ساياساتكەر ەرمەك نارىمبايەۆ ەلدەن كەتتى. ونىڭ جاسىرىن شەكارا اسىپ، ۋكرايناعا جەتكەنى 14 شىلدە كۇنى بەلگىلى بولدى. كەشە ۇيىمداستىرىلعان باسپا ءسوز ءماسليحاتىندا ەرمەكتىڭ جەكسەنبى كۇنى (10 شىلدە) قازاقستانمەن ىرگەلەس ەلدەردىڭ ءبىرىنىڭ شەكاراسىنان زاڭسىز ءوتۋ ارقىلى ۋكرايناعا جەتكەنى، سوندا جۇرگەن وپپوزيسيونەر ايدوس سادىقوۆپەن تابىسقانى، ول ەلگە جەر رەفورماسىنا قارسى ميتينگىلەر قارساڭىندا اكىمشىلىك قاماۋعا الىنعان بەلسەندى ءمولدىر ءادىلوۆانىڭ دا بارعانى وسى جيىندا ايتىلدى.
ەرمەك نارىمبايەۆ وتكەن جىلى ساياساتكەر سەرىكجان مامبەتالين ەكەۋى ۇلتارالىق ارازدىق تۋعىزدى دەگەن ايىپپەن ءىستى بولعانى، كەيىن جازالارى بوستاندىقتارىن شەكتەۋ تۇرىنە اۋىستىرىلعانى بەلگىلى. وعان سوت 3 جىل مەرزىمگە باس بوستاندىعىن شەكتەۋ تۋرالى شەشىم شىعارعان. ەرمەك نارىمبايەۆ وسى جازانىڭ شەكارا اسۋعا نەگىزگى سەبەپ بولعانىن ايتىپ وتىر. ونىڭ ويىنشا، «بۇدان بىلاي قازاقستاندا ءومىر ءسۇرۋ مۇمكىن ەمەس».
«قازاقستان كونستيتۋسياسىندا كەپىلدىك بەرىلگەن ساياسي قۇقىقتارىمدى تالاپ ەتكەنىم ءۇشىن بىرنەشە رەت قىلمىستىق، اكىمشىلىك جازاعا تارتىلدىم. ءتىپتى جاقىندا مەنى تەرروريستەر قاتارىنا قوسىپ قويدى. ءسويتىپ بانكتەن وزىمە تيەسىلى قاراجاتتى الۋ مۇمكىندىگىنەن ايىردى. سوت شەشىمى بويىنشا ماعان بەس جىلعا دەيىن قوعامدىق جۇمىسپەن شۇعىلدانۋعا دا تىيىم سالىندى»، – دەيدى ە. نارىمبايەۆ.
«باس بوستاندىقتى شەكتەۋ ءىس جۇزىندە ءۇي قاماققا اينالدى. ماعان 20 رەت پوليسيا كەلىپ نەمەسە پوليسياعا شاقىرعان شىعار»، - دەيدى ول.
ە. نارىمبايەۆ سونىمەن قوسا، وزىمەن بىرگە ءىستى بولعان ساياساتكەر، ءوزى سەكىلدى باس بوستاندىعىن شەكتەۋ جازاسىنا كەسىلگەن سەرىكجان مامبەتالينگە مۇنداي شەكتەۋلەر قولدانىلىپ وتىرعان جوق دەپ سانايتىنداي.
قوعام مۇشەلەرى، بەلسەندىلەر، جەلى قولدانۋشىلارى مەن ساياساتكەرلەر ە. نارىمبايەۆتىڭ بۇل ەميگراسياسىن ءار قيلى باعالاۋدا. ءبىر تاراپ ونىڭ «قازاقستاندا ادىلدىك جوق. كەز-كەلگەن ۋاقىتتا تەمىر توردىڭ ار جاعىنا كەتۋگە بولادى. سوندىقتان، وي، پىكىرىڭدى اشىق ءبىلدىرۋ ءۇشىن شەتەل اسۋ كەرەك» دەگەنىمەن كەلىسىپ، قولداۋ بىلدىرسە، ەندى ءبىراز ادام ەرمەكتىڭ ەلدەن كەتكەنىن قولدامايتىندىقتارىن اشىق ءبىلدىرىپ جاتىر.
قوعامدىق بەلسەندى، جەر رەفورماسىنا نارازىلىق تانىتقانى ءۇشىن قىلمىستىق قۋدالاۋعا ۇشىراعان ماحامبەت ءابجان ەرمەكتىڭ شەتەل اسۋىن حالىق بەلسەندىلىگىنىڭ تومەندىگىمەن تۇسىندىرەدى.
«ەرمەك اياعىنا دەيىن كۇرەتى. تۇرمەدە دە وتىردى، اشتىق تا جاريالادى. حالىق ءۇشىن دەنساۋلىعىنان، وتباسىنان ايرىلدى، بار كۇشىن سالدى. ال، حالىق اۋزىن اشقان كۇيى وتىرا بەردى. وسىنداي حالىق ءۇشىن تاعى دا تۇرمەگە وتىرۋدىڭ قاجەتى بار ما دەگەن سۇراق تۋادى.
«شاڭىراق» ءىسى بويىنشا ارون اتابەكپەن بىرگە ءۇش جىگىت 10 جىل بولدى تۇرمەدە وتىر. «شاڭىراقتا» 5000 جەر ۋچسكەىن زاڭداستىرىپ بەردى، ال، حالىق اروندى بوساتىپ الۋعا اسىقپايدى. كوزلوۆ جاڭاوزەن ءۇشىن وتىر، ونى دا جاڭاوزەندىكتەر ۇمىتىپ كەتتى. ماكس (بوقايەۆ – رەد.) پەن تالعات (ايان – رەد.) ەكى ايدان بەرى قاماۋدا، ال، ماحامبەت پەن يساتاي الاڭىەدا بولعان 7000 ادام قايدا؟ حالىققا «وي ءبىز قاراڭعى حالىقپىز!» دەپ وتىرا بەرۋ ۇنايتىن سياقتى.(...) مىسالدار كوپ. حالىق ءوز باتىرلارىن قورعامايدى. ال، باتىرلار كەتىپ جاتىر. ولار تۇرعىندار ەمەس، حالىق تۇراتىن ەلگە كەتۋدە»، - دەيدى ماحامبەت ءابجان.
ال، ساياساتكەر ءامىرجان قوسانوۆ ە. نارىمبايەۆ ەميگراسياسىنىڭ سالدارى اۋىر بولۋى مۇمكىن دەپ قاۋىپتەنەدى.
«ول – اركىمنىڭ ءوز ءىسى. ەرمەك - ءوزىنىڭ ناقتى پرينسيپتەرى بار، بيلىكتىڭ بەت-پەردەسىن قورىقپاي اشىپ جۇرگەن ازامات. ءبىراق، ول وڭاي ادام ەمەس، كەيبىر جاعدايدا، شىنىمدى ايتسام، ونىڭ قادامدارىن تۇسىنبەيمىن. ءبىراق، جالپى باعىتى دۇرىس: پىكىرىن اشىق ايتادى، ەلدە ونداي دا «بۇزىقتار» بولۋى كەرەك. سوتتارىنا بارىپ، قولداپ جۇرگەنىم دە سودان.
كييەۆكە كەتكەنى – ونىڭ ءوز تاڭداۋى. ءبىراق، مەنى تولعاندىراتىن ءۇش نارسە بار.
ول انا جاقتا بيلىككە تىم قاتتى سىن ايتسا، وسىنداعى وتباسىنا سالقىنى ءتيىپ كەتپەي مە؟ مۇمكىن، وتباسىن دا الىپ كەتكەنى دۇرىس بولار ما ەدى. سول كەزدە ونىڭ اشىقتان-اشىق كۇرەسۋىنە ەشنارسە قولبايلاۋ بولماس ەدى عوي.
ەكىنشى جايت ونىڭ جەكە باسىنىڭ قاۋىپسىزدىگىنە قاتىستى: ەندى ءبىزدىڭ بيلىك ونى سول جاقتا تاۋىپ، ەلگە قايتارىپ، رۇقساتسىز كەتكەنى ءۇشىن (فورمالدى تۇردە سوت شەشىم بار) قاتاڭ جازالاماي ما؟ قارجىعا ءزارۋ ۋكراينا بيلىگى مۇنايلى قازاقستانمەن بايلانىسىن ءبىر ادام ءۇشىن بۇزا قويار ما ەكەن؟
ءۇشىنشى جايت – وسى پرەسەدەنت بيلىككە سىن ايتىپ جۇرگەن تۇلعالاردىڭ اراسىنا تاعى ءبىر سىنا قاعىپ جاتقان سەكىلدى. ءبىرى- قولدايدى، ەكىنشىسى - داتتايدى، تاعىسىن تاعى دەگەندەي. ول دا دۇرىس ەمەس»، - دەگەن ساياساتكەر «ەل ىشىندە بيلىككە ەرمەكتەن دە بەتەر قاتتى سىن ايتىپ جۇرگەن ازاماتتار بار» ەكەنىن، «ولار دا سوتتالىپ، قينالىپ، جۇمىسسىز» جۇرگەنىن، ءبىراق ەلدەن كەتىپ جاتپاعانىن ەسكە سالادى.
وسىلايشا، ەلدەگى ادىلەتسىزدىكتى سىناپ، ناقتى ساياسي جۇمىسپەن اينالىسقان، قارجى جۇيەسىندەگى انتيحالىقتىق سحەمالاردى اياۋسىز اشكەرەلەگەن ساياساتكەردىڭ شەتەلگە كەتۋى ەل اراسىندا تۇرلىشە پىكىر تۋعىزۋدا. ۋكراينادان ساياسي باسپانا سۇرايمىن دەگەن ساياساتكەردىڭ بۇل قادامى بولاشاقتا ونىڭ ساياسي بەدەلىن ارتتىرا تۇسە مە، جوق الدە حالىقتان الشاقتاۋىنا سەبەپ بولا ما، ول جاعى ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندە.
ەرمەك نارىمبايەۆتىڭ كييەۆتە وتكىزگەن باسپا ءسوز ءماسليحاتى
جومارت ابدوللا ۇلى