Arktıka tóńiregindegi geosaıası báseke qyzdy. Pekın Vashıngtonǵa Qytaı men Reseıdi syltaý etip, Soltústikke óz yqpalyn kúsheıtýge tyryspaý týraly ashyq eskertý jasady.
Pekınniń ustanymy
QHR Syrtqy ister mınıstrliginiń resmı ókili Mao Nın dúısenbi kúngi brıfıńte AQSH-tyń Arktıkadaǵy qadamdaryn Qytaı ne Reseı «qaýipimen» aqtaýǵa bolmaıtynyn aıtty. «Arktıka halyqaralyq qaýymdastyqtyń ortaq múddelerine qatysty, Qytaıdyń aımaqtaǵy jumysy beıbitshilikke, turaqtylyqqa jáne ornyqty damýǵa qyzmet etedi, halyqaralyq quqyqqa saı júrgiziledi» dep atap ótti ol.
Pekın bul málimdemeni Vashıngton Arktıkadaǵy saıasatty «tejeý» kún tártibimen baılanystyra bastaǵan sátte jasady.
Grenlandıa tóńiregindegi daý
Aq úıdiń baspasóz hatshysy Karolın Levıtt Grenlandıany AQSH-qa qosý bastamasyn Vashıngtonnyń Arktıkada Reseı men Qytaıdy tejeý maqsatymen baılanystyrdy dep habarlandy. Munymen qatar NATO aıasynda «Qytaı men Reseı qaýipterine» birlesip toıtarys berý usynysy aıtyldy.
Islandıaǵa saparynda Germanıadan kelgen saıasatker Iohann Vadefýl AQSH prezıdenti Donald Trampqa Arktıka máselesinde Aláns sheńberinde úılesimdi áreket etý usynysyn jetkizdi.
Soltústik Eýropanyń jaýaby
Financial Times dereginshe, Soltústik Eýropa elderiniń dıplomattary Grenlandıa mańynda Reseı ne Qytaı kemeleri belsendi júr degen ýájdi joqqa shyǵardy. Eki joǵary laýazymdy dıplomat sońǵy jyldary aral tóńireginde reseılik ne qytaılyq kemeler men súńgýir qaıyqtardyń izi baıqalmaǵanyn aıtty.
Nege bul mańyzdy?
Arktıka muzdary erigen saıyn Soltústik teńiz joly, áskerı-tehnıkalyq ınfraqurylym jáne energıa resýrstary úshin tartys kúsheıip keledi. Álemdik kúsh ortalyqtary arasyndaǵy bul báseke jahandyq qaýipsizdik teńgerimine áser etedi, al baǵanyń, logıstıkanyń jáne sanksıalyq saıasattyń dirilin Qazaqstan sekildi ashyq ekonomıkalar da sezedi.
Arktıkany «qaýipter» arqyly saıasattandyrýdy durys emes dep sanaıtynyn Pekın ashyq aıtty, al Vashıngton tejeý logıkasyn alǵa tartty. Taraptardyń rıtorıkasy qataıǵan saıyn Soltústiktegi kópjaqty quqyq pen aımaqtyq senim synǵa túse bastady.
Bul týraly Qamshy.kz aqparat agenttigi habarlaıdy.
