QR Ulttyq banki birneshe eskertkish monetalardy aınalysqa shyǵarady, - dep habarlaıdy «Qamshy» portaly banktiń baspasóz qyzmetine silteme jasap.
«Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki týraly» 1995 jylǵy 30 naýryzdaǵy Qazaqstan Respýblıkasynyń №2155 Zańyna sáıkes, Qazaqstan Respýblıkasynyń Ulttyq Banki 2015 jylǵy 25 jeltoqsanda nomınaly 500 teńgelik, «proof» sapasymen «Dala qazynasy» monetalar serıasynan «Alqa» eskertkish kúmis monetalaryn, nomınaly 500 teńgelik «proof» sapasymen kúmisten jáne nomınaly 50 teńgelik neızılber qospasynan «Qazaqstan halqynyń ertegileri» monetalar serıasynan «Shyǵys ertegisi» (Qojanasyr) eskertkish monetalaryn, nomınaly 500 teńgelik «proof» sapasymen bıkolorly jáne nomınaly 50 teńgelik neızılber qospasynan «Ǵarysh» monetalar serıasynan «Venera-10» eskertkish monetalaryn shyǵarady. Sonymen birge nomınaly 50 teńgelik neızılber qospasynan «Este qalatyn oqıǵalar men birtýar adamdar» monetalar serıasynan «İ.Esenberlınge 100 jyl», «J.Táshenevke 100 jyl», «E.Bekmahanovqa 100 jyl» eskertkish monetalary aınalysqa shyǵarylady.
«Alqa» monetalarynyń sıpattamasy»:
Monetanyń pishini tórt qyrly.
Monetalardyń bet jaǵynda (aversinde) ortalyq bóliginde memlekettik tildegi «QAZAQSTAN ULTTYQ BANKİ» jáne aǵylshyn tilindegi «NATIONAL BANK OF KAZAKHSTAN» degen oıylǵan jazbanyń qorshaýynda Qazaqstan Respýblıkasynyń eltańbasy beınelengen. Monetanyń tómengi bóliginde monetanyń nomınalyn bildiretin «500 TEŃGE» degen jazba, Qazaqstan teńge saraıynyń taýar belgisi jáne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń logotıpi beınelengen. Monetanyń joǵary bóliginde soǵylǵan jylyn bildiretin «2015» degen san, moneta daıyndalǵan metaldy, onyń synamyn jáne massasyn bildiretin «Ag 925 31,1 g» degen jazý bar. Monetany aınaldyra ulttyq oıý-órnek elementteri ornalasqan.
Monetalardyń syrt jaǵynda (reversinde) ortalyq bóliginde memlekettik tilde «DALA QAZYNASY · ALQA», aǵylshyn tilinde «TREASURES OF THE STEPPE · PENDANT» jazýynyń jáne ulttyq oıý-órnektiń qorshaýynda alqanyń altyndatylǵan beınesi ornalasqan. Monetany aınaldyra ulttyq oıý-órnektiń elementteri ornalasqan.
Monetanyń bet jáne syrt jaqtaryndaǵy beıneler men jazbalar bederlengen.
Qyry (gýrty) tegis, bederi men jazýy joq.
Monetalar 925 synamdy kúmisten daıyndalǵan, massasy - 31,1 gram, sıpattalǵan sheńber dıametri - 43 mm, daıyndaý sapasy - «proof», taralymy - 3 myń dana.
«Alqa» eskertkish monetalary monetalardyń betine altyn jalatý tehnologıasyn qoldana otyryp daıyndalǵan (Alqa. Altyn. B.d. I - II ǵǵ. Qarǵaly qazynasy. Jetisý).
«Shyǵys ertegisi» monetalarynyń sıpattamasy:
Kúmisten jáne neızılber qospasynan jasalǵan monetalardyń bet jáne syrt jaqtaryndaǵy beıneler birdeı. «Rroof» sapaly kúmis monetalardaǵy beıne jyltyr betke salynǵan.
Monetalardyń bet jaǵynda (aversinde) ortalyq bóliginde qazaq jáne shyǵys oıý-órnekterinen jasalǵan oıý-órnek aıasynda Qazaqstan Respýblıkasynyń eltańbasy beınelengen. Tómengi bóliginde monetanyń nomınalyn bildiretin san (kúmis monetada «500», neızılber qospasynan jasalǵan monetada «50») jáne «TEŃGE» degen jazý bar. Sol jáne oń jaǵynda bir-birine qarama-qarsy ulttyq oıý-órnektiń elementi beınelengen. Aınaldyra memlekettik tilde «QAZAQSTAN RESPÝBLIKASY» jáne orys tilinde «RESPÝBLIKA KAZAHSTAN» degen jazý bar.
Monetalardyń syrt jaǵynda (reversinde) shyǵys bazaryna esekke minip kele jatqan Qojanasyrdyń beınesi, Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń emblemasy jáne soǵylǵan jylyn bildiretin «2015» degen san beınelengen. Aınaldyra memlekettik tilde «QOJANASYR», ózbek tilinde «NASRIDDIN AFANDI» degen jazý jáne moneta daıyndalǵan metaldy, onyń synamyn jáne massasyn bildiretin «Ag 925 31,1 g» degen jazý bar (kúmis monetada).
Monetalardyń bet jáne syrt jaǵyndaǵy beıneler men jazbalar bederlengen. Aınaldyra shyǵyńqy jıek.
Qyry (gýrty) bederli.
Monetalar:
- 925 synamdy kúmisten daıyndalǵan, massasy - 31,1 gram, dıametri - 38,61 mm, daıyndaý sapasy - «proof», taralymy - 2 myń dana;
- «neızılber» qospasynan jasalǵan, dıametri - 31 mm, massasy - 11,17 gram, taralymy - 100 myń dana.
Qojanasyr - ózbek ertegileriniń fólklorlyq keıipkeri jáne Shyǵys halyqtarynyń kúlkili qysqa mınıatúralarynyń keıipkeri. Qojanasyr ádebı keıipkeriniń negizgi ereksheligi - utqyr sózdiń kómegimen kez kelgen jaǵdaıdan jeńimpaz bolyp shyǵý. Qojanasyrdyń jıi qoldanatyn tásilderi - jalǵan nadandyq jáne sandyraq qısyny. Qojanasyr beınesiniń ajyramas bóligi - kóptegen támsilderde Qojanyń serigi bolatyn esek.
«Venera-10» monetalarynyń sıpattamasy:
Neızılber qospasynan jasalǵan monetanyń jáne bıkolorly monetanyń bet jáne syrt jaqtaryndaǵy beıneler birdeı. «Rroof» sapaly bıkolorly monetadaǵy beıne jyltyr betke salynǵan.
Bıkolorly (quramdas) moneta ortasynda saqına men dıski ornalasqan sheńber túrinde. Monetanyń ishki dıski túsin qara qoshqylǵa ózgertý tehnologıasyn qoldana otyryp tantaldan, syrtqy saqınasy kúmisten jasalǵan.
Monetalardyń bet jaǵynda (aversinde) ortada adam men ǵalam birligin, ótken men búgingi kúnniń baılanysyn bildiretin kompozısıa beınelengen. Oń jaq sektorda monetanyń nomınaly (bıkolorly monetada «500 TEŃGE», neızılber qospasynan jasalǵan monetada «50 TEŃGE») ornalasqan. Nomınaldyń astynda eki jolǵa ornalastyrylǵan jáne moneta daıyndalǵan metaldy, onyń synamyn jáne massasyn bildiretin «Ag 925 14,6 g Ta 26,8 g» degen jazý (bıkolorly monetada) bar. Aınaldyra memlekettik tilde «QAZAQSTAN RESPÝBLIKASY» jáne aǵylshyn tilinde «REPUBLIC OF KAZAKHSTAN» degen jazý ornalasqan.
Monetalardyń syrt jaǵynda (reversinde) ortasynda Venera planetasyna jaqyndaǵan «Venera-10» ǵarysh apparatynyń beınesi ornalasqan. Aınaldyra memlekettik tilde «Venera-10», soǵylǵan jylyn bildiretin «2015» degen san jáne aǵylshyn tilinde «VENERA-10» degen jazý bar. Aınaldyra jazýlar juldyzshalarmen bólingen.
Monetalardyń bet jáne syrt jaǵyndaǵy beıneler men jazýlar bederlengen. Aınaldyra shyǵyńqy jıek.
Monetalar:
- bıkolorly oryndaýda, saqınasy 925 synamdy kúmisten, massasy 14,6 gram, dıskisi massasy 26,8 gram tantaldan jasalǵan, dıametri - 38,61 mm, «proof» sapaly, eń kóp daıyndaý taralymy - 3 myń dana, qyry (gýrty) bederlengen;
- «neızılber» qospasynan, dıametri - 31 mm, massasy - 11,17 gram, taralymy - 100 myń dana, qyry (gýrty) bederlengen.
«Venera-10» ǵarysh apparatyn 1975 jylǵy 14 maýsymda «Proton» raketa tasymaldaǵyshy jiberdi. 1975 jylǵy 25 qazanda «Venera-10» avtomatty stansıasynyń apparaty «Venera-9» apparatynyń qoný núktesinen 2200 km qashyqtyqta planetanyń jaryq túsetin jaǵyna sátti qondy. Apparattan Jerge Venera betiniń televızıalyq beıneleri berildi. «Venera-10» stansıasynyń orbıtalyq bóligi Veneranyń aınalasyndaǵy orbıtaǵa shyqty.
Bıkolorly (quramdas) moneta áýeǵarysh ónerkásibinde keńinen paıdalanylatyn metal - tantaldy qoldana otyryp daıyndalǵan. Monetalardy daıyndaǵan kezde tantaldyń túsin ózgertý tehnologıasy qoldanyldy. «Venera-10» eskertkish monetalary «Ǵarysh» monetalar serıasyn aıaqtaıdy.
«İ. Esenberlınge 100 jyl», «J. Táshenevke 100 jyl», «E. Bekmahanovqa 100 jyl» monetalarynyń bet jaǵynyń sıpattamasy:
Eskertkish monetalardyń bet jaqtaryndaǵy beıneler birdeı.
Monetalardyń bet jaǵynda (aversinde) joǵary bóliginde Qazaqstan Respýblıkasynyń eltańbasy beınelengen. Eltańba beınesinen ońǵa qaraı «QUB» abrevıatýrasy ornalasqan. Tómengi bóliginde monetanyń nomınalyn bildiretin «50 TEŃGE» degen jazba ornalasqan. Nomınaldan solǵa jáne ońǵa qaraı ulttyq oıý-órnektiń elementi beınelengen. Aınaldyra memlekettik tilde «QAZAQSTAN ULTTYQ BANKİ» degen jazba ornalasqan.
«İ. Esenberlınge 100 jyl» monetalarynyń syrt jaǵynyń sıpattamasy:
Monetanyń syrt jaǵynda (reversinde) qazaqtyń klasık jazýshysynyń beınesi, onyń týyndylaryna ılústrasıalar úzindisi, «İLIAS ESENBERLIN» degen jazba, «100 JYL» degen jazba jáne soǵylǵan jyly beınelengen.
İlıas Esenberlın - qazaqtyń klasık jazýshysy, «Kóshpendiler» trılogıasynyń jáne basqa da áıgili ádebı týyndylardyń avtory.
«J. Táshenevke 100 jyl» monetalarynyń syrt jaǵynyń sıpattamasy:
Monetanyń syrt jaǵynda (reversinde) Qazaqstannyń memleket qaıratkeriniń beınesi, «JUMABEK TÁSHENEV» degen jazba, Qazaqstannyń memlekettik rámiziniń elementi, «100 JYL» degen jazba jáne soǵylǵan jyly beınelengen.
Jumabek Táshenev - Qazaqstannyń memleket qaıratkeri, Soltústik Qazaqstannyń bes oblysynyń aýmaǵyn kórshi respýblıkaǵa berýden saqtap qalǵan QazKSR Mınıstrler Keńesiniń burynǵy tóraǵasy.
«E. Bekmahanovqa 100 jyl» monetalarynyń syrt jaǵynyń sıpattamasy:
Monetanyń syrt jaǵynda (reversinde) Qazaqstannyń tarıhshy ǵalymynyń beınesi, «ERMUHAN BEKMAHANOV» degen jazba, «100 JYL» degen jazba, onyń faksımılesi jáne soǵylǵan jyly beınelengen.
Ermuhan Bekmahanov - Qazaqstannyń tarıhshy ǵalymy, Qazaq KSR Ǵylym akademıasynyń korespondent múshesi, «Qazaq KSR tarıhy» alǵashqy oqýlyǵynyń avtory.
Monetalardyń bet jaǵyndaǵy jáne syrt jaǵyndaǵy beıneler men jazýlar bederlengen. Aınaldyra shyǵyńqy jıek. Qyry (gýrty) bederli.
Monetalar «neızılber» qospasynan jasalǵan, dıametri - 31 mm, massasy - 11,17 gram, taralymy - árbir ataýynan 100 myń dana.
Eskertkish monetalardy «Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń Qazaqstan teńge saraıy» sharýashylyq júrgizý quqyǵyndaǵy respýblıkalyq memlekettik kásiporny daıyndaǵan.
Monetalardyń dızaıny Qazaqstan Respýblıkasy Prezıdentiniń 2003 jylǵy 25 qyrkúıektegi №1193 Jarlyǵymen bekitilgen Qazaqstan teńgesi - ulttyq valúta banknottary men monetalary dızaınynyń tujyrymdamasyna sáıkes ázirlengen.
Nomınaly 500 teńgelik jáne 50 teńgelik eskertkish monetalar Qazaqstan Respýblıkasynyń búkil aýmaǵynda kórsetilgen qunymen tólemniń barlyq túrleri boıynsha, sondaı-aq shottarǵa, salymdarǵa, akredıtıvterge esepteý úshin jáne aýdarym jasaý úshin qabyldanýǵa mindetti, Qazaqstan Respýblıkasynyń barlyq bankterinde shekteýsiz usaqtalady jáne aıyrbastalady.
«Proof» sapasymen jasalǵan monetalar koleksıalyq quny boıynsha satýǵa arnalǵan. Olar kádesyılyq oraýmen shyǵarylady jáne Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń memlekettik, orys jáne aǵylshyn tilderindegi nómirlik sapa sertıfıkatymen jabdyqtalǵan.
Neızılber qospasynan jasalǵan monetalardyń alty myń danasy jaqsartylǵan sapamen daıyndalǵan jáne satý úshin arnaıy plasıkalyq termovakýýmdy oraýǵa salynǵan.
Monetalardy Qazaqstan Respýblıkasy Ulttyq Bankiniń barlyq fılıaldarynda, al «proof» sapaly kúmisten jasalǵan monetalardy QRUB-nyń www.nationalbank.kz saıtynyń «Ulttyq valúta» paraqshasyndaǵy ınternet - dúken arqyly satyp alýǵa bolady.
