ەلباسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ جۇمىس ساپارىمەن شىعىس قازاقستان وبلىسىنا باردى. مەملەكەت باسشىسى وسكەمەندەگى الەۋمەتتىك جانە ونەركاسىپتىك نىسانداردى ارالاپ، ونداعى جۇمىس بارىسىمەن تانىستى. پرەزيدەنت ايماقتىڭ اياق الىسىنا وڭ باعا بەرىپ، ءوڭىر باسشىلارىنا ءبىرقاتار مىندەت جۇكتەدى، - دەپ حابارلايدى Qamshy.kz 24.kz -كە سىلتەمە جاساپ.

بۇل – ءبىر جىلدا 5 مىڭعا جۋىق ناۋقاسقا ءومىر سىيلاپ وتىرعان قان ورتالىعى. وتكەن جىلى ىسكە قوسىلعان عيماراتقا ەلباسى العاش رەت كەلىپ وتىر. سوڭعى تەحنولوگيامەن جابدىقتالعان نىساندا كۇنىنە 100-دەن اسا تۇرعىن قان تاپسىرادى. بۇگىن دە وزگەگە كومەكتەسكىسى كەلگەندەر تاڭەرتەڭنەن بەرى كەلىپ جاتتى. ولاردىڭ ءبىرى وڭىردەگى اسكەري ءبولىمنىڭ ساربازدارى. قايىرىمدى ىسكە قۇلشىنا كەلگەن جاۋىنگەرلەردىڭ رياسىز پەيىلدەرىنە شىن ريزاشىلىعىن مەملەكەت باسشىسى دا ءبىلدىردى.

ورتالىققا جىلىنا 24 مىڭ ليتر قان جينالادى. ولار وڭىردەگى بارلىق اۋرۋحانالاردى جانعا قىمبات سۇيىقتىقپەن قامتىپ وتىر. اعزاعا قاجەتتى قاندى دەر كەزىندە ناۋقاسقا قۇيۋ ءۇشىن مۇندا 300-گە جۋىق مامان تاۋلىك بويى تالماي قىزمەت ەتۋدە. پرەزيدەنت ولارمەن دە تىلدەسىپ، اتقارىپ وتىرعان ىستەرىنىڭ ماڭىزدىلىعىن ايتتى.

«ورتالىق ءۇشىن ەڭ ماڭىزدىسى – دونورلار جاعدايى»، - دەدى ول. سوندىقتان ءارقايسىسىنىڭ كوڭىل-كۇيىن سۇراپ، قان تاپسىرۋ ساۋاپتى ءارى دەنساۋلىققا پايدالى ەكەنىن ەسكە سالدى. 

ارحات تولەسوۆ قىزىل تىرشىلىك كوزىنىڭ ءقادىرىن بىلەدى. حال ۇستىندەگى وعان ءدال ءوزى سياقتى بەيتانىس ادامنىڭ اراشا بولعانىن ەسكە الادى. اۋرۋدان ايىققان سوڭ بىردەن قان تاپسىرۋدى ادەتكە اينالدىرىپتى. سودان بەرى ەكى جىل بويى ءۇزىلىسسىز ورتالىققا كەلىپ تۇرادى. جاڭا عيماراتقا كوڭىلى تولاتىنىن ءبىلدىرىپ، ماقتاناتىنىن ايتتى.

ارحات تولەسوۆ، قان تاپسىرۋشى:

- اي سايىن جاڭا ورتالىققا كەلىپ قان تاپسىرىپ ءجۇرمىن. ەندى مەنىڭ قانىم باسقا دا ادامدارعا كەرەك بولادى. سودان كەيىن ءوز قانىم باسقالارعا دا ەكىنشى ءومىر سىيلايدى دەپ.

رافحات قايىربەكوۆ، قان تاپسىرۋشى:

- ەكى اي سايىن تاپسىرامىن. ازاماتتىق بورىشىم دەپ ەسەپتەيمىن ءوزىم. رامازان ايىندا ساۋاپ بولسىن دەپ تاڭەرتەڭنەن كەلىپ تاپسىرىپ جاتقان جايىم بار. ءار ازامات كومەگىن ايامايدى دەپ ويلايمىن. دەنساۋلىعىمىز جەتكەنشە تاپسىرامىن دەپ ويلايمىن.

گۇلدار ماتايەۆا، شقو قان ورتالىعىنىڭ زەرتحانا مەڭگەرۋشىسى:

- وسى زالىمىزدا قۇرال-جابدىقتارىمىز زامانعا ساي. ەڭ ءبىرىنشى ءبىزدىڭ ماقساتىمىز – دونوردىڭ كوڭىلىنەن شىعۋ. ءاربىر دونور ءبىزدىڭ ماقتانىشىمىز.

نىساننىڭ حالىق ءۇشىن پايدالى تۇستارى كوپ. مۇندا ارنايى جاساقتالعان توڭازىتقىشتار بار. ونىڭ ىشىندە سيرەك كەزدەسەتىن قان تۇرلەرى قاجەتتى كولەمدە ونداعان جىلدار بويى ساقتالادى. بۇعان دەيىن ونداي مۇمكىندىك بولمايتىن. ودان وزگە ارنايى قۇرال-جابدىقتار كەز كەلگەن ينفەكسيا ءتۇرىن انىقتاپ، 100% قاۋىپسىزدىككە كەپىلدىك بەرەدى.

حايرۋللا جيگيتايەۆ، شقو قان ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى:

- جىلىنا 30-32 مىڭ ادام كەلەدى. سولاردىڭ قانىن الامىز. شىنىن ايتقاندا، حالقىمىز ءتۇسىنىپ كەلىپ جاتىر. ءوز قانىن بەرگەندەر ءوز جانىن بەرگەندەي. سول كىسىلەر كەلىپ قاندارىن تاپسىرادى.

كەشەن سالىنعانشا قان ورتالىعى قالادان شەتتەگى ەسكى عيماراتتا بولعان. دارىگەرلەر ول جەردەگى قۇرال-سايمانداردىڭ دا توزىعى جەتكەنىن ايتىپ تالاي دابىل قاعىپ ەدى. قان ەسكى ادىسپەن الىنىپ، وعان ۇزاق ۋاقىت كەتەتىن. ال ءقازىر ول كۇندەر ارتتا قالدى.

اعزامىزداعى ەڭ قاجەتتى سۇيىقتىق سۋ جاڭا قۇرالمەن تەكسەرىلەدى. بۇرىن تاپسىرىلعان قاندى تولىق ساراپتامادان وتكىزۋ ءۇشىن دارىگەرلەر جارتى كۇندەرىن سارپ ەتەتىن. ال ءقازىر قۇرىلعى نەبارى جارتى ساعاتتا-اق قاننىڭ جارامدى نە جارامسىز ەكەنىن انىقتايدى. دەمەك قورىتىندى تەز شىققان سايىن قاجەتتى قان ناۋقاسقا دا ەرتەرەك جەتەدى.

مەملەكەت باسشىسى ەكونوميكا ءۇشىن ماڭىزدى سالا اۆتوكولىك ءوندىرىسىنىڭ جۇمىسىمەن دە تانىستى. وبلىستاعى «ازيا اۆتو» كومپانياسى ءورىسىن كەڭەيتىپ، ۇلكەن زاۋىت قۇرىلىسىن باستاپتى. جاڭا جوبامەن تانىسپاس بۇرىن نۇرسۇلتان نازاربايەۆ وسى ۋاقىتقا دەيىن ەلىمىزدە شىعارىلعان تەمىر تۇلپارلاردى كورىپ شىقتى.

كومپانيا نەبارى 3 جىلدا 260 مىڭنان اسا كولىك شىعارىپ ۇلگەرگەن. بۇل نارىقتىڭ 51%-ىن قۇرايدى. ەل قورجىنىنا وسى ۋاقىتقا دەيىن 350 ملن اقش دوللارداي سالىق تۇسىرگەن. بۇرىن تەك قاڭقاسىن جەتىلدىرۋمەن اينالىسىپ كەلگەن كاسىپورىن ەندى دامۋدىڭ جاڭا ساتىسىنا كوتەرىلدى. مەكەمە باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆقا قۇرىلىسى باستالعان جاڭا زاۋىتتىڭ جوباسىن كورسەتتى.

جوسپار بويىنشا كاسىپورىن ىسكە قوسىلسا، جىو-گە 1،1 ملرد اقش دوللارعا دەيىن ءوسىم بەرەدى. قوسىمشا 12 مىڭ ادام جۇمىس تابادى. جىل سايىن تۇسكەن تابىستان سالىق ەسەبىندە ەل قورجىنىنا 30 ملرد تەڭگە سالىنادى. اۆتوكولىكتەردى جيناۋعا قاجەت قۇرال-سايمانداردىڭ 50%-ى وتاندىق ءونىم بولادى.

ەرجان ماندييەۆ، «ازيا اۆتو قازاقستان» كومپانياسىنىڭ باس ديرەكتورى:

- سالىنىپ جاتقان زاۋىت قوسىمشا جۇمىس ورىندارىن بەرەدى. ەل قازىناسىنا سالماقتى سالىق تولەيدى. ەكىنشىدەن، قاراپايىم حالىق ءۇشىن ءبىزدىڭ اۆتوكولىكتەرىمىز قولجەتىمدى بولادى. ساپاسى دا باسقا اۆتوكولىكتەردەن كەم بولمايدى. قاۋىپسىزدىك تالاپتارىنا ساي، ەكولوگيالىق تازا ءونىم شىعارامىز. تەمىر تۇلپارلار سىرت كەلبەتى جاعىنان دا الەمدىك برەندتەردەن كەم تۇسپەيدى.

تىزىلگەن كولىكتەر اراسىنان سوڭعى كەزدە سانگە اينالعان ەلەكتروموبيلدى دە بايقاۋعا بولادى. «سۇرانىس بولسا، كولىكتىڭ ول ءتۇرىن دە جاساۋعا قاۋقارىمىز جەتەدى»، - دەيدى كومپانيا باسشىلارى. ەڭ باستىسى، ءاربىر ءونىم تۇتىنۋشىلار ءۇشىن قولجەتىمدى باعادا شىعارىلىپ وتىر.

الماس توقتاۋبەكوۆ، «ازيا اۆتو قازاقستان» كومپانياسىنىڭ مامانى:

- مەن جۇمىس ىستەپ وتىرعان 5 جىلدىڭ ىشىندە ءبىز شىعارىپ وتىرعان برەندتەردىڭ ىشىندە مودەلدىك توپتامامىز بىرنەشە ەسەگە كوبەيدى. مەنىڭ جۇمىسىم وتە جاۋاپتى. ويتكەنى اۆتوكولىك جينالعاننان كەيىن ونىڭ قاۋىپسىزدىگىنە مەن جاۋاپ بەرەمىن.

جاقىندا عانا ەلباسى كەڭەيتىلگەن وتىرىستا قالانى كورىكتەندىرۋ ءۇشىن تاكسيلەردى رەتكە كەلتىرۋدى تاپسىرعان بولاتىن. ال بۇگىن «ازيا اۆتو» كومپانياسى ءبىرىڭعاي تاكسي ءۇشىن ارنايى كولىك ۇلگىسىن كورسەتتى. تاپسىرىس بولىپ جاتسا، الداعى ۋاقىتتا ولار جاڭادان بوي كوتەرىپ وتىرعان زاۋىتتا قۇراستىرىلاتىن بولادى.

شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ عانا ەمەس، بۇكىل ەل ەكونوميكاسىنىڭ قوزعاۋشى كۇشىنە اينالاتىن كولىك زاۋىتىنىڭ قۇرىلىسى 2 جىلدان سوڭ اياقتالادى. ءدال ءقازىر قىزۋ جۇمىس ءجۇرىپ جاتىر. ءىرى كاسىپورىن 500 گەكتار جەردى الىپ وتىر. مۇندا جىلىنا 120 مىڭ اۆتوموبيل شىعارىلادى دەگەن جوسپار بار.

شىعىس قازاقستان وبلىسى – يندۋستريالدى ايماقتىڭ ءبىرى. سوڭعى جىلدارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن ينۆەستورلاردى تارتۋدا الدا كەلەدى. ءوڭىر ەكونوميكاسى الەمدىك وزگەرىستەرگە قاراماستان قارقىندى دامۋدا. وتكەن جىلدىڭ وزىندە تۇرالاپ قالعان 100-دەن اسا الەۋمەتتىك نىساننىڭ 95ء-ى اياقتالعان. جىل سايىن ءبىر ىقشاماۋدان پايدا بولىپ وتىر. بۇل حالىق سانىنىڭ ءوسىپ، ءوڭىردىڭ كەڭەيۋىن بىلدىرەدى.

پرەزيدەنت جالپى ايماقتىڭ اياق الىسىنا وڭ باعا بەردى. ءبىراق ءالى دە ىستەلىنەتىن جۇمىستاردىڭ بارشىلىق ەكەنىن قاپەرگە سالدى. سونداي-اق ەلباسى تاۋەلسىزدىك جىلدارى ءاربىر اۋدان مەرەيتوي جىلدى ءدال وسىلاي جەمىستى اياقتاۋ قاجەتتىگىن جەتكىزدى.