ءماسىموۆتىڭ اۋليە ارالاۋىنىڭ سىرى نەدە؟

/uploads/thumbnail/20170709055927277_small.jpg

«پرەمەر-مينيستر كارiم ءماسiموۆتiڭ ءجۇرiس-تۇرىسىندا سوڭعى كەزدەرi بiر بوتەندiك بار. اقوردادان اتتاپ شىقپايتىن ءماسiموۆ جاز بويى وبلىستاردى ارالاپ ءجۇر. بارعان جەرiندە رۋحاني، مادەني ماسەلەنi كوتەرەدi»،- دەپ جازادى «جاس الاش» گازەتىنىڭ وڭتۇستىك قازاقستان، جامبىل وبلىستارىنداعى ءتىلشىسى عالىمجان ەلشىباي.

پرەمەر-مينيستردىڭ بىرنەشە نوكەرىن ەرتىپ وڭتۇستىك وڭىرلەرگە جاساعان جۇمىس ساپارىنان جۋرناليست ۇكىمەت باسشىسىنىڭ ەرەكشە بەلسەندىلىگىن بايقاعان سياقتى.

«مۇراجايلاردى ارالايدى. رەسەيگە بارعان ساپارىندا ءارiپتەسiنەن كەيكi باتىر مەن كەنەسارىنىڭ باسىن سۇراتتى. شىعىس قازاقستانعا جاساعان ساپارىندا اباي مۇراجايىنا ارنايى باس سۇقتى. الماتى قالاسىنا بارعان كەزiندە احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ مۇراجايىنا كiرiپ، الاش ارىسىنىڭ كiتاپتارىن جارىققا شىعارۋعا ۋادە ەتتi. ەل ارالاعىش ءماسiموۆ ەندi اۋليە جاعالاۋعا كوشكەن سياقتى.

كارiم ءماسiموۆ وسى اپتادا ءوڭتۇستiك قازاقستان وبلىسىنا رەسمي iسساپارمەن كەلدi. ۇكiمەت جەتەكشiسi شىمكەنتتە بiراز ايالداپ، بۇدان كەيiن وتىرار اۋدانىنداعى ارىستانباب كەسەنەسiنە تارتتى. ودان ءارi تۇركiستانداعى قوجا احمەت ياسساۋي كەسەنەسiنە باس سۇقتى. جۋرناليستەردi عيماراتتىڭ بiر بولمەسiنە قاماپ قو­يىپ، ءوزi قاسىنداعى اتقامiنەر­لەرiمەن ارۋاقتارعا قۇران باعىشتاپ شىقتى (پرەمەر وسى رەسمي ەمەس شارانى ەلدەن جاسىرماي-اق iستەسە نە بولار ەدi دەيسiڭ). كە­سە­نە­نiڭ قازاندىق بولمەسiندە تۇ­رىپ جەرگiلiكتi اقساقالدارمەن تiلدەس­تi. قاريالار ۇكiمەت جەتەك­شiسiنە تابيعي گاز، تۇرعىن ۇيگە قاتىستى بiراز ساۋالداردى قوي­دى. بiر-ەكi اۋىز قازاقشا ءسوز سويلەگەن ك.ءما­سiموۆتiڭ ودان ارعى جاۋابىن ءوزiمەن ەرiپ كەلگەن مينيسترلەر جالعاپ كەتتi. اقساقالداردىڭ اق تiلەگiن ەستiپ، باتاسىن العان كا­رiم ءماسiموۆ وسىدان كەيiن حالىقارالىق ءقازاق-تۇرiك ۋنيۆەرسيتە­تiندە زيالى قاۋىم وكiلدەرiمەن كەزدەسۋگە كەتتi... مۇنىڭ ءبارiن نەگە تiزiپ وتىرمىز؟

جالپى، ك.ءماسiموۆتiڭ وسى جولعى تۇركiستانعا جاساعان ساپارى وزگەشەلەۋ بولدى. پرەزيدەنتتiڭ ساپارىن ەلەستەتەدi. ۇكiمەت باسشىلارىنىڭ ءوڭiرلەرگە جاساعان ساپارى بۇلاي بولمايتىن. پرەزي­دەنت­تiك سەناريي. مۇنى بiر دەڭiز. ەكiنشiدەن، ءماسiموۆ تۋ­ريزم­دi سىلتاۋ ەتiپ، اۋليە-امبيە­لەردiڭ باسىنا زيارات ەتۋ ءۇشiن كەلگەندەي كورiندi. كەيiنگi كەزدە­رi وتستاۆكiگە كەتەدi دەگەن ءماسi­موۆ قولداۋدى تىلسىم كۇش­تەردەن سۇراپ جۇرگەن سياقتى. ايتەۋiر، بiر قۇپيانىڭ بارى انىق. ونى ءبۇيتiپ اۋليە ارالاۋعا نە ءماج­بۇرلەدi دەگەن وي ءوڭتۇس­تiكتەگi كوپشiلiكتiڭ كوكەيiندەگi باستى ساۋال بولدى.

ءوڭتۇستiك قازاقستان وبلىسىنا جاساعان iسساپارىن اۋليەاتا جەرiندە جالعاستىرعان ءماسiموۆ كونە تاراز قاقپاسىنا كiرەر تۇستاعى ايشا بيبi كەسەنەسiنە ءتاۋ ەتۋگە باردى. قاراحان بابا كەسەنەسiنە دە ارنايى باس سۇ­عىپ شىقتى. وسىدان كەيiن “كونە تاراز” مادەني-تاريحي كەشەنiندە – اشىق اسپان استىندا وبلىستىڭ زيالى قاۋىم وكiل­دەرiمەن كەز­دەستi. وسىلايشا تۇركiستانداعى سەناريي تاعى دا قايتالاندى.

وسى كەزدەسۋدە ارحەولوگيا تاقىرىبى ەرەكشە تالقىلاندى. پرەمەر-مينيستر مادەنيەت ءجا­نە سپورت مينيسترلiگiنە تاريحي ورىنداردى زەرتتەۋ بويىنشا ارحەولوگيالىق جانە عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋدى تاپسىردى. سونىمەن قاتار قار­جى مينيسترلiگiمەن بiرiگiپ، 2017–2019 جىلدارى “كونە تاراز” مۇراجا­يىن دامىتۋ ءۇشiن قارجى ءبولۋ تۋرالى ۇسىنىس دايىنداۋدى جانە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت كوميسسياسىنا ۇسىنۋدى تاپسىردى.

ال جامبىل ءوڭiرiندەگi جاستارمەن كەزدەسۋ بارىسىندا وتە وزەكتi ماسەلەلەر كوتەرiلدi. جاستار iسi ءجونiندە ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيا قۇرۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىستى پرەمەر جىلى قابىلدادى.

–مۇنداي كوميسسيانى قۇرۋ قاجەت. وعان ءوزiم جە­تەكشiلiك ەتەمiن، – دەپ جاۋاپ بەردi.  “كوڭiلدi تاپقىرلار كلۋبىنا نەگە كەل­مەي­سiز؟” دەگەن ساۋالدى دا پرەمەر ۇسىنىس رەتiندە قابىلداپ، الداعى ۋاقىتتا تاپ­قىرلاردىڭ كەشiنە بارىپ تۇرۋعا ۋادە ەتتi. “ءماا ءما­سiموۆ...” دەگiزiپ پرەمەر ورىسشا سويلەۋ جاعى باسىمداۋ كەزدەسۋدە جاستاردىڭ دا كوڭiلiن تابۋعا تىرىس­تى»، - دەيدى ع. ەلشىباي.

قاتىستى ماقالالار