Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev dástúrge saı jyl basynda «Turkistan» basylymyna aýqymdy suhbat berip, el damýyna qatysty birneshe máseleni kóterdi. Prezıdent bul suhbatynda ótken jyldy qorytyndylap qana qoımaı, memlekettiń aldaǵy jyldarǵa arnalǵan strategıalyq baǵytyn, bıliktiń qoǵam aldyndaǵy jaýapkershilik fılosofıasyn ashyp kórsetti.
Salyq tóleseńiz – qyzmet kórsetiledi, ınfraqurylym salynady, qaýipsiz orta qalyptasady
Prezıdent suhbatynyń basym bóligin salyq reformasynyń jáne «Tarıfti ınvestısıaǵa aıyrbastaý» baǵdarlamasynyń mańyzyna arnady. Memleket basshysynyń paıymynsha, jańa Salyq kodeksi, birinshi kezekte, qazirgi zamanǵy qoǵamdyq kelisimshart sanalady. Onda salyqtar aýyrtpalyq retinde qabyldanbaýǵa tıis.
«Jańa Salyq kodeksinde baqylaý jasaýǵa emes, ózara seriktestik ornatýǵa basa mán beriledi, ıaǵnı, osy úderiske qatysýshylardyń bári – memleket te, bıznes te, azamattar da óz mindetin adal oryndaýǵa tıis. Birin-biri ózara tolyqtyryp turatyn mundaı júıede salyq tóleý aýyrtpalyq retinde qabyldanbaıtyn bolady. Túptep kelgende, salyq tóleý degenimiz – zamanaýı qoǵamdyq kelisimshart degen sóz. Salyq tóleseńiz – qyzmet kórsetiledi, ınfraqurylym salynady, qaýipsiz orta qalyptasady, tyń múmkindikter paıda bolady. Kerek deseńiz, bul – ádildik bolý úshin júktemeni qaıta bólý quraly, áleýmettik turǵydan álsizderdi qoldaý jáne ekonomıkalyq turǵydan «belsendi ortany» odan ári damytý tásili», - dedi Memleket basshysy.
Prezıdent 2025 jyldyń basty nátıjesi retinde ekonomıkalyq ósimniń 6 paıyzdan asqanyn, ishki jalpy ónimniń 300 mıllıard dollarǵa jetkenin atap ótti. Alaıda, bul kórsetkishterdi absolútti jetistik dep baǵalaýǵa bolmaıtynyn, toqmeıilsýge jol berilmeıtinin aıtty.
Tarıfter men ınfraqurylym: jasyryn sýbsıdıa dáýiri aıaqtaldy
Energetıka men komýnaldyq sharýashylyqqa qatysty aıtylǵan pikirler – suhbattyń eń batyl bóligi. Prezıdent ashyq aıtty: tómen tarıfter – áleýmettik ádildik emes, aýqatty toptarǵa berilgen jasyryn sýbsıdıa.
Bul tezıs kópshilikke unamaýy múmkin, biraq onyń logıkasy aıqyn. Tozǵan ınfraqurylymdy ustap turý úshin shynaıy naryqtyq mehanızmder qajet. Prezıdenttiń «kim qansha tutynsa, sonsha tóleıdi» qaǵıdatyn engizýi – áleýmettik memleket modelin naryqtyq tártippen úılestirýge umtylys.
Sonymen qatar, memleket ataýly áleýmettik qoldaýdan bas tartpaıtynyn naqtylap otyr. Iaǵnı, jalpyǵa birdeı arzan tarıf emes, naqty muqtajǵa baǵyttalǵan kómek.
Logıstıka, agroónerkásip jáne týrızm: ekonomıkany ártaraptandyrýdyń úsh tiregi
Suhbatta logıstıka, aýyl sharýashylyǵy, týrızmdi damytý máselesi sóz boldy.
Prezıdent suhbatynda Qazaqstandy Eýrazıanyń kólik-logıstıkalyq habyna aınaldyrý ıdeıasyn taǵy da naqtylaı tústi. Temirjol, avtojol, port ınfraqurylymyna salynatyn ınvestısıalar – geosaıası táýekelder jaǵdaıynda eldiń básekege qabilettiligin saqtaýdyń joly.
Aýyl sharýashylyǵyna qatysty syn da ashyq aıtyldy. Sýbsıdıa kóp, biraq nátıje kúmándi. Bul jerde Prezıdent kooperasıa ıdeıasyn alǵa tartyp, masyldyq psıhologıadan arylý qajettigin meńzedi. Bul – agrarlyq saıasattaǵy ıdeologıalyq betburys.
«Eń aldymen, mal sharýashylyǵyn damytý kerek. 2035 jylǵa qaraı álemde mal etin tutyný kólemi 233 mıllıon tonnaǵa deıin ósedi. Soǵan sáıkes, onyń ımporty 27 mıllıon tonnaǵa deıin artady. Qazaqstannyń, syrtqa, ásirese, Azıa elderine et shyǵaratyn iri eksporttaýshyǵa aınalatyn múmkindigi bar», - dedi Prezıdent.
Týrızm salasyna kelgende Memleket basshysy jaýapty tulǵalardyń nemquraılyǵyn, jalǵan ekobelsendilikti, salanyń ishki básekesin jasyrmaı synady.
«Men Úkimetke eskertý jasaǵannan keıin týrızmdi damytý jumystary jandana tústi. Alaıda, aldymyzda uzaq ta kúrdeli jol tur. Bul – ekonomıka, mádenıet, qaýipsizdik jáne bıznes – barlyǵy bir jerge toǵysatyn kúrdeli sala. Munda óz jumysyna jan-tánimen berilgen kásibı mamandar, eń bastysy, naǵyz otanshyl azamattar jumys isteýi kerek. Týrızm salasynda jalqaýlyq pen nemquraılylyqqa, ashkózdik pen dórekilikke jol joq», - dedi Memleket basshysy.
Sıfrlandyrý, jasandy ıntellekt
Memleket basshysy Qazaqstanda 2026 jyl Sıfrlandyrý jáne jasandy ıntellekt jyly dep jarıalanǵanyn eske saldy.
«Bul elimiz úshin tarıhı múmkindik ekenin jańa ǵana aıtyp óttik. Túbegeıli sıfrlyq ózgerister jasap, jasandy ıntellektini engizý ekonomıkanyń jáne basqa da kóptegen salanyń damýyna tyń serpin beredi. Memleketti basqarýdan bastap, bilim berý jáne densaýlyq saqtaý salasyna deıin – barlyq baǵytta ósip-órkendeýge jol ashady. Táýelsizdigimizdiń 35 jyldyǵy – elimiz úshin aıtýly data ári osyǵan deıin júrip ótken jolymyzdy oı eleginen ótkizip, bolashaqqa jospar quratyn sát. Táýelsizdiktiń mereıli belesin as ta tók naýqanshyldyqqa aınaldyrmaý kerek, bul Qazaqstannyń ósip-órkendeýiniń sımvoly bolýǵa tıis», - dedi Qasym-Jomart Toqaev.
«Taza Qazaqstan» aksıasy jalǵasady
Memleket basshysynyń bastamasymen 2024 jyly qolǵa alynǵan aksıa búginde halyqtyq sıpatqa ıe bolyp otyr. 2025 jyly jalpyulttyq is-shara aıasynda respýblıka aýmaǵynda 2,4 mıllıonǵa jýyq kóshet otyrǵyzylǵan.
Prezıdent «Taza Qazaqstan» aksıasyn aldaǵy ýaqytta da erekshe nazarynda ustaıtynyn aıryqsha atap ótti.
«Bul jumystyń mán-mańyzy óte zor. Sebebi, «Taza Qazaqstan» jurtty únemshil ári aqpeıil bolýǵa, dańǵazalyqtan arylýǵa, únemi izdenip, alǵa umtylýǵa, ortaq jaýapkershilikti umytpaýǵa, elge janashyrlyq tanytyp, qaıyrymdylyq jasaýǵa úndeıdi. Bizdiń bastamamyzben Birikken Ulttar Uıymy 2026 jyldy Halyqaralyq eriktiler jyly dep jarıalady. Bul qadam «Taza Qazaqstan» ıdeıasymen tolyq úndesedi. Men osy jalpyhalyqtyq qozǵalysty aıryqsha mańyzdy ıdeologıalyq aksıa dep sanaımyn. Óıtkeni, tazalyq degenimiz – maǵynasy tereń, mazmuny san qyrly uǵym. Tazalyq uǵymy jan dúnıeniń de, jer dúnıeniń de toqyraýyn emes, gúldenýin, kirshiksiz taza bolýyn bildiredi. Túptep kelgende, tazalyq ult bolmysynyń ózegine aınalýǵa tıis», - dedi Memleket basshysy.
Zańsyz shyǵarylǵan aktıvter qaıtarylyp, el ıgiligine jumsalyp jatyr
Memleket basshysy suhbatynda syrtqa zańsyz shyǵarylǵanaktıvterdi elge qaıtarý jónindegi aýqymdy jumys jalǵasyp jatqanyn atap ótti. Máselen, búginge deıin olıgopolıa ókilderinen 1,3 trıllıon teńgeden astam qarjy óndirilip, sonyń 1 trıllıon teńgeden astamy memleket qazynasyna túsken. Arnaıy memlekettik qordaǵy qarajat esebinen elimizde jalpy quny 482 mıllıard teńge bolatyn 434 áleýmettik jáne komýnaldyq nysan salynyp jatyr. Onyń qatarynda 227 sýmen qamtamasyz etý, 183 densaýlyq saqtaý, 11 bilim berý, 5 sport, 8 ınfraqurylym nysanynyń qurylysy bar. Sondaı-aq, Pavlodar, Arqalyq, Balqash qalalaryndaǵy áýejaılar jańǵyrtylyp jatyr.
Aktıvteri kúmán týdyryp, kúdikke ilingen adamdardyń kóbi qarjysyn elge ınvestısıa retinde salýǵa nıet bildirgen. Olarmen jalpy somasy 5 trıllıon teńgeden asatyn kelisimder jasalǵan. Bul qarajat esebinen ınvestısıalyq jáne áleýmettik jobalardy júzege asyrýdy josparlap otyr. Onyń ishinde týrısik, kólik-logıstıkalyq ortalyqtar, taý-ken, metalýrgıa, energetıka sektorlaryna qatysty jobalar bar. Ádettegideı, bilim berý, densaýlyq saqtaý, mádenıet, sport salalaryna, sondaı-aq, muqtaj jandardy ońaltý jáne áleýmettik ortaǵa beıimdeý baǵdarlamalary qarjylandyrylady.
