Bul, qazirgi qoǵamnyń indeti deımiz be, álde, basqa qalaı ataýǵa bolar eken...

Self sózi aǵylshyn tilinen aýdarǵanda “ózim” degen maǵyna beredi eken. Bir qyzyǵy bul sózben túbirles Selfish sózi “egoızm, ózimshildik, menmenshildik”  degen maǵyna beredi eken. Iaǵnı, ataýy aıtyp turǵandaı, bul ataýmen atalatyn árekettiń de jaqsylyqqa alyp barar nyshany kórinbeıdi. Qarsylyǵyn bildiretinder az emes ekenin bilemin, biraq, sonda da meniń túsinigimdegi aqıqat osy.

Bul qubylys eki jyl tóńiregindegi beleń alǵan jaǵdaı, tipten áleýmettik jelisi de bar Instagram degendeı. Bul qubylysty indet dep oılaıtyn jalǵyz men emes ekenmin, álemniń kóptegen psıhologtary da bul qubylysty kádimgi psıhıkalyq aýrý dep atap, “Selfit” - dep dıagnoz da qoıyp úlgergen eken. Belgili bolǵandaı, belsendi túrde ózin-ózi sýretke túsirý, tek qana jaǵymdy emes, sonymen qatar manıkaldy sındrom. Selfıt – adamǵa qaıta qaıta “Men jaqsymyn ba? Shynynda keremet emespin be? Ras deńdershi!” – degendeı quptaýdy qalap turatyn, beımazalyq jaǵdaıdaǵy júıke tozýynyń bir túri.

Psıhologtardyń pikirinshe, sátti shyqqan sýretterin áleýmettik jelilerde jarıalap otyrý  ózin-ózi ásire baǵalaý eken. Sýretiniń astynda beriletin árbir “Laık”, Selfıtterge  madaq, jetistik bolyp qabyldanady. Ýaqyt óte kele bul madaqtar  ómirlik qajettilik bolyp kórinis tabady. Laıktyń kezekti dozasyn qabyldamasa  bir nárse jetispeı turǵandaı  ózine-ózi oryn taba almaı psıhıkalyq turǵydan kúızeliske túsedi eken psıhologtardyń pikirinshe.

Zertteýlerdi jaza bersek áńgime kóp jazatyn. Biraq, adamı qundylyq turǵysynan da alyp qarasaq paıdasynan zıany kóp dúnıe ekeni oılanǵan adamǵa túsinikti dep bilemin. Ózine-ózi ǵashyq bolý, ózine súısine berý, maqtaýlardy qalap turý, aqıqatynda nashar qasıetterdiń biri ekeni bárine belgili. Bul da – jastar arasyndaǵy tárbıeniń buzylǵandyǵynyń bir kórinisi. Ata-anasynyń aldynda bermeıtin esepti, men andamyn, men myndamyn dep Instagramdaǵy jurtshylyqqa jarıalaıdy. Dál osy ýaqytta dál sol áreketterine qarsylyq baıqamaǵandar, ary qaraı jańa serpinmen jańa stılde kórinis tabary shúbásiz.Tyıymdardy sezinbeı ósken, odan qalsa úlkender ishinen tabylatyn aqtaýlar (zaman aǵymy solaı, eshteńe etpeıdi jáne t.b.), olardy  odan ári jańa senimmen adamı qasıetke jat qylyqtardy jasaýǵa, tárbıeden attaýǵa ıtermeleıdi. Oǵan, ardan attaýdan birinshi shepte kele jatqan, ózderiniń ashyq arsyzdyqtarymen álemge belgili amerıkandyqtar, eýropalyqtar dálel bolýda. Meniń aıtqym kelgeni, úlkender tarapynan bolmaǵan tyıymdardyń, sógýlerdiń qazirgi qoǵamda óte qajet ekendigi.

Selfıtterge

Óz-ózine ǵashyq bolǵan ul men qyzdar kóbeıdi, Selfılikke asyq jandar “uıat eken” – demeıdi. Rıashyl sezim jeńdi, tárbıeni rıasyz, İbilistiń tar qaqpany bul kúnderi keńeıdi.

Qarańǵyda jybyrlaǵan qara tastyń ústinde Qumyrsqanyń izindeı-aq* boıaýy joq tús múlde. Hadısterde teńeý keldi dál osyndaı keskinde, Rıa baryn oılaǵaısyń selfıletip túskende.

“Já..., já..., jarar” – dep aıtarsyń “Artyq kettiń sen múlde, Qoǵamdaǵy jańalyqty túsinbeısiń bul kúnde”. Jaýap berem beıshara bir, aqtap aıtqan qur únge... Eliktirer las jańalyq syltaý bolmas kúpirge.

Instagramda, men bilmeıtin ... taǵy basqa jelide Kelbetine súısingender, sýret joldar erige. Qaryndasym oramaldy japqanyńnan ne paıda ... “Ózderińdi pash etpeńder”** - degen aıat óli me?!

Jigitter júr selfıletip salmaqty túr tanytyp, Men andamyn, men myndamyn keskindegi taqyryp. Ómirdegi ár qadamnan esep berdiń jelide AQYRdaǵy esepti oıla qalma shyraq ah uryp!

Like bassa qýanasyń, kópke unappyn degendeı, Bul ómirdiń máni me edi Like sanaý eleńdeı. Nasıhatty tyńdańdarshy, bolmańdarshy kereńdeı Árbir sózge oılanyp, boılańdarshy tereńdeı. ...

*Paıǵambar (oǵan ALLAhtyń sálemi men ıgiligi bolsyn) aıtty: “Senderdiń aralaryńda, Rıa, jerdegi jybyrlap júrgen qumyrsqadan da edáýir baıqaýsyz”. Ibn Abbas aıtty: “Shırk (Rıa) – qarańǵy túnde qara tastyń ústinde órmelep júrgen qumyrsqanyń izinen de baıqaýsyz”. Ibn Hatım, Al-adab al-mýfrad (Albanı).

**Nur súresi, 31 aıat.

 Nurjan Myńbaı