2008 جىلدىڭ 12 قازانى  ناعاشى قارىنداسىمىز گۇلزيرانىڭ ۇزاتىلۋ تويى بولىپ تالدىقورعاننىڭ كوكسۋ اۋىلىنا باردىق.

اۋىلداعى قازاقى داستۇرمەن ءۇيدىڭ ىرگەسىنەن ۇلكەن شاتىر قۇرىلىپ توي داستارحانى سوندا جايىلدى. الدىعا ءشاي، تاماق كەلىپ دامنەن الىپ وتىرمىز. اراداعى بىرنەشە ۇستەلدەن ارى، قارسى قاراپ وتىرعان تۇماقتى كىسى نازارىمدى بولە بەردى. باسىندا كەرەيدىڭ پۇشپاق تىماعى، ات جاقتى، كەڭ يىقتى، كەسەك سۇيەكتى، بۇركىت قاباقتى، جال تۇمسىق، قىزىل سارى ءوڭدى. ءبىر جەردەن كورگەن تانىس ادامىم سياقتى جىلى سەزىلەدى.

قاسىمدا وتىرعان ايەلىم ارمانگۇلگە سىبىرلاپ: «مەن انا كىسىنى تانيتىن سياقتىمىن. وسپان باتىر ءتىرى بولىپ، قارتايعاندا ءدال وسى كىسىدەي بولاتىن ەدى. مەن مىنا كىسىدەن وسپاندى كورىپ وتىرعاندايمىن» دەدىم.

ارادا ءبىراز ۋاقىت وتكەن سوڭ تويدىڭ ارالىق ءۇزىلىس ساتىندە ءۇيدىڭ سىرتىنا قاراي اياڭداعان الگى كىسىگە ىلەسە جاقىندادىم. سۋمكامنان فوتواپپاراتىمدى الىپ ايرىلىپ قالمايىن دەگەندەي جىلدامداتا قۋىپ جەتتىم. توپتان وقشاۋلانا ولدا ماعان بۇرىلدى.

- اسسالاۋماعالەيكۋم، امانسىز با؟

- ۋاعالەيكۋماسسالام.

ول قولىمدى الىپ تۇرىپ مەنەن تانىستىق ىزدەگەندەي بەتىمە ءۇڭىلىپ، ءجونىمدى بىلگىسى كەلەتىن الپەتپەن قارادى. مەن دە ول كىسىنىڭ قولىن جىبەرمەگەن كۇيى:

- مەن ءسىزدى تانيتىن سياقتىمىن. تانىعاندا باسقا ەمەس ءسىز وسپان باتىردىڭ قارتايعان ءتۇرى ەكەنسىز. ول كىسى 52 جاسىندا اتىلماعاندا سىزدەي بولىپ قارتاياتىن ەدى. مۇمكىن وسىدان جيىرما-وتىز جىلدىڭ الدىندا ءسىزدىڭ ەتىڭىزدىڭ تولىق كەزىندە ءدال سول وشىڭداي بولعان شىعارسىز، - دەدىم بىردەن.

- مەندە سەنى كورگەن سياقتىمىن، - دەدى ول كىسىدە قولىمدى قىسقان كۇيى، - ءدال تانىپ، تۋرا ايتىپ تۇرسىڭ، بالام. مەن سول وسپان باتىردىڭ نەمەرە ءىنىسى قاپاسحان بولامىن، - دەدى.

قىتايدىڭ كوكتوعايىنان وسپان باتىردىڭ اۋىلىنان تالدىقورعانعا كوشىپ كەلىپتى. قارتپەن اڭگىمەم جاراسىپ، بىرنەشە مارتە سۋرەتكە ءتۇسىردىم.

تالدىقورعاننان الماتىعا جەتكەن بەتىمدە ماعان ۇنەمى كەلىپ-كەتىپ جۇرەتىن ساپار قاسەن ۇلى دەگەن سۋرەتشى جىگىتتى ىزدەدىم. ساپار الماتىداعى ت.جۇرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ونەر اكادەمياسىندا سۋرەت ماماندىعى بويىنشا وقىپ جاتقان. ءوزى قىتايدان كەلگەسىن بە، شەتەلدەگى قازاق دياسپوراسىنداعى كورنەكتى تۇلعالاردىڭ تىزبەكتى سۋرەت البومىن جاساسام دەپ تالپىنىپ جۇرگەن.

- ساپار، جاركەن اعامىزدىڭ «وسپاندى ءقازىر اتادى» دەگەن ولەڭىندە «شويىنداي قارا كىسى ەدى» دەپ بەينەلەنگەن باتىردىڭ بەت ءپىشىنى شىندىعىندا قىزىل سارى بولعان. قازىرگە دەيىن بىردە ءبىر ءتۇرلى-تۇستى سۋرەتى جوق. ەندى مىنە مەن تالدىقورعاننان ول كىسىنىڭ قارتايعان ءتۇرىن تاۋىپ كەلدىم، - دەپ، قاپاسحان اعامىزدىڭ سۋرەتىن الدىنا تاستادىم. جانە كومپيۋتەردەن وسپان باتىردىڭ بۇرىنعى سۋرەتتەرىن شىعارىپ بەردىم.

- ەندى سەن وسى سۋرەتتەرگە قاراي وتىرىپ، وشىڭنىڭ ناعىز ءوز بەينەسىن جاساۋىڭ كەرەك.

ساپار قۋانا كەلىسىپ سۋرەتتەردى كوتەرىپ كەتتى.

كوپ ۇزاماي سۋرەتتىڭ بىرنەشە نۇسقاسىن سىزىپ اكەلدى. مەن «تۇماعى ءسال كىشىلەۋ كورىنىپ قالىپتى» دەگەن پىكىر ايتتىم.

سول سۋرەت قازىرگە دەيىن تالاي جەردە جاريالانىپ، اقپاراتتىق اينالىمدا ءجۇر. ستۋدەنت جىگىتتىڭ قىل قالامىنان تۋسادا  وسپان باتىردىڭ شىنايى بەت ءپىشىنىن كورسەتكەن ەڭ العاشقى ءتۇرلى-تۇستى سۋرەت رەتىندە تاريحقا قالدى.

دەگەنمەندە ساپار ەكەۋىمىز سۋرەتتى قايتا سىزباقشى بولىپ ەدىك، ۋاقىت وزىپ، ۋادەمىزگە جەتە الماي كەلەمىز. سودان بەرى دە اتتاي جەلىپ 8 جىل وتە شىعىپتى.

كەيىننەن وسپان باتىردىڭ نەمەرەلەرىنەن نۇرلان ءنابيۇلىن كورگەنىمدە ونىڭ ءوڭىنىڭ دە اتاسىنا تارتقانىن بىردەن اڭعاردىم. ءارى ءوزىمنىڭ دە ەش جاڭىلىسپاعانىما كوزىم جەتتى. تاريحي جازبالارداعى وسپان باتىردىڭ بەت-بەينەسىنە دە ءدۇپ كەلەدى ەكەن.

بۇل سۋرەتتىڭ سالىنۋى ءبىر قاراعاندا ادەيى قيۋلاستىرىلعان ەرتەگى سياقتى. كەيىننەن قاپاسحان قارتتى ىزدەمەك بولىپ ەدىم، ول كىسى سودان كوپ ۇزاماي باقيلىق بولىپتى...

وسپان باتىر جايلى سالىنعان بوياۋلى سۋرەتتىڭ ءمانى وسىلاي.

ءجادي شاكەن ۇلى

جازۋشى، قازاقستان جازۋشىلار وداعىنىڭ، ەۋرازيا جازۋشىلار وداعىنىڭ مۇشەسى.