Ǵasyrlar boıy din mádenıet pen áleýmettik ómirdiń mańyzdy bóligi bolyp tabylady. Bul adamnyń dúnıetanymymen, onyń qundylyqtarymen, dástúrlerimen jáne jaqsylyq pen jamandyq týraly túsinikterimen baılanysty. Qazirgi áleýmettik jeli damyǵan zamanda árqaısymyz erkin pikir bildirip, oıymyzben bólise alamyz. Sol sebepti Qazaqstan úshin bul taqyryp ásirese ózekti, óıtkeni qazirgi qoǵam dinı jáne dúnıetanymdyq alýan túrliligimen erekshelenedi. Mundaı jaǵdaıda dinı saýattylyq adamnyń jalpy mádenıetiniń mańyzdy bóligine aınalady.

Dinı saýattylyq degenimiz dinı uǵymdardy túsiný, ártúrli dinı dástúrlerden habardar bolý, basqa adamdardyń senimderin qurmetteý jáne din týraly aqparatty synı turǵydan qabyldaý qabileti. Bul rette dinı saýattylyq qandaı da bir dinge mindetti túrde jatatyndyǵyn bildirmeıdi. Bul, eń aldymen, adamǵa óz pikirin qalyptastyrýǵa jáne stereotıpterdiń kepiline aınalmaýǵa kómektesetin bilim týraly.

Bul taqyryp ásirese áleýmettik medıa dáýirinde mańyzdy. Búgingi tańda dinı aqparatty birneshe sekýnd ishinde alýǵa bolady: qysqa beıneni kórý, jazbany oqý nemese blogerdiń pikirin tyńdaý. Alaıda, aqparattyń qol jetimdiligi onyń senimdiligine kepildik bermeıdi. Kúrdeli dinı jáne tarıhı máseleler kóbinese jeńildetilgen, emosıonaldy nemese konteksten shyǵarylady.

Sondyqtan adamǵa qarapaıym suraqtar qoıý mańyzdy: aqparat kózi kim? Bul málimdeme nege negizdelgen? Bul belgili bir dinı dástúrge qatysty ma? Avtor maman ma? Olar meni manıpýlásıalaýǵa tyryspaıdy ma? Mundaı suraqtar synı oılaýdyń elementteri bolyp tabylady jáne aqparattyq keńistikte qaýipsiz sharlaýǵa kómektesedi. Qazaqstan úshin dinı saýattylyqtyń ózektiligi dinı salanyń alýan túrliligine de baılanysty. QR Mádenıet jáne aqparat mınıstrliginiń Din isteri komıtetiniń derekteri boıynsha elde 18 konfesıany bildiretin 3999 dinı birlestik tirkelgen. Mundaı ártúrlilik ózara syılastyqty, dıalog mádenıetin jáne dúnıetanymdyq aıyrmashylyqtardy túsinýdi talap etedi. Din salasynyń quqyqtyq negizderin, atap aıtqanda, "Dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly" 2011 jylǵy 11 qazandaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń Zańy aıqyndaıdy. Zań dinı birlestikterdiń qyzmetin, mısıonerlik qyzmetti jáne dinı salanyń basqa da máselelerin retteıdi.

Dinı saýattylyq dinı nanymdar, dinı uıymdardyń qyzmeti men zańsyz áreketter arasyndaǵy aıyrmashylyqty túsinýge kómektesedi. Adamnyń dindarlyǵyn ekstremızmmen anyqtaý múmkin emes, sonymen qatar din atynan taratylǵan kez-kelgen aqparatty senimdi dep sanaýǵa bolmaıdy. Obektıvti baǵalaý úshin bilim, synı oılaý jáne senimdi kózderge júginý qajet. Osylaısha, dinı saýattylyq – bul barlyq dinderdi bilý nemese teologıanyń mamany bolý talaby emes. Bul basqa adamdardyń dúnıetanymyn qurmetteı otyryp, din týraly aqparatty túsiný, taldaý jáne synı turǵydan baǵalaý qabileti.

Qazirgi Qazaqstanda mundaı saýattylyq qoǵamdyq kelisimdi nyǵaıtýǵa, synı oılaýdy damytýǵa jáne durys emes jáne manıpýlásıalyq aqparattyń taralýynyń aldyn alýǵa yqpal etedi. Adamnyń bilim deńgeıi neǵurlym joǵary bolsa, onyń dinge degen kózqarasy qaýesetterdiń, stereotıpterdiń nemese Internettegi kezdeısoq jarıalanymdardyń áserinen qalyptasý yqtımaldyǵy soǵurlym az bolady.