Keshe Memlekettik hatshy Gúlshara Ábdiqalyqova Astanadaǵy Ulttyq arhıv pen Arheografıa já­ne derektaný ulttyq ortalyǵynyń qazirgi materıaldyq-tehnıkalyq jaǵdaıymen, tarıhı-mádenı qujattyq muralardyń saqtalý jaı-kúıimen tanysty ári atalǵan mekemelerdiń ujymdarymen kezdesti. Sondaı-aq, ol «Qazaq handyǵyna – 550 jyl» atty kórmeni aralap kórdi.
Parlament depýtattary, memlekettik organdardyń ókilderi, tarıhshy ǵalymdar, muraǵatshylar qatysqan bul sharada Memlekettik hatshy aldymen Ulttyq muraǵat qorynda saqtaýly qujattardyń túpnusqalary men kóshirmeleri, «Mádenı mura» baǵdarlamasyn iske asyrý barysynda Qytaı, AQSH, Reseı, Túrkıa, Fransıa jáne basqa da elderdiń muraǵattary men ǵylymı mekemelerinen tabylǵan Qazaq handyǵynyń tarıhyna qatysty qujattar jáne elimizdiń belgili qoǵam qaıratkerleriniń jeke qorlary qoıylǵan kórmeni aralady.
Budan keıin mundaǵy dybys jazatyn, qujattardy elektrondy muraǵattarǵa kóshiretin bólimderdiń jáne muraǵattar qoımasynyń jumysymen tanys­ty. Sondaı-aq, Ulttyq muraǵat pen Arheo­grafıa jáne derektaný ulttyq ortaly­ǵynyń ujymdarymen kezdesti. Onda muraǵat isin damytýdyń ózekti máseleleri talqylandy.
Jıynda G.Ábdiqalyqova Memleket basshysy Nursultan Nazarbaev usynǵan «Máńgilik El» jalpyulttyq ıdeıasy halyqtyń tarıhı sanasyna negizdelgenin jáne tatýlyq pen turaqtylyqty nyǵaıtýǵa baǵyttalyp otyrǵanyn jetkizdi. Buǵan qosa, ǵylymı jáne tarıhı qundylyǵy bar muraǵattyq qujattar men materıaldardy saqtaý men zerdeleýdiń jáne nasıhattaý jónindegi jumystardy jandandyrýdyń aıryqsha mańyzdylyǵyna toq­taldy.
«Qazirgi tańda Qazaqstannyń mura­ǵattary eldiń ómirinen syr shertetin tarıhı qundy jádi­gerlermen tolyqtyrylyp jatyr. Reseı, Qytaı, Germanıa, AQSH, Mysyr, Iran, Polsha, Grekıa, Túrkıa jáne taǵy basqa memle­ketterden tarıhı qujattar jetkizildi. Sonymen qatar, búgin biz muraǵat isindegi birqatar júıeli máselelerdi talqylaýymyz shart. Atap aıtqanda, «Máńgilik El» jalpyulttyq jospardyń talaby boıynsha, Qazaqstan tarıhı ǵylymynyń muraǵat kózderin anyqtaý, zertteý, tolyqtyrý jóninde júıeli ister atqarýymyz kerek. Osy maqsatta alys jáne jaqyn shet memleketterdiń jetekshi mura­ǵattarymen, ýnıversıtetterimen, zert­teý ınstıtýttarymen keń turpatta áriptes­tikti tereńdete túsý qajet», – dedi G.Ábdi­qalyqova.
Memlekettik hatshynyń sózine qaraǵanda, aqparattyq, telekomýnıkasıalyq tehnologıalar memleket ómiriniń barlyq salasyna dendep enip jatqanymen, eldegi muraǵattar aqparattyq tehnologıa boıynsha birshama artta qalyp keledi.
«Muraǵattardyń deni elektrondy qujatty qabyldaýǵa tolyq daıyn emes. Olardyń kóbi elektrondy málimetterdi saqtaıtyn qajetti jabdyqtardan da tapshylyq kórýde. Bul óz kezeginde halyqqa memlekettik qyzmet kórsetý kezinde jáne memlekettik muraǵattardaǵy qujattardy kádege jaratý barysynda edáýir qıyndyqtar týǵyzady», – dedi ol. G.Ábdiqalyqova óńirlerdiń aqparattaryn bir ortalyqta qaraýǵa bolatyndaı biryńǵaı bazanyń joqtyǵyna da kóńil aýdardy.
«Ulttyq muraǵat, árıne, úzdik muraǵattardyń biri. Alaıda, oblystarda da kóptegen qujattarymyz jatyr, biz ony bir jerden kórý múmkindigine qol jetkize almaı kelemiz. Qazaqstanda qujattardy mıkro, fotokóshirý jáne materıaldardy qalpyna keltirý boıynsha jalǵyz ortalyq zerthana áli kúnge deıin 1959-1975 jyldardaǵy tehnologıany qoldanýda. Qazaqstan muraǵattarynda qazirgi zamanǵy aqparattyq-ınnovasıalyq tehnologıalar engizilmeı jatyr», – dedi Memlekettik hatshy.
Jıynda Ulttyq muraǵattyń bas dırektory Marat Ábsemetov atalǵan mekemeniń memleket tarapynan úlken qoldaý kórip otyrǵanyn, sonyń arqasynda kóptegen ıgi ister atqarylyp jatqanyn atap kórsetse, Arheografıa jáne derektaný ulttyq ortalyǵynyń dırektory Lázzat Ábdirasylova atalǵan mekemeniń qazirgi tynys-tirshiligin, atqarylyp jatqan jumystardyń barysyn sóz etti.
Kezdesý sońynda G.Ábdiqalyqova memlekettik organdar basshylaryna elimizdiń muraǵat isin odan ári damytýǵa baǵyttalǵan naqty tapsyrmalar berdi.
Aıta keteıik, Qazaqstan álemniń 190-nan astam elinen 1400-ge jýyq múshesi bar Halyqaralyq muraǵattar keńesiniń tolyq quqyly múshesi bolyp tabylady. Qazirgi tańda elordamyzdaǵy Ulttyq muraǵattyń qorynda 2007 jyldan qazirgi ýaqytqa deıin qabyldanǵan 220 772 qujat saqtaýly tur. Al Arheografıa jáne derektaný ulttyq ortalyǵynda 26 eldiń 111 muraǵaty men kitaphanalarynan ákelingen 46 000-nan astam qujattar men qoljazbalar tizbesin quraıtyn avtomattandyrylǵan «Elektrondy katalog» aqparattyq júıesi jumys isteıdi.