Ótken jyly RF Qazaqstannyń áýe keńistigin qorǵaý úshin tegin beriledi delingen S-300 zymyran keshenderi áli jaýyngerlik kezekshilikke qoıylmaǵan kórinedi.  Bul týraly «Qamshy» portaly Azattyqqa silteme jasap habarlaıdy.

Reseı qorǵanys mınıstri Sergeý Shoıgýdiń sózine silteme jasaǵan reseılik jáne qazaqstandyq BAQ «S-300 zenıttik zymyran keshenderin Qazaqstanǵa tegin berý isi aıaqtaldy» dep habarlaıdy. Biraq Qazaqstanǵa «berilgen» S-300 keshenderi jaýyngerlik kezekshilikke áli kirispegen bolyp shyqty.

Reseı qorǵanys mınıstriniń sózi

Aqparat quraldary TMD elderi qorǵanys mınıstrleriniń Máskeý samıti aıasynda Qazaqstan qorǵanys mınıstri Imanǵalı Tasmaǵambetovpen kezdesken Reseı qorǵanys mınıstri Sergeı Shoıgýdiń "Biz Qazaqstanǵa S-300 zenıt-zymyran keshenderin tegin berý isin aıaqtadyq. Bul - birikken áýe qorǵanysy júıesin qurýǵa qosylǵan úlken úles, endi ol is júzinde jabdyqtaldy dep aıtýǵa bolady" degen málimdemesin keltiredi.

Sergeı Shoıgýdiń aıtýynsha, «aımaqtyń ár tusynan jáne respýblıka shekarasy aınalasynan» Qazaqstanǵa qıly qater tóngeni baıqalǵan tusta S-300 keshenderiniń jetkizilýi tipti ózekti.

Qazaqstan únsiz...

Reseılik jáne qazaqstandyq BAQ habarlaýynsha, Qazaqstan áskerı vedomstvosy basshysy eki eldiń birikken aımaqtyq áýe-qorǵanysy júıesin damytý aıasynda Astanaǵa S-300 keshenderin tegin bergeni úshin Reseıge alǵys bildirgen. Biraq Qazaqstan qorǵanys mınıstrligi saıtynan mınıstr Imanǵalı Tasmaǵambetovtiń alǵys sózi de, onyń reseılik áriptesimen kezdesýin qorytqan esep te tabylmady.

«Tegin berilgen» keshender jaýyngerlik kezekshilikke ázirshe kirise almaıtyn bolyp shyqty. Onyń ústine, ýáde etilgen bes keshenniń úsheýi Qazaqstanǵa áli kelmegen. Qazaqstan qorǵanys mınıstrligindegi aty-jónin ataǵysy kelmegen ókili Azattyqqa:

- Qazaqstan qorǵanys mınıstrliginiń úndemeıtin jóni bar. «Reseı bes S-300 zenıttik-zymyran keshenin tegin berdi» dep tamyz aıynda jar salyp edi. Sodan beri Reseı qosymsha eshteńe bergen joq ári erterekte málimdelgen joba aıasynda tegin eshteńe bermeıdi. Onyń ústine, qyrkúıek aıynda Qazaqstanǵa buryn paıdalanylǵan ári Qazaqstanda jóndeletin eki keshen ǵana jetkizildi. Al endi qalǵan úsh keshendi Reseı jóndegen soń Qazaqstanǵa beredi dep kelisildi, - dep habarlady.

Azattyqqa bul aqparatty Qazaqstan áýe qorǵanysy kúshteriniń bas qolbasshysy, general-maıor Nurlan Ormanbetov te rastady.

- Jetkizilgen S-300 keshenderi jaýyngerlik kezekshilikke tez kirisip ketedi dep aıtýǵa bolmaıdy. Qazir eki keshendi Qazaqstanda jóndep jatyr, al úsheýin Reseı jóndep beredi, - deıdi ol.

General Ormanbetovtiń aıtýynsha, Qazaqstanǵa jetkizilgen S-300 keshenderi 1995 jyly Almatyda qol qoıylǵan TMD elderiniń birikken áýe qorǵanysy júıesin qurý kelisimi aıasynda jáne 2013 jyldyń basynda Astanada qol qoıylǵan Qazaqstan-Reseı birtutas áýe qorǵanysy júıesin qurý kelisimi aıasynda iske qosylady. Parlament depýtaty Vladıslav Kosarev Azattyqqa bul kelisimdi eki el de ratıfıkasıalaǵanyn aıtty.

Qazaqstanǵa S-300 keshenderin berýge baılanysty Reseı qorǵanys mınıstri Sergeı Shoıgý TMD elderiniń birikken áýe qorǵanysy júıesi týraly ǵana aıtty. Sondyqtan, «Al Reseı men Qazaqstan qurǵan áýe shabýylynan qorǵanystyń birikken júıesi jumys isteı me?» degen suraq týdy. Erterekte «júıe jumys istemeıdi, tipti onyń qolbasshysy da joq» degen sózder shyqqan. Biraq general Nurlan Ormanbetov Reseı-Qazaqstan áýe qorǵanysy júıesi jumys isteıtinin aıtyp, «Onyń qolbasshysy menmin» dedi.

S-300 zenıttik zymyran kesheni sıpattamasyna qatysty suraqqa general Ormanbetov «ol – dıvızıon» dep jaýap berdi. Biraq dıvızıonnyń uıymdyq-shtattyq qurylymyn ashyp aıtýdan bas tartty.

Túrli baǵa

Avıasıa generaly Sarmantaı Nurǵajın Azattyq tilshisine «Reseıde áýe shabýylynan qorǵaıtyn S-300 kesheninen de myqty quraldar, sonyń ishinde, mysaly, SÝ-24 bombalaýshy ushaǵyn Túrkıa atyp túsirgennen keıin Sırıaǵa aparylǵan S-400 kesheni bar ekenin» aıtty.

 - Endi koalısıa ushaqtary Sırıa áýe keńistigine kirip ketse, S-400 kesheni radaryna túsip qalǵanyn birden baıqap, keri burylady, óıtkeni atyp túsiredi dep qorqady. Túrik ushaqtary Sırıa terıtorıasyna múlde kirmeıdi, - deıdi general Nurǵajın.

Biraq onyń pikirinshe, S-300 keshenderin «eskirgen úlgi» dep sanaýǵa bolmaıdy. Ol keshendi «qoldanylýy ońaı, tıimdiligi joǵary qural» dep sıpattaıdy. Avıasıa generalynyń aıtýynsha, másele olardyń eskiliginde emes, Qazaqstanda az ekendiginde. Qazir Astana qalasy áýe keńistigin jalǵyz S-300 dıvızıony ǵana qorǵaıdy, al qalǵan áýe shabýylynan qorǵanys quraldary shynymen eskirgen. Sarmantaı Nurǵajınniń boljamynsha, bes S-300 dıvızıony jaýyngerlik kezekshilikke kiriskennen keıin Qazaqstannyń eń mańyzdy strategıalyq nysandary áýeden tónetin qaterlerden jaqsy qorǵalatyn bolady.

Ózge sarapshylar bul máseleniń áskerı-saıası qyryna nazar aýdarady.

Mysaly, «Qazaqstan generaldary keńesi» birlestigi tóraǵasynyń orynbasary Mahmut Teleǵusov Reseı-Ýkraına arasyndaǵy shıelenisti mysalǵa keltirip, áýe shabýylynan qorǵaný máselesinde Reseıge tutastaı úmit artyp, jaıbaraqat otyrý qaýipti ekenin erterekte Azattyqqa aıtqan bolatyn. Onyń aıtýynsha, S-300 keshenderin Qazaqstanǵa bergenimen, Reseı keshenniń qupıasyn qazaqstandyqtarǵa ashpaıdy, tehnıkany Reseı mamandary qadaǵalaıdy. Teleǵusovtyń aıtýynsha, endi Qazaqstanda Reseıdiń áýe qorǵanysy mamandary otyrady.

Teleǵusovtyń aıtýynsha, «Qazaqstan TMD-nyń áýe qorǵanysy júıesi men Qazaqstan-Reseı áýe qorǵanysy júıesine múshe bolǵanymen, áýeden qater tóngen jaǵdaıda, tipti bul qater Qazaqstannyń áýe keńistigine tóngen kúnniń ózinde de sheshim qabyldaýda Reseıge basymdyq beriledi».

Qazaqstan qorǵanys mınıstrligi sheneýnikteri, onyń ishinde aty-jónin kórsetpeýdi ótingen derekkóz de Reseı qorǵanys mınıstrligi Sergeı Shoıgýdiń Qazaqstan men Ortalyq Azıa elderine syrttan, ásirese olardyń shekarasy aınalasynan tóngen qater jaıly málimdemesine qatysty komentarı berýden bas tartty.

TMD elderiniń birikken áýe qorǵanysy júıesin qurý kelisimine qaramastan, Reseı Qazaqstanmen ekijaqty negizde birtutas áýe qorǵanysy júıesin qurýǵa umtylyp keledi. Reseı batysynda Belarýspen, ońtústik-shyǵysynda Qazaqstanmen osyndaı júıe qurdy. Al qazan aıynda Reseı úkimeti ońtústik-batys baǵytynda, ıaǵnı Kavkaz aımaǵynda áýe qorǵanysy júıesin qurý jónindegi Armenıamen kelisimdi maquldady. Aqparat quraldarynyń habarlaýynsha, Reseı endi Qyrǵyzstan jáne Tájikstanmen áýe qorǵanysynyń birikken júıesin qurýdy josparlaıdy.