مەن مارقۇم ەرمۇرات زەيىپحانۇلىمەن كەزىندە قۇلجانىڭ كوشەسىندە، قولتىقتاسىپ جۇرەتىندەي قويۋ ارلاسىپ كەتكەمىن جوق. ويتكەنى، ول جىلدارى ەرەكەڭ ونەردەگى كوشەلى تۇلعاسىن كىسەسىنەن-اق بايقاتىپ، كوپكە تانىلىپ كەلە جاتقان بەستى ايعىرداي بەلگىلى جىگىت ەدى. ال، ءبىز بولساق شىنى كەرەك سىرتىنان سۇيىنە كوز تىككەن كوگەن كوز كوپ باۋىرلارىنىڭ قاتارىنداعى كوك كوزدەۋ بىرەۋى عانا بولدىق. سەبەبى، ول كەزدىڭ ستۋدەنتتەرى  بۇگىنگى كۇنگى ستۋدەنتتەردەي ەمەس ۇياڭداۋ كەلەتىن. سوندىقتان دا شىعار ەرەكەڭ الىستان قاراعان بىزدەرگە ىلعي دا جۇلدىز بولىپ كوكتەن كورىنەتىن ەدى. «جايلاۋىم» ءانىن بويداقتار جاعى جاراپازانداي جاتتاپ الىپ، جاتاعان جاتاقحانالارىنىڭ ءوزىن كەرەمەت كەڭ جايلاۋعا اينالدىرىپ اۋەلەتەتىن دە جاتاتىن. جالپى بۇل ءان بوي تۇزەي باستاعان بوزبالالاردىڭ بويتۇمارىنداي قاستەرلەنىپ، اسەم قۇلجانىڭ قۇشاعىن ماحاببات بەسىگىنە اينالدىرىپ اكەتەتىن. مۇرتى تەبىندەي باستاعان «تەنتەكتەر»، كوڭىلى بۇرىلعان قىزعا جۇرەك ءسوزىن جەتكىزە الماي جەر شۇقىلاعان ساتتەرىندە: .

مەن جۇرگەن جايلاۋدىڭ،

تاۋىنىڭ بيىگى-اي.

ارۋدان اۋمايتىن،

اياۋلى كيىگى-اي،-دەگەن ءان جولدارىن سەزىمدەرىنە سەرىك ەتەتىن دە، اۋەلەتىپ الا جونەلەتىن. كەرەك دەسەڭىز، قۇربىسىنىڭ قولىن ۇستاپ تۇرىپ، تۇمسا ماحابباتىنىڭ تۇساۋىن تۇڭعىش كەسكەندەي تۇشىركەنىپ، سول كۇنى ءتىلىن بايلاعان الگى سۇلۋىمەن تۇسىندە توي جاساپ شىعاتىن. تاڭعى شىقتاي ءمولدىر دە تازا ماحابباتقا قۇشتار تاۋ ۇلدارىنىڭ جۇرەك قالاۋىن شىنايى تابا بىلگەن بۇل ءان، كەيىنگى كۇندەرى كوپ اندەر ورتاسىنان تالدانىپ الىنىپ، «ىلە سالتاناتى» اتتى كوركەم فيلمىندە دە ەكى جاستىڭ تويىندا ورىندالدى. قىزىق بولعاندا مۇنداعى 2012 جىلى، بەيجيڭدەگى لۋ شۇن ادەبيەت ينستيتۋتىندا بولعان از ۇلت جاس قالامگەرلەرىنىڭ ۇيرەنۋىندە، ىلە پەداگوگيكالىق ينستيتۋىنان وقۋ تاۋىسىپ، بۇل كۇندەرى ولكە ورتالىعى ۇرىمجىدە «شۇعىلا» جۋرنالىندا قىزمەت اتقارىپ وتىرعان، بەلگىلى پروزيك باۋىرىم تۇرسىنبەك بايجۇما ۇلى بۇل ءاندى «حالىق ءانى» دەپ ورىندادى. وتىرىس سوڭىنان ءىنىمنىڭ كەزەكتەگى ورىنداعانى اۆتورلى ءان ەكەنىنە كوزىن جەتكىزگەنىم دە بارىپ، ءوزىنىڭ وسىنداي قىسىلعان ورتادا قىمسىنباي ورىنداپ، قالىڭ جۇرتتىڭ قولقاسىنان قۇتىلاتىن قورجىنىندا بىر-ەكى ءان «كوزىرى» بارلىعىن ايتىپ، كوزى باداناداي بولىپ باسىن شايقاپ تاڭ –تاماشا بولدى باۋىرىم. ارينە، مۇنىڭ ءوزىن قاس ونەردىڭ قاسيەتى، نەمەسە، كەشەگى قۇشاعىنداعى قارا دومالاق قۇلىنىنا قۇلجانىڭ بىلدىرمەي تاعىلىمداپ تاعىپ جىبەرگەن قاسيەتتى تانا تۇمارى دەسەك تە بولعانداي ەدى. قۇلجاداعى قازاقتاردىڭ كوگىلدىر ەكرانىنان تۇڭعىش كورگەن تەلە جۇرگىزۋشىسى دە توپىراعىڭ تورقا بولسىن! وسى ەرەكەڭ بولدى. ءبىز ەمەس قۇلجانىڭ كوشەدەگى ۇيعۇرلارى دا سول كەزدەردە ەرمۇراتتى «اۋاراي قازاق» دەپ، سىرتىنان تاڭدانا، تامسانا قاراساتىن ەدى. ويتكەنى، ەرەكەڭ ەكراننان جەرگىلىكتى اۋا رايى مالىمەتىن ول تۇستارى ءوزى توتە وقي سالاتۇعىن. سول «اۋاراي قازاق» بۇلا بۇلت بولىپ الاتاۋ اسىپ كەتكەن سوڭ، ءبىز دە «جەلدىر جەكەندەتىپ» ءجۇرىپ ارتىنان قۋىپ بارعان جولىمىزدا، قازاقستاننىڭ الماتى قالاسىندا تانىستىق. «اقىندار اۋىلدا تۋىپ، الماتىدا ولەدى» دەگەن قايسى ءبىر ساۋەگەيدىڭ كەزىندە ايتا سالعان وسىناۋ ءسوزى، سوڭعى كەزدەرى ويلاپ وتىرساڭ شىندىققا اينالىپ بارا جاتقانداي، بۇل جاعىنان ءتىرى پەندە بولعان سوڭ تىكسىنىپ تە قالادى ەكەنسىڭ. سونىمەن، مارقۇم، كەزدەسكەن انە سول كۇنىمىزدەن باستاپ قاۋىزىن ەرتە جارعان بالاپانداي قومدانىپ، الماتىنىڭ كوشەلەرىندە ەتەگىنەن بىزدەردى ەرتىپ جۇرەتىن بولدى. بەينە بۇل جاعىنان ونەر قۋعان ورالمان جاستاردىڭ باعىنا بىتكەن سول شاھارداعى «جيرەن اتتى جۇماتاي (ج.جاقىپبايەۆ)» دەرسىڭ. اعامىزدىڭ ەڭبەك اقىسى تيگەن كۇندەرى، نەمەسە، تويلاردان قورجىنى تومپيىپ ورالعان كەزدەرى ءبۇيىرىمىز بۇلتيىپ شىعىپ، تەرلەپ-تەپشىپ، تەرىگە تۇسكەن قازاقتاي تۇرلەنىپ شىعا كەلەمىز. الماتىدا باقىتىن بازاردان ەمەس، كاسىپتەن ىزدەپ جۇرگەن جانكەشتى ەكى ورالمان جىگىتى بار دەپ ەستىسەڭىز، ارينە، ەكىلەنبەي سونىڭ ءبىرى ەرمۇرات زەيىپحان ۇلى دەپ ۇعا بەرىڭىز، وعان بۇكىل قازاقستان كۋا! كوپ جىگىتتەرىمىز «قول بۇلعاپ» ءجۇرىپ شاقىرىپ العان ءوز قانداستارىنىڭ قالتاسىنداعى تيىن-تەبەنىن قالتارىستا قاعىپ الىپ، مۇنىڭ ءوزىن كاپيتاليستىك قوعامنىڭ تىرلىگىنە سايدىرىپ، جەزتىرناقتاي سايقالدانىپ جۇرگەن سول ورتادا، ەرەكەڭنىڭ بارلىعىن ارىنا باعىندىرىپ، ماڭداي تەرىمەن جان اسىراپ، الماتىنىڭ كوشەسىندە «ماڭعابىلداي» ماڭ-ماڭ باسىپ جۇرەتىن جومارتتىعى قانداي دا ءبىر اردىڭ تۋىن اسپەتتەگەن ازاماتتارىمىزعا ۇلگى بولعانداي. مارقۇم ءومىرىنىڭ سوڭعى مينۋتىنا دەيىن وسى تازالىعىنان تايعان جوق. پەندەلىكتىڭ ەسىگىنەن تەلمىرىپ كوز ساتپاستان ونەردە دە، ومىردە دە ءوزىنىڭ سول باياعى بەكزاتتىق (كىنازدىق) قالىپىن ساقتاي ءبىلدى. ەسەسىنە كەز كەلگەن قىسپاقتى جاعدايدا جالعىز اتىن ءتۇسىپ بەرەتىن قاس سەرىگە ءتان مىرزالىعى، الماتىداعى بىتكەن ورالمان جاستارىمىزدىڭ كوڭىلىن بوساتاتىن. بولماسا ءبىز ايتقان الاياق اعايىندارىمىزدىڭ جىل ون ەكى اي اقشا جاساپ كەلە جاتقان ورتالىعى-الماتى قالالىق پاسپورت ۇستەلىنىڭ (ۆيزا اشاتىن) بىلدەي ءبىرىنشى قول باستىعى، پولكونيك قاتتاۋبايەۆتىڭ ەرەكەڭدى تورەدەي سيلاپ تورىنە شىعارىپ، اكەسىنىڭ قابىر باسىنداعى ەسكەرتكىش تاقتاسىنا ارناۋ ءسوز جازدىرىپ العانىن كوزىمىزبەن دە كورگەنبىز. قازاقستاننىڭ تۇڭعىش رەتكى «كوشى-قون زاڭىنىڭ» اۆتورى، كەزىندەگى دەپۋتات، سول كەزدەردەگى پرەزيدەنت اپاراتىنىڭ مەملەكەتتىك اعارتۋ سالاسى بويىنشا ينسپەكتور اكىم ىسقاقتىڭ ەرەكەڭنىڭ ونەرىن ۇلىقتاپ تۋعان اۋىلىنا ەرتىپ بارعانىن، كەرەك دەسەڭىز وسى جولىندا سول اۋىلدىڭ «قۇرمەتتى ازاماتى» اتاعىن بەرگىزىپ ورالعانىن، مارقۇمنىڭ باۋىرجان باتىر كوشەسىنىڭ بويىنداعى تۇراعىندا مەملەكەت ينسپەكتورىمەن بىرگە تۇستەنىپ وتىرىپ، ءوز ەت قۇلاعىمىزبەن دە ەستىگەنبىز (بۇل داستارقاندا الماس احىمەتبەك ۇلى اعامىز دا بولدى). تاعى سول سياقتى قازاقستان مەملەكەتتىك وقۋ-اعارتۋ ءمينسترى (كەيىنگى كەزدەرى دەپۋتات، بۇل كۇندەرى مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىىڭ رەكتورى) ءشامشا بەركىمبايەۆا ەرمۇراتتى كوز جۇمعانعا دەيىن كەكىلىنەن كەنجە ىنىسىندەي سىيلاپ ەركەلەتىپ ءوتتى. ەرەكەڭنىڭ وتباسى، بالا-شاعاسىن اتالعان مينستر اپايىنىڭ قازاقستانداعى ەڭ كوركەم ساياحات ورتالىقتارىنا وزىمەن بىرگە اپارىپ دەمالدىرىپ قايتاتىنىن الماتىداعى ارالاسقان ازاماتتارىنىڭ ءبارى بىلەدى.

(جالعاسى بار)

سۋرەتتە(سولدان وڭعا قاراي): بىلىسبەك ءابدىرازاق، ەرمۇرات زەيىپحان ۇلى، اۋىت مۇقيبەك

بىلىسبەك ءابدىرازاق

توتە جازۋدان اۋدارىپ دايىنداعان: ءقۋانالى الماسبەك ۇلى