Tús jorý haram ba?

/uploads/thumbnail/20170708181202958_small.jpg

Quran Kárimde tús jorý jaıly aıtylǵan qıssalar bar. Máselen, Júsip paıǵambardyń (ǵ.s.) Mysyr patshasynyń túsindegi jeti semiz sıyrdy molshylyq al, jeti aryq sıyrdy qýańshylyq jyldary dep joryǵany sıaqty. Bul qıssa Júsip súresiniń 46-49 aıattarynda baıandalǵan.

Hadıste: «Sender jaǵymdy tús kórseńder, ol Alla taǵaladan. Alla taǵalaǵa shúkirshilik aıtyp, kórgen tústerińdi áńgimelep berińder. Al, unamaıtyn tús kórseńder, ol shaıtannan, kórgenniń jamandyǵynan saqta dep Alla taǵalaǵa jalbarynyńdar. Jaman tústi eshkimge aıtpańdar, óıtkeni senderge onyń eshbir zıany tımeıdi[1]», - dep aıtylǵan.

Tús jorý ilimi bar, alaıda keń taraǵan emes. Ábý Bákir Syddyq (r.a.) tús jorı alatyn kisi bolǵan. Tipti, «Tús jorý kitabyn» jazǵan tabıǵın Muhammed bın Sırın Syddyq (r.a.) shańyraǵynda týǵan.

Ábý Bákir Alla elshisiniń (s.ǵ.s.) tústerin joryp bergeni jaıly rıýaıattar bar. Paıǵambarymyz (s.ǵ.s.) Ábý Bákirge (r.a.): «Ekeýimiz baspaldaqpen kóterilip barady ekenbiz. Men senen eki baspaldaq ilgerilep ketippin»,-dep túsin aıtqanda, Syddyq (r.a.): ýa, Alla elshisi! Alla taǵala sizdi óz quzyryna alyp ketedi eken, al men sizden keıin eki jarym jyl ómir súredi ekenmin,- degen eken.

Alla elshisi (s.ǵ.s.) kórgen tústerin sahabalarǵa aıtyp, ony ózi joryp beretin. Óıtkeni, bul – ýahı. Paıǵambarlar (s.ǵ.s.) tústeri ýahı bop keletini Qurannan málim. Máselen, Ibrahımge (ǵ.s.) uly Ismaıldi quran etý jaıly túsi. Bul jaıly Saffat súresiniń 102-aıatynda aıtylǵan. Ábý Saǵıd (r.a.) rıýaıat etken hadıs Paıǵambarymyz (s.ǵ.s.): «Men uıqyda ekenmin. Kenet bireýiniń kıimi keýdesine deıin, biriniki odan tómen kıim kıgen adamdardy kórdim. Sosyn janymnan Omar ótti. Ol kıimin súıretip júr eken, - dedi. Tyńdap turǵandar: siz túsińizdi nege jorydyńyz,- dep suraǵanda, paıǵambar (s.ǵ.s.): «Ol – din», - degen eken.

Tústegi kıim dindi bildiredi. Kıim adamdy kúnniń ystyǵy men sýyǵynan qorǵaǵany sıaqty, din de adamdy dúnıe jáne aqyret azabynan qorǵaıdy. Tústegi kıimniń sándi jáne durys bolýy dinniń kemeldigin kórsetedi eken.

Sahaba Abdýlla bın Salam (r.a.) óziniń tús kórgeni týraly bylaı deıdi: «Men bir baý-baqshada ekenmin, baý-baqshanyń ortasynda baǵana bar eken, al baǵananyń ústinde arqan. Bireý maǵan: shyq,- dedi. Men: shyǵa almaımyn, dep edim, bir qyzmetshi kelip kıimimnen demep jiberdi. Men shyǵyp, áligi arqanǵa qolym jetti. Baıqap qarasam men myqtap ustap alyppyn,   osy túsimdi paıǵambarǵa (s.ǵ.s.) aıtyp bergenimde, Ol (s.a.ý.) : Baý-baqsha degeniń – Islam. Baǵana – ıslamnyń ustyndary (negizderi). Arqandy myqtap ustanǵanyń – sen ómirden ótkenshe dinge berik bop ótedi ekensin,-dep jorıdy.

Kórgen tústi tek ata-ana nemese týǵan baýyr sıaqty jaqyn adamǵa ıakı bolmasa nıettes dos-jarandarǵa aıtqan jón. Al, jaman tústi tipti eske de almaǵan durys.



[1] Jamı ýsýl lı ahadıs rasýl, rýıa ýa amsal, 305-bet

muslim.kz

Qatysty Maqalalar