قازاقستاننىڭ سىرتقى قارىزى 155 ميلليارد اقش دوللارىنا جەتتi. بىلتىرعى جىلى بيۋدجەت تاپشىلىعىن جابۋعا سىرتتان 1 تريلليوننان استام تەڭگە تارتىلعان ەدى. بۇل كورسەتكiش 2013 جىلمەن سالىستىرعاندا 9 ەسەگە كوپ. سوعان قاراماستان بيىل ۇكىمەت حالىقارالىق بانك پەن ازيا دامۋ بانكىنەن تاعى دا 2 ميللارد دوللار قارىز الىپ جاتىر، - دەپ حابارلايدى Qamshy.kz 31- ارناعا سىلتەمە جاساپ.
بۇرىنعى ينۆيستيسيالار جانە دامۋ ۆيسە-مينيسترى راحىم وشاقبايەۆ بۇگىندە مەملەكەت سىرتقى قارىزىنا كۆازي مەملەكەتتىك سەكتوردىڭ بەرەشەگىن قوسپايدى. الايدا ولاردىڭ تولەم قابىلەتىن قولداپ وتىرۋ ءۇشىن ۇلتتىق قور مەن بيۋدجەتتەن اقشا ءبولىنىپ تۇراتىنى بارىمىزگە ءمالىم -دەيدى. سوندىقتان، ەكونوميست پىكىرىنشە كومپانيا ارالىق قارىزداردى مەملەكەتتىك قارىزدان بولەك قاراستىرۋعا بولمايدى.
راحىم وشاقبايەۆ، ەكونوميست:
- ءبىزدىڭ سىرتقى قارىزىمىز 12،8-13 ميلليارد دوللار، ياعني شامادان تىس ەمەس مولشەردە بولعانىمەن، كۆازي مەملەتتىك سەكتوردىڭ قارىزى ۇلعايىپ كەلەدى. رەسمي بۇل سيفر 20 ميلليارد دوللاردان جوعارى. الايدا ەلىمىزدەگى 3 ءىرى قارجى كومپانيانىڭ قارجىلىق ەسەبىنە نازار اۋداراتىن بولساق، بۇل سيفر 25 ميلليراد دوللاردان اسىپ جىعىلاتىنىن كورەمىز.
ەكىنشى ماسەلە ەلىمىزدەگى بانكتەردىڭ تومەن تابىستىلىعى ەكەن. قازىردە قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ رەيتينگتەرى جاعىمسىز، "تريپل سي" دەڭگەيىندە. ەگەر ولارعا قوسىمشا قارجىلاندىرۋ قاجەت بولسا، 2008 جىلعى داعدارىس تاجىريبەسىمەن مەملەكەت ۇلتتىق قوردان ولاردى قولداۋعا تاعى 20 ميلليارد دوللارداي قارجى ءبولۋى ابدەن مۇمكىن دەيدى ماماندار. سوندىقتان بيۋدجەت شىعىنىن قىسقارتۋ تەتىكتەرىن وسى باستان قولعا الۋ كەرەك دەيدى ولار.
مەرۋەرت ماحمۇتوۆا، ەكونوميست:
- بيۋدجەتتى كوپ پايداسى تۇسپەيتىن شىعىنداردى قىسقارتۋ كەرەك دەپ سانايمىن. مىسالى ەكسپو-عا بايلانىستى، حالىقارالىق فورۋمدار وتكىزىپ جاتادى، كەلەسى جىلى وتكىزەمىز دەگەن ۋنيۆەرسيادالار بار، استانانىڭ 18 جىلدىعىن تويلايمىز دەپ ءبىراز شىعىندار شىعارىپ جاتىر. قازاقتار ايتادى كورپەڭە قاراپ كوسىل دەپ.
ەكونوميستەردىڭ ايتۋىنشا، ەلىمىزدىڭ بورىشىن تۇرعىندار سانىنا شاعاتىن بولساق، ءار ادامعا 8700 دوللار بەرەشەكتەن كەلەدى ەكەن. بيىلدىڭ ءوزiندە بيۋدجەتتiڭ جىرتىعىن جاماۋعا تاعى 2 ميلليارد دوللار سىرتتان الىندى. ال مۇناي سەكتورىنان ۇلتتىق قورعا تۇسەتىن تابىس 2014 جىلمەن سالىستىرعاندا بيىل 4 ەسە تومەن.
