رۋسلان كۇلىكبايەۆ: پوليسيا عيماراتىنداعى تەمىر ەسىك بولماعاندا قۇرباندار سانى الدەقايدا كوپ بولار ەدى (ۆيدەو)

/uploads/thumbnail/20170709045107392_small.jpg

الماتىدا 18 شىلدە كۇنى قاندى قىرعىن جاساعان رۋسلان كۇلىكبايەۆ ءوزىن تەرگەپ جاتقان پوليسەيلەرگە وسىلاي دەگەن. بۇل تۋرالى Qamshy.kz 31-ارناعا سىلتەمە جاساپ حابارلايدى.

بۇل كادرلار - ماقسات پەن ءمولدىردىڭ باقىتتى ساتتەرىنىڭ ۇزىكتەرى. پوليسيانىڭ كىشى سەرجانتى ماقسات سالىمبايەۆتىڭ شاڭىراق قۇرعان تويىنىڭ  كۋاسى بولعان سۋرەتتەر عانا - وتكەن كۇننەن بەلگى بەرەدى. ولار باقىتتى ەدى ول كەزدە. قوس جاستىڭ ءمولدىر ماحابباتىنان دۇنيەگە كەلگەن ايارۋ قىزدارىنىڭ دا جاسقا تولۋ قۋانىشىن  كوپپەن بولىسكەن ەدى. ەكىنشى كىشكەنتايلارىنىڭ دۇنيەگە كەلۋىن كۇتىپ جۇرگەن كەزدە باقىتتى شاڭىراق قارا جامىلدى. بەيبىت كۇندە شاعىن شاڭىراقتىڭ وتاعاسى  وققا ۇشتى. 

قىزعالداق سالىمبايەۆا، مارقۇم ماقسات سالىمبايەۆتىڭ اناسى:
- تۋعاننان مەن گايشنيكپىن دەپ ماقتاناتىن. اسكەرگە بارىپ كەلدى، «دۆد-دا» ىستەدى «گاي-گە» اۋىستى. بۇيىرماعان شىعار. ءۇش اي قىزمەت ىستەدى.

كۇندەگى ادەتىمەن جۇمىسىنا كۇلىپ كەتكەن ماقسات سول كەتكەننەن ۇيىنە، اتا-اناسىنا، ءوزىن "اعالاپ" ايرىقشا جاقسى كورەتىن قارىنداسىنا، كىشكەنتاي قىزى مەن سۇيىكتى جارىنا ورالمادى. ورالتپادى ونى. سالىمبايەۆتاردان وزگە تاعى بەس شاڭىراق قارا جامىلدى. التى ۇيدە انالار جوقتاۋ ايتىپ، بالالار اكەلەرىن ىزدەپ، جىلادى. بەيبىت كۇندە ازاماتتارىمىز وققا ۇشىپ، قىرشىن كەتكەن بوزداقتاردى ەلى اقتىق ساپارعا شىعارىپ سالدى.   وسىنشاما وتباسى ازاماتىنان، باۋىرىنان، ۇلىنان، اكەسىنەن قاپىدا كوز جازىپ قالدى.

ايتباي نۇريمانوۆ، مارقۇم عاني نۇريمانوۆتىڭ اكەسى:

- انا ەكى نەمەرەم بار. سول ەكى قاناتىم امان بولسىن. سولارىما ارقا سۇيەپ، كىشكەنە ءتىرى وتىرمىن. ايتپەسە باياعىدا ءولىپ كەتەتىن ەم. 

قاندىقول قىلمىسكەردىڭ قولىنان جاراقات العان تاعى سەگىز ازامات اۋرۋحانا توسەگىنە تاڭىلدى. اينالاسى 24 مينۋتتىڭ ىشىندە قولى قالتىراماي، قانشاما پوليسيا قىزمەتكەرىنە وق جاۋدىرىپ، قالادا قارۋىمەن ەمىن-ەركىن قىلمىسىن جۇزەگە اسىرعان رۋسلان كۇلىكبايەۆ كىم؟ ۇستىنەن قىلمىستىق كودەكستىڭ 8 بىردەي بابى بويىنشا ءىس قوزعالعان كۇدىكتى جاساعان قىلمىسى ءۇشىن، ءالى دە وكىنىپ  وتىرماعان سىڭايلى. بۇل تۋرالى پوليسيا قىزمەتكەرلەرىمەن تىلدەسكەن كۇدىكتىنىڭ ايەلى ايتىپ بەردى.

اياۋلىم ۇمبەتقۇلوۆا، رۋسلان كۇلىكبايەۆتىڭ ايەلى:
- اللاھقا ۋادە بەرگەم دەپ، تۇرمەدەن امان الىپ شىقساڭ، مەن ەرتەڭ بۇكىل مەنتتاردى قىرام دەپ.

اياۋلىم ۇمبەتقۇلوۆانىڭ سوزىنشە، كۇلىكبايەۆ ءوزىن تەرگەپ جاتقان قۇزىرلى ورگان قىزمەتكەرلەرىنە، "كەش بولماي تۇرعاندا، ءولتىرىپ تاستاڭدار، بۇل بەر جاعى" دەپ سەس كورسەتكەن كورىنەدى. ءتىپتى، ەگەر پوليسيا بولىمشەسىندە عيماراتقا كىرۋگە بوگەت تەمىر ەسىك بولماعاندا، قۇربانداردىڭ سانى بۇدان دا كوپ بولار ەدى"  - دەگەن كورىنەدى. پوليسيا، پروكۋراتۋرا، سوت  قىزمەتكەرلەرىنە وسىنشاما وشىگەتىندەي كۇلىكبايەۆتا قانداي سەبەپ بولدى؟ 

اياۋلىم ۇمبەتقۇلوۆا، رۋسلان كۇلىكبايەۆتىڭ ايەلى:

- سوسىن تاعى دا ارماتۋرا جۇتىپتى. ىشىندە ۇلكەەن شرام بار ەكەن. سۇرادىم بۇل نە. تۇرمەدە اۋىر بولدى، سول كەزدە ارماتۋرا جۇتىپ، ىشىمە وپەراسيا ىستەتكەم دەدى. 

وسى قىلمىسىنا دەيىن دە ەكى مارتە تۇرمەگە وتىرىپ كەلگەن كۇدىكتىنىڭ بۇل سوڭعى شىققان كەزىندە جىلاپ وتىرىپ، ايتىپ بەرگەنى، -  دەيدى اياۋلىم. ءبىراق كۇلىكبايەۆ اشىلىپ اڭگىمەسىن ايتا قويمايتىن ادام،  سوزگە شورقاق-تىن، - دەيدى ايەلى. ال، كۇلىكبايەۆتىڭ اناسىنىڭ تەلەفونىنا قوڭىراۋ شالعانىمىزدا، باۋىرى نۇرلان كوتەردى. اناسىنىڭ سوڭعى جاعدايلارمەن بايلانىستى، اۋىرىپ جاتقانىن ايتقان نۇرلان كۇلىكبايەۆ، ءىنىسىنىڭ مىنەزىنەن سوڭعى كەزدە وزگەرىس بايقاماعانىن ايتادى.

نۇرلان كۇلىكبايەۆ، رۋسلان كۇلىكبايەۆتىڭ اعاسى:

- باۋىرىڭىزدىڭ مىنەزى قانداي ەدى؟ - سالماقتى جاقسى بولاتىن. 16 جاسىنان ناماز وقىدى ما؟

- بىلمەيمىن، ول ۇيدە تۇرعان ەمەس. الماتىدا تۇردى. سوڭعى كەزدەرى مىنەزىندەگى وزگەرىستى سىزدەر بايقادىڭىزدار ما؟

- جو جوق، جاقسى تۇعىن. 

ال، الماتىداعى اتىشۋلى وقيعادان ءۇش كۇن بۇرىن كۇيەۋىنىڭ قاسىندا بولعان اياۋلىم ۇمبەتقۇلوۆا بولسا، تۇرمەگە سوڭعى وتىرىپ كەلگەلى بەرى،  مىنەزى دە تىم وزگەرىپ كەتتى، قايدا بارىپ-كەلەتىنىن دە سۇراۋدان قالدىم. ويتكەنى، ول سۇراعىما تاياقپەن جاۋاپ بەرەتىن دەگەن اياۋلىم، سوڭعى كەزدەسۋلەرىنەن بۇرىنعى وتباسىلىق كيكىلجىڭ، كۇيەۋىمنىڭ ماعان ءماجبۇرلى تۇردە نيحاب كي دەگەن تالابىمەن بايلانىستى بولاتىن دەيدى. 

اياۋلىم ۇمبەتقۇلوۆا، رۋسلان كۇلىكبايەۆتىڭ ايەلى:

- سەن مەنىمەن تۇراتىن بولساڭ، نيحاب كيەسىڭ دەدى. كوزىڭدى بىلاي قالدىرىپ، ءپارانجى كيەسىڭ دەدى. 

سونداي-اق  اياۋلىم ۇمبەتقۇلوۆا، كۇيەۋىنىڭ بىردە-بىر دوسىن تانىمايتىنىن، ءتىپتى كورمەگەنىن ايتادى. "ويتكەنى، ول ەشقاشان مەنى قوناققا بارعاندا دا قاسىنا ەرتپەيتىن. ءتىپتى، ەكەۋىمىزدىڭ دە اۋزىمىز بەرىك بولعاندا، اۋىزاشارعا  شاقىرعان جەرگە جالعىز باراتىن" - دەيدى. تەك وسى ايتقاندارىما تەرگەۋشىلەر كۇمان كەلتىرەدى، ءتىپتى ماعان سەس كورسەتىپ جاتىر دەيدى. 

اياۋلىم ۇمبەتقۇلوۆا، رۋسلان كۇلىكبايەۆتىڭ ايەلى:

- زاڭ الدىندا مەنىمەن ادام سياقتى سويلەسسە ەكەن دەپ. سەن جەنا تەرروريستا دەپ كوزىمدى شۇقيتىنداي، مەن مۇنى قالاپ العان جوقپىن عوي. وعان الماتىنى قىرسىن دەگەن جوقپىن عوي.

كۇلىكبايەۆقا نەگە كوپ توقتالدىق؟ ويتكەنى، رەسمي تۇردە ونىڭ ارەكەتى لاڭكەستىك دەپ تانىلعانىمەن، كوپتىڭ كوڭىلىندە كوپ كۇدىك قالدى. بىرىنشىدەن، ول بەيبىت تۇرعىنداردىڭ اراسىمەن ەركىن جۇرسە دە، قارۋىن كوبىندە پوليسيا قىزمەتكەرلەرىنە كەزەندى. ونىڭ و باستاعى ماقساتى مەن كوزدەگەنى باسقا ادامدار بولعانىن  ىشكى ىستەر ءمينيسترى دە ارنايى مالىمدەگەن-دى. 

اياۋلىم ۇمبەتقۇلوۆا، رۋسلان كۇلىكبايەۆتىڭ ايەلى:

- پەرۆايا مىسل بىلا ۋبيت سۋدەي. چتو ەگو نەپراۆيلنو وسۋديلي. زاچەم تى ۆ گراجدانسكوگو سترەليال؟! ون سچيتاەت چتو ون پوليسەيسكيي. زاچەم تى ۋبيل نا ابايا چەلوۆەكا؟ ون گوۆوريت ون پوكازال دوكۋمەنت، پىتالسيا مەنيا وستانوۆيت، يا ەگو راسسترەليال.

وندا جالعىز ءجۇرىپ قانشاما پوليسيا قىزمەتكەرىن جايراتىپ سالعان اتقىشتىڭ بۇل ارەكەتى لاڭكەستىكتەن گورى، كەك الۋعا كەلىڭكىرەيدى. ءبىراق ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ ءتوراعاسى  ونىڭ سالافيزم اعىمى وكىلدەرىمەن تۇرمەدە جاتىپ، اۋىز جالاسقانىن ايتقانىمەن، قىلمىستىق اتقارۋ كوميتەتى بۇل پىكىرمەن كەلىسپەگەن ەدى. ال، اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى بولسا، رۋسلان كۇلىكبايەۆتىڭ كاسىبي اتقىش ەمەستىگىن ايتادى. تەك وعان توتەپ بەرۋگە ءازىر بولمادىق دەپ وتىر.

مۇرات ابدۋشكۋروۆ، اۋعان سوعىسىنىڭ ارداگەرى:

- جاقىن قاشىقتىقتا جانە ادام كوپ شوعىرلانعان جەردە نىساناعا ءدوپ تيگىزۋ اسا قيىندىق تۋدىرمايدى. ونىڭ ۇستىنە، ول سپورتپەن اينالىسقان. ونىڭ تاپانشاسىندا وق تاۋسىلىپ قالعان. ايتپەسە، ادام شىعىنى بۇدان دا كوپ بولۋى مۇمكىن بە ەدى. قىسقاسىن ايتقاندا، قوعام دا، كۇشتىك قۇرىلىمدار دا دايىن بولمادى مۇندايعا.

ال، كۇنى كەشە مارقۇم ماقسات سالىمبايەۆتىڭ ايەلى ءمولدىر اۋرۋحانادان شىقتى. جۇكتىلىگىنىڭ ءتورت ايلىعىندا قارالى حاباردى كوتەرە الماعان كەلىنشەك، دەنساۋلىعى سىر بەرىپ، مەديسينالىق مەكەمەگە تۇسكەن ەكەن. ونىڭ ۇستىنە، سەگىز اي بۇرىن تۋعان اكەسىنەن ايىرىلعان ءمولدىر، وزىنە دەمەۋ بولعان سۇيىكتىسىنەن كوز جازىپ قالعانىنا ءالى دە سەنبەيدى. ايارۋىنا دا اكەسىنىڭ جوقتىعىن ەستىرتپەپتى.

ءبىزدىڭ بىلۋىمىزشە، رۋسلان كۇلىكبايەۆتىڭ جاقىندارىنا بايقوڭىردىڭ اۋماعىنان شىعۋعا تىيىم سالىنعان. تەرگەۋ امالدارى بىتكەنشە، كورشى اۋىلعا دا شىعا الماي وتىرعانعا ۇقسايدى. ال، كۇلىكبايەۆتىڭ قولىنان ءبىرىنشى بولىپ قازا تاپقان 1985 جىلعى وزبەكستاندىق ازاماتشا سادىقوۆانىڭ دەنەسىن تۋىستارى ەلىنە الىپ كەتكەن. قىلمىسكەردىڭ ايەلىنىڭ ايتۋىنشا، كۇلىكبايەۆ، قايتىس بولعان ازاماتشاعا "رامازان ايىنىڭ باس جاعىندا ەكىنشى مارتە  جەڭىل جۇرىسپەن اينالىسقانىڭدى كورسەم، ولتىرەمىن" دەپ الدىن-الا  ەسكەرتكەن دە كورىنەدى. وسى ورايدا كۇلىكبايەۆتىڭ زاڭدى ايەلىنەن وزگە تاعى  نەكەدەگى باسقا  ايەلى بولعانى دا بەلگىلى بولدى. بۇل تۋرالى كۇدىكتىنىڭ زاڭدى ايەلى پوليسيا قىزمەتكەرلەرىنەن ەستىپتى. بۇل ىستە ءالى انىقتالىپ ۇلگەرمەگەن، ايقىن بولماعان دەرەكتەر وتە كوپ. بەلگىلى ءبىر عانا جايت بار - قولىنا قارۋ العان ءبىر عانا قىلمىسكەر اينالاسى 24-اق مينۋتتىڭ ىشىندە الماتىنىڭ استان-كەستەڭىن شىعاردى.

قاتىستى ماقالالار