan bastap, qomaqty qarjyǵa deıin para alatyndardyń ústinen qylmystyq is qozǵalsa da, arany ashylǵan ashkózder sany azaımaı tur. Sondyqtan aldaǵy ýaqytta Qazaqstannyń eń úzdik joǵarǵy oqý oryndarynyń reıtıńi jasaqtalmaq. Ol úshin jasyryn saýalnama júrgiziledi.
«Bizdiń málimetterge sáıkes, bilim berý salasynda sybaılas jemqorlyq edáýir artqan. Elimizde sońǵy úsh jylda 687 jemqorlyq faktisi tirkelip, 226 laýazymdy tulǵa sottaldy. Qylmystyq jaýapkershilikke tartylǵandardyń arasynda 82 mektep, 17 kolej dırektory, 70 balabaqsha meńgerýshisi, 29 bólim basshysy men oblystyq bilim basqarmalarynyń basshylary bar. Qazaqstan boıynsha bilim salasynda sybaılas jemqorlyq qylmystarynyń eń kóbi Ońtústik Qazaqstan oblysynda tirkeledi», - dedi QR Memlekettik qyzmet isteri jáne sybaılas jemqorlyqqa qarsy is-qımyl agenttiginiń tóraǵasy Alık Shpekbaev.
Forým aıasynda «Sanaly urpaq» jobalyq ofısiniń tusaýy kesildi. Ol «Stýdentterge qyzmet kórsetý ortalyǵynda» ornalasqan. Munda tek joǵarǵy oqý ornynyń tálimgerleri ǵana emes, barlyq bilim berý mekemeleriniń ókilderi bas qosyp, sybaılas jemqorlyqqa qarsy tyǵyz jumys jasaıdy. Iaǵnı, mektep oqýshysynan bastap, qalanyń barsha jastary úshin de esik ashyq. Tipti, para suraǵandardan qysym kórgenderden de qońyraýlar qabyldanady. Shaǵymdar rastalsa, shara qoldaný úshin birden tıisti organǵa jiberiledi.
«Bul jobalyq keńseniń basty maqsaty - bilim berýdegi sybaılas jemqorlyqty joıý jáne jemqorlyqqa tózbeýshilik týdyratyn ortany qurý. Negizgi mindetterimizge bilim berý salasyndaǵy sapany jaqsartý, ári mamandardyń adaldyq qasıetin damytý jatady. Sondaı-aq sybaılas jemqorlyqqa qarsy jańa tetikterdi engizý bolyp tabylady», - dedi «Sanaly urpaq» jobalyq keńsesiniń úılestirýshisi Qarlyǵash Ýseınova.
Aıtyp ótsek, forýmnan soń kelgen meımandarǵa Almatydaǵy «Open Almaty» jáne Quqyq qorǵaý qyzmetteri ortalyǵynyń jumysy tanystyryldy. Byltyr ashylǵan qos mekemedegi mamandardyń jumysy kóńil kónshitedi. Máselen, aryz-shaǵymdardy qabyldap qana qoımaı, óz kásibin bastaýǵa nıettengen azamattarǵa da keńes beretin qoǵamdyq qabyldaý ortalyǵy osy ýaqytqa deıin 16 myń turǵynnyń máselesin qarastyryp úlgeripti. Sonyń 72 paıyzy birden sheshilgen. Al Quqyq qorǵaý qyzmetteri ortalyǵy ashylǵaly beri 4 myńnan astam turǵynǵa kómek beripti. Qazirgi ýaqytta prokýrorlardyń keńesine kún saıyn 200-ge tarta adam júginedi eken.
