استانادان 200 شاقىرىم جەردە جەكە مەملەكەت بار دەپ جازادى «ۆرەميا» گازەتى. اۋماعى 27 مىڭ گەكتار بولاتىن جەر ۋچاسكەسىن روبەرت شۋماحەر ەسىمدى گەرمانيا ازاماتى 2009 جىلدان بەرى يەلەنىپ كەلەدى. نەمىس ازاماتىنىڭ پايدالانۋىنداعى بۇل جەر ەرەكشە كۇزەتىلىپ، ۇزىندىعى 67 كيلومەتر بولاتىن ترانشەيامەن قورشالعان دا كورىنەدى.

جەر زاڭنامالارىن تالقىلاۋ بارىسىندا قوعام بەلسەندىلەرى شەتەل ازاماتتارى مەن كومپانيالارىنىڭ قازاقستان ازاماتتىعى جوق بولسا دا جەر ۋچاسكەلەرىن جالعا الۋ مۇمكىندىگىنە يە بولىپ وتىرعانى كوپ ايتىلدى. ر. شۋماحەر دە سونداي مۇمكىندىكتى پايدالانعان كورىنەدى. الدىمەن ول «اق قۇلىن» ج ش س –ءنىڭ قۇرىلتايشىلارى قاتارىندا بولىپ، كەيىن كومپانيانى تولىقتاي مەنشىگىنە العان. اقمولا وبلىسى قورعالجىن اۋدانىندا تىركەلگەن سەرىكتەستىك ءار جىلدارى 10، 49 جىلعا جەر ۋچاسكەلەرىن جالعا الىپ كەلگەن. بۇگىندە كومپانيانىڭ پايدالانۋىنا 27 مىڭ گەكتار جەر ءوتىپ كەتكەن.

استانادان 200 شاقىرىم جەردەگى ەن دالادا ورىن تەپكەن ر. شۋماحەر «مەملەكەتىنە» جەتۋ دە وڭاي ەمەستىگىن جازادى باسىلىم. سول ەن دالاداعى جەر ۋچاسكەسىنە ر. شۋماحەر مىرزا اينالا ترانششەيا قازىپ، كولىك كىرەتىن شلاگباۋم قويعان. ول شلاگباۋمنىڭ ار جاعى – شەتەل ازاماتىنىڭ تەرريتورياسى. ارنايى كۇزەت قويىلماعانىنا قاراعاندا ۋچاسكەسىن شەتەل ازاماتى تەك «جەكە مەنشىك» كولىنە مال وتپەسىن دەپ قانا قورشاعان سياقتى.

سول جەردەگى «وركەندەۋ» اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى نەگىزىنەن مال شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىندارىن، اتالعان اۋماقتى اينالىپ وتۋگە تىرىساتىنىن، قورشاۋ-ترانشەياعا ءتۇن ىشىندە قانشاما ءىرى قارا ءتۇسىپ كەتىپ، اۋرەگە سالعاندارىن ايتادى.

«الىپ ايماققا ون مىڭداعان ءىرى قارا جايۋعا بولادى. شەتەلدىكتەردىڭ ونداي مالى جوق. ال، ءبىزدىڭ سيىرلارىمىز بەن جىلقىمىزدى مۇندا كىرگىزبەيدى»، - دەيدى ولار.

باسىلىم ءتىلشىسى ر. شۋماحەر شارۋاشىلىعىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ەرمەك كوشەروۆ دەگەن ازاماتپەن جولىققانىن، ونىڭ 15-20 ادامنىن تۇراتىن شارۋاشىلىققا باسشىلىق جاساپ وتىرعانىن جازادى. ە. كوشەروۆ ءوزىنىڭ جەر يەسىنە قاتىستى ەشتەڭە بىلمەيتىنىن، جۇمىستارىن ىستەپ جاتقانىن، جالاقىنى ۋاقىتىلى الاتىندارىن عانا ايتقان.

«ارال-مەملەكەت» ورنالاسقان اۋماق – امانگەلدى اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ ورتالىعى وركەندەۋ اۋىلىندا 490 ادام تۇرادى. وكرۋگ باسشىسى مۇباراك بولاتبەكوۆ جەردىڭ شەتەلدىك ازاماتقا جالعا بەرىلۋى، ساتىلۋى تۋرالى شەشىمدى جوعارى باسشىلىقتىڭ شىعاراتىنىن، اۋىل اكىمىنىڭ قۇزىرەتىندەگى ماسەلە ەمەستىگىن ايتقان.

قورعالجىن اۋدانىنىڭ باسشىلارى دا ر. شۋماحەر پايدالانىپ وتىرعان جەردىڭ بولاشاقتاعى تاعدىرىنا قاتىستى قانداي دا ءبىر پىكىر بىلدىرۋدەن باس تارتقان. اۋدان اكىمى قايىر رىسكەلدينوۆتىڭ ورىنباسارى باۋىرجان سەمبايەۆ ر. شۋماحەردى تانيتىندارىن، ونىڭ اۋدانداعى جالعىز شەتەل ازاماتى ەكەنىن جەتكىزگەنىمەن، جەرىنە، وعان تيەسىلى كومپانياعا قاتىستى ناقتى ەشتەڭە ايتپاعان.

ايدوس سارىم، ۇكىمەت جانىنداعى جەر كوميسسياسىنىڭ مۇشەسى:

ءبىز بۇل ماسەلەدە كوپ داۋلاستىق. شەتەلدىكتەرگە جەردى جالعا بەرۋگە بولمايتىنىن ايتىپ جاتىرمىز. ءبىراق، كورىپ وتىرعانىمىزداي، وسى ۋاقىتقا دەيىن شەتەل ازاماتتارى ەش كەدەرگىسىز جەردى جالعا الىپ كەلدى. وسى كومپانيا باسشىلارى وزدەرىنە قارسى رەيدەرلىك شابۋىل جاسالىپ، ىقپالدى توپتار بيزنەستەرىن الىپ قويعانىنا شاعىمدانعانىن ەستىگەنبىز. ال، مىنا جاعدايدا ءبىز مۇلدەم باسقا ماسەلەنى كورىپ وتىرمىز. كومپانيا جەرىن ترانشەيامەن قورشاپ، دەليميتاسيا جاساپ قويىپتى. بىزگە شەتەلدىك ينۆەستورلار تۋرالى ايتقاندا، جاڭا تەحنولوگيالاردى، وزىق تەحنيكالاردى العا تارتادى. ال. ءبىز مىنا جەردە تەك قازىلعان وردى كورىپ وتىرمىز. مەن جاقىندا وتەتىن كوميسسيا وتىرىسىندا ۆيسە-پرەمەر اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ الدىنا وسى ماسەلەنى قويۋعا دايىنمىن. بيلىك شەتەل ازاماتىنىڭ قالاي جشس-عا مۇشە بولىپ، ارتىنان تولىق يەسى بولىپ شىققانىن، ونىڭ وسىنشاما جەردى قالاي پايدالانىپ وتىرعانىن ءتۇسىندىرسىن. ويتكەنى، كومپانيانىڭ جەر ۋچاسكەسىن بۇلاي قورشاۋى «مەن وسى جەردىڭ قوجاسىمىن. نە قالاسام، سونى ىستەيمىن» دەپ قىر كورسەتۋى سياقتى.

بىزگە جەر رەفورماسى وسى سالادا ءتارتىپ ورناتادى دەيدى. ءبىراق، ءبىز كەرىسىنشە جەردىڭ شەتەلدىكتەرگە بەرىلىپ قويعانىن، ولار ول جەردى قالاي بولسا سولاي پايدالانىپ جاتقانىن كورىپ وتىرمىز.

دايىنداعان: دارحان مۇقانتەگى