وسى ايدا ۇكىمەت جانىنداعى جەر رەفورماسى جونىندەگى كوميسسيانىڭ جۇمىسى قورىتىندىلانادى. ءتىپتى، ەرتەڭ وتەتىن وتىرىس كوميسسيانىڭ سوڭعى باس قوسۋى بولۋى دا عاجاپ ەمەس. ءبىراق، باستىسى ول ەمەس. ماڭىزدىسى – كوميسسيا قابىلدايتىن شەشىم.
بۇعان دەيىن جازعانىمىزداي، كوميسسيا مۇشەلەرى ازىرگە جەر رەفورماسىنداعى ءپرينسيپتى ماسەلەلەر بويىنشا ءبىر كەلىسىمگە كەلمەدى. جەرگە جەكە مەنشىك ەنگىزۋ مەن شەتەلدىكتەرگە جالعا بەرۋ جايى ءالى ءبىرجاقتى ەتىلمەدى. ونداعىلاردىڭ مامىردان بەرى ورتاق كەلىسىمگە كەلگەنى – جەر داۋىندا بۇرىن ءسوز ەتىلمەگەن ءۇش ماسەلە: شەكارالىق ايماقتارداعى جەر ۋچاسكەلەرىن جالعا بەرۋ، ساتۋ، جايىلىم جەرلەردىڭ مارتەبەسى، ءىرى جەر ۋچاسكەلەرىن پايدالانۋشىلار تۋرالى اقپاراتتاردىڭ اشىقتىعى جانە قازاقستان ازاماتتارىنا اۋىلشارۋاشىلىق ماقساتىنداعى جەرلەردى جالعا الۋ مۇمكىندىگىن قالدىرۋ.
پرەمەر-مينيستر وكىمىمەن قۇرىلعان كوميسسياعا العاشىندا ءبىرىنىشى ۆيسە-پرەمەر باقىتجان ساعىنتايەۆ ءتوراعالىق جاساعانىن بىلەمىز. مينيسترلەر كابينەتىندەگى ەكونوميكا مەن ءوندىرىس، ينۆەستيسيا تارتۋ جانە جاڭا تەحنولوگيالار سالاسىنا جاۋاپتى ب. ساعىنتايەۆ جەر كوميسسياسىنىڭ وتىرىستارىنا مودەراتورلىق جاساعانىمەن، بۇل ماسەلەگە قاتىستى قانداي دا ءبىر ۇستانىمىن اڭعارتپادى. سوعان قاراماستان جۇرت ونىڭ جەردى ساتۋدى، شەتەلدىكتەرگە جالعا بەرۋدى اشىق جاقتاماعانىنا شۇكىر دەدى.
كەيىن ۆيسە-پرەمەرلىك لاۋازىمعا تاعايىندالعان اسقار مىرزاحمەتوۆكە جەر كوميسسياسىنا جەتەكشىلىك ەتۋ قوسا جۇكتەلدى. ونىڭ وتكىزگەن جيىندارىن دا كوردىك. سىپايىلىعىمەن كوزگە تۇسكەن ساعىنتايەۆتاي ەمەس، مىرزاحمەتوۆ ءار وتىرىستا جەر رەفورماسىنا قاتىستى ۇكىمەت ۇستانىمىن اشىق قولدايتىنىن اڭعارتىپ قويعانىن ايتىپ جۇرگەندەر بار. اڭگىمە دە وسى جەردەن شىعادى.
بۇعان دەيىن جەر رەفورماسىنا قاتىستى سىني پىكىر ايتىپ، جەردى ساتۋعا، شەتەلگە جالعا بەرۋگە قارسىلىق تانىتقاندار ءالى دە سول ۇستانىمدارىنان جاڭىلمادى. جەر ساتۋدى قولدايتىن كاسىپكەرلەر مەن اگراريا وكىلدەرى دە رايىنان قايتا قويمادى. كوميسسيا قۇرامىندا قارا كوبەيتكەنى بولماسا، ءۇش اي ىشىندە جارىتىپ ەشتەڭە ايتپاعاندار دا بار. ەندى سول سان پىكىردى ءبىر جەرگە توعىستىرىپ، ورتاق شەشىمگە كەلۋدە، كوميسسيا اتىنان ۇسىنىس ازىرلەۋدە ونىڭ ءتوراعاسىنىڭ، مىرزاحمەتوۆكە باعىنىشتى كوميسسيا شتابىنىڭ ءرولىن تاپتىشتەپ ايتىپ جاتۋ ارتىق بولار. كوميسسيا وتىرىستارىندا ايتىلعان ۇسىنىستار مەن سىن، ەسكەرتپەلەر داۋىس بەرۋ ارقىلى قابىلدانا ما، الدە بارلىق قاتىسۋشىلاردىڭ كوڭىلىنەن شىعاتىن كونسەنسۋس تۇرىندە جۇزەگە اسا ما، ونىڭ بارلىعى اسقار مىرزاحمەتوۆتىڭ ازاماتتىق ۇستانىمىنا، ماسەلەنىڭ ماڭىزىن تەرەڭ ءتۇسىنىپ، وزەكتى تاقىرىپتىڭ ورتكە اينالىپ كەتپەۋىن شامالاۋىنا تىكەلەي بايلانىستى. ساعىنتايەۆتى پرەمەر-مينيستر كوميسسيا جەتەكشىلىگىنەن بوساتقاندا «باقىتجان ۇلكەن ابىرويسىزدىقتان امان قالدى. جەر كوميسسياسىنىڭ نە شەشەتىنى قازىردەن بەلگىلى. ول شەشىم جەر ماسەلەسىندەگى حالىق تالاپ ەتىپ وتىرعانداي بولمايدى. سوندىقتان دا ەرتە باستان بالەلى جەردەن اۋلاق كەتكەنى جاقسى» دەگەندەر بولعان. ودان بەرى دە ءبىراز ۋاقىت ءوتتى. نەگىزگى ماسەلەلەر بويىنشا كوميسسيا ءبىر توقتامعا كەلمەدى. ەندى سول ساعىنتايەۆتى ساقتاندىرعانداردىڭ ايتقانى ايداي كەلىپ، ەل ماقتاعان اسقارىمىز ابىرويسىز قالماي ما دەپ الاڭداپ وتىرعان جايىمىز بار.
جومارت ابدوللا ۇلى
