حالىقارالىق ايەلدەر مەيرامىنىڭ قارساڭىنداعى بىر-ەكى كۇن بەرىلەر دەمالىستى پايدالانىپ اۋىلعا بارىپ-قايتتىم. قايتار ۋاقىتتا  ۆوكزالعا 20 مينۋت ەرتە بارعام، ىعى-جىعى حالىقتىڭ اراسىنان ءبىر كىسىنىڭ سۇلباسى كوزگە انىق شالىنىپ،كوز الدىمدا  بوياۋى ايقىندالا ءتۇستى. سويتسەم، «تاماشا» ءازىل-سىقاق تەاترىنداعى مارات كوككوزوۆ ەكەن. دەرەۋ بارىپ امانداسۋعا بۇرىلا بەرگەنىمدە،الدىمنان دۇكەنگە قاراي جىلجىعان قادىربەك دەمەسىن اعامىز كەزىگە كەتتى! تاڭدانىپ تۇرسام دا ءتۇر بەرمەگەن قالپى قوس قولداپ سالەم بەرىپ، قازاقى قالىپتىڭ ءراسىمىن جاسادىم. ونان كەيىن مارات اعامىزعا امانداسىپ،ءجون سۇراسا كەلە «تاماشانىڭ» قىزىلوردا وبلىسىنا گاسترولدىك ساپارمەن كەلگەندىگىنەن حاباردار بولدىق. بارلىق اۋدانداردى ارالاپتى. مارات اعامىزدىڭ جانىندا  تاعى دا ءبىر كىسى تۇرعان بولاتىن. ول كىسىمەن دە ەسەندەسىپ، اڭگىمە اۋانىنان مارقۇم ءنابي ايتمۇراتوۆتىڭ اكەسى ەكەنىن ءبىلدىم. كوڭىل ءبىلدىرىپ ول كىسى دە تاعدىردىڭ جازمىشىنا كوندىككەن كىسىنىڭ كەيپىن تانىتتى. قىسقاسى قارسى الدىمدا قارا جاياۋ ادامدار ەمەس. ازدان سوڭ مارات اعا اگىمە باستادى.

-   ىنىشەك قايدا باراسىڭ؟

-   الماتىعا اعا،سىزدەر؟

-   وندا مىنا قادەكەڭ ەكەۋىڭ جولسەرىك بولاتىن بولدىڭدار.

-  سىزدەر شە؟

-  ءبىز كەشكى پويىزعا بيلەت الىپ قويدىق،وتكىزىلگەن ءىس-شارا جايىندا اكىمشىلىككە ەسەپ بەرۋىم كەرەك ،اسىقپاي شىعامىز - دەدى. قاي ۆاگونداسىڭ؟

-  20. اعا سىزشە؟

- ويبايۋي،مەندە سوندامىن - دەدى قادىربەك اعامىز.

- وندا ىنىشەك مىنا اعاڭنىڭ الماتىعا جەتەم دەگەنشە،دەگەنىنە جارارسىڭ.شاي سۋىن قامتاماسسىز ەت!

-  اعا ول جاعىنان ۋايىمداماڭىز!

وسىلاي قىسقاشا ەسەن-ساۋقاتتان كەيىن پويىزدىڭ كەلەر ۋاقىتى تاياپ جۇكتەردى كوتەرىپ جىلجى باستادىق. پويىزعا جايعاسىپ،جايلانعان سوڭ اعامىز ورنالاسقان كۇپەگە باردىم. مەن 8ء-شى،ول كىسى 27ء-شى ورىنداردا ەكەن. قاسىنا قىزىلوردالىق ستۋدەنت جايعاسىپتى. ەسىمى الىبەك ەكەن. اعامىزدى كۇندە كورە بەرمەيمىز،كورە قالعان كۇندە كەڭىنەن وتىرىپ سۇحباتتاسۋدىڭ رەتى قايدا؟  ىشتە تولدەگەن سۇراقتاردىڭ جامىراعان ءۇنى بايىز تاپقىزسايشى. اساتپاي جاتىپ قۇلدىق دەپ سۇراقتىڭ ساۋىرىن قامشىعا الامىن با دەپ ەدىم،ىڭعايسىز كوردىم. كەلسەم اعامىز الگىندەگى الىبەكپەن شۇيىركەلەسىپ وتىر. الەكەڭدەر ورىسشالاۋ بولعانىمەن وقىعانى بار ازامات ەكەن. تانىسۋىمىز جەڭىل،ۇعىسۋىمىز وڭاي بولدى. قالعان اڭگىمەنىڭ ءدامدىسى داستارحان باسىندا بولاتىنىن سەزگەندەي الىبەك ەكەۋمىز شاي قامىنا كىرىستىك. مەن شايعا اكەلگەندە،ول دەمدەۋمەن اۋرە. شاي قىزۋى بويعا تاراپ،قۋاتى تىلگە ورالعاندا قادىربەك اعامىز ءسوز باستادى. الدىمنەن «قاي جاقتان،قايدا وقيمىز،قاي ەلدەن» ەكەندىگىمىزدى تۇگەندەپ الىپ، تۋعان جەرىمىزگە قاتىستى شەجىرەنى «شەمىشكەدەي» شاقتى. وسى قۇرالپى سۇراقتار جەرشىلدىككە،رۋشىلدىققا ەمەس بىلمەك ءۇشىن قويىلىپ وتىرعانىن ىشتەي سەزگەم. مەنىڭ ماماندىعىم ءتىلشى ەكەنىن بىلگەم اعامىز اقىل ارالاس سىنىن دا سىنالاي كىرگىزدى. «ماشىقسىز مامان بولمايسىڭ،شىراعىم! جاسسىڭدار،سەندەرگە ءالى «وقۋ كەرەكتى» كىرگىزىپ قويدى. ساحنا سىرتىنداعى سالماقتىلىعى مەن سارابدالدىلىعى تاڭداندىردى. سونان سوڭ اڭگىمەن اۋانى ونەر اينالاسىنا اۋىستى. سۇراقتى سۇرىپتاپ وتىرعان باسىم،ءوزى باستاپ كەتكەندە ساسىپ تا قالدىم. ىركىلگەن ويدى ىشتەي جورامالداعانداي باستاپ تا كەتتى. قادىربەك اعامىز قازىرگى كۇنگى كينولاردىڭ كوشكە قوسىلىپ،ەندى-ەندى بەلدى-بەلدى رەجيسسەرلەردىڭ جارىققا شىعا باستاعانىن بايان ەتتى. بايان ەسەنتايەۆانىڭ پروديۋسەرلىگىمەن تۇسىرىلگەن «تراكتورشىنىڭ ماحابباتى» ءفيلمىنىڭ كوپشىلىكتىڭ سۇرانىسىنا يە بولىپ،ءۇش اۋىسىمدا قايتالانىپ كورسەتكەنى بارشاعا ءمالىم.ول فيلمدە قادىربەك اعامىز فەرمەردىڭ ءرولىن وينايدى. ءسوز اراسى اعامىز «بۇرىندارى دىبىس رەجيسسەرى،اسسيستەنتى ورىستار ەدى. ولار قانشا جەردەن كاسىبي دەڭگەيى مىقتى بولعانىمەن قازاقتى قازاقشا تۇسىنە المايدى. ال كەي وپەراتور تۇسىرىلىمگە نەمقۇرايلى قاراپ، بىلىكتىلىگىن «سنياتادان» ءارى اسىرا المايدى. ءقازىر شۇكىرشىلىك جاستار كەلىپ جاتىر،ارينە قازاقتار. ولار وزىندىك شەبەرلىكپەن،اكتەردىڭ ويىن ءتۇيىستىرىپ،تولىققاندى دۇنيەنى جارىققا شىعارادى.مەنىڭ جاستارعا جاق تالماي قايتالايتىنىم «شەتەلدى اتىس شابىسپەن تاڭ قالدىرا المايسىڭ،ۇلتتىق كولاريت كينوعا دەندەي ەنۋ كەرەك. بىردە كۋرورتتا ءتۇسىرىلىم جاساپ جاتقانىمىزدا انادايدان 4-5 ادامنىڭ قاراسى كورىندى. باقساق،اعىلشىندار ەكەن. ۇلتتىق مەيرام ناۋرىزعا بايلانىستى ەدى ءتۇسرىلىم. كيىز ءۇي،سىرماق،توماعالى بۇركىت ەسىك الدىندا. ولار جانىمىزعا كەلىپ توماعالى بۇركىتكە تامسانا قاراپ، سۇرەتكە ءتۇسۋ ءۇشىن دوللارلارىن ۇسىنىپ مارە-سارە بولدىدا قالدى. تاڭدانىستارىن ءوز تىلىندە وزدەرىنە تۇسىنىكتى تۇردە جەتكىزىپ جاتقانىن،بىزگە جەتپەسە دە ءتۇسىنىپ تۇرمىز. سوندا جانىمىزدا نەبىر دوكەيلەردىڭ ءزاۋلىم ۇيلەرىن ەلەمەي،تاڭسىق بولعان كيىز ءۇيدىڭ كەرەمەتىن كورىپ كوڭىلدەرى مارقايدى. ايتايىن دەگەنىم ولاردى وزدەرىندە بار نارسەمەن باعىندىرۋ بەكەرشىلىك،ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمەن قىزىقتىرماساق،قالعانى قيىن..» - دەدى. ايتپاقشى، قادىربەك اعامىز «شال» فيلمىندەگى باستى ءرولدى سومداعان قاسىمحان توعىزاقوۆقا دۋبلياج جاساعان ادام. ونى ءوزىم سول ساپار بارىسىندا ءبىلدىم. تاعى ءبىر قۋانىشتى جاڭالىعى بيىل «تاماشانىڭ» 35 جىلدىق مەرەيتويىن 14 ناۋرىز كۇنى رەسپۋبليكا سارايىندا اتاپ وتپەك ەكەن. «قازىرگى كۇنگى ساتيرانىڭ ءحالى قالاي؟ - دەگەن سۇراعىما : « ءقازىر جازاتىن ساتيريكتەرتى ەمگە تاپپايسىڭ. تولىمبەك ناۋقاستانىپ قالدى،كوپەن جازبايتىنىن ايتتى،مۇحتار شەرىمنىڭ ساتيراسى ساياسي ماسەلەلەردى قامتىعاسىن ونى ساحنالاندىرا المايمىز. بۇرىنعى كەزدە ساتيريكتەردىڭ جازعانىن قاراپ ۇلگەرمەيتىنبىز، اكتەردىڭ باسى اۋىرمايتىن،ءقازىر سىقاق ىزدەپ،جالىناتىن بولدىق. اكتەرلەردىڭ ءوزى جازاتىن بولدى بولماعان سوڭ. ءسوز اراسى قازىرگى كۇنى جاڭبىردان سوڭعى ساڭىراۋقۇلاقتاي قاپتاعان «تەاترسىماقتاردى» سىناپ تا ءوتتى. ونەر دەگەننىڭ كيەسى بولادى شىراعىم. كىم كورىنگەن قومسىنباي كىرەر كەدەيدىڭ ءۇيى ەمەس» - دەپ تۇيىندەدى. ونەر اينالاسىنداعى سۇراقتاردى  ءبىراز قاناعاتتاندىرعان سوڭ،ءومىردىڭ وزىنەن كوزى جەتىپ،كوڭىلگە تۇيگەن جاعدايلارىن ايتتى. «بالام كەز كەلگەن اسىعىس،ات ءۇستى جاسالىنعان نارسەدەن ناتيجە كۇتۋ اقىماقتسى ءىسى، وسى ءسوز ومىرلىك ازىعىڭ بولسىن»  - دەپ ءبىر قايىردى. ءبىز ۋاقىتتىڭ زىمىرانشا زىرلاعانىن زاۋدە بايقاماي دا قالىپپىز. ونان سوڭعى اڭگىمە قازاقتى قويىپ شەت ەل كەزىپ كەتتى. الەمدىك جاڭالىقتاردان دا اعامىز حاباردار ەكەن. سانادا سانسىراعان سان ساۋالىنا جاۋابىن تاپقان كوڭىل قاناعاتتاندى. تەك ونەردىڭ اينالاسىندا شەكتەلمەي سان سالادا ساۋاتتىلىعىن،سۇڭعىلالىعىن بايقاتتى. سوۆەتتىك كەزەڭنىڭ ءوز كوڭىلىندە تارازىلانعان ارتىقشىلىقتارى مەن كەمشىلىكتەرىنە دە توقتالدى. « ول كەز ونەر مەن ادەبيەتتىڭ «التىن ءداۋىرى»، كينو يندۋستريانىڭ دا دامىعان كەزەڭى،ەڭ العاشقى قارلىعاشتارىن جارىققا شىعارعان كەزى ەدى» - دەدى اعامىز. جاقسىمەن بولعان جارىم كۇن جاماننىڭ ءوتىپ كەتكەن عۇمىرىمەن تەڭ دەپتى عوي. وسى ءسوزدىڭ راستىعىنا راسىمەندە كوزىم جەتتى. كۇندىز باستالعان اڭگىمەنىڭ مارەسى ءتۇن اۋا اياقتالدى. ەرتەسىنە ەرتەسىمەن الماتىعا جەتتىك. الماتى -1 ۆوكزالىنان ءتۇسىپ،اعامىزدى قوعامدىق كولىككە دەيىن شىعارىپ سالدىم. قادىربەك اعامىز قولىمدى الىپ تۇرىپ،الداعى  «تاماشانىڭ» 35 جىلدىق مەرەيتويىنا شاقىردى.

 ورىنباسار باقىتبەك