ەكسپو - 2017 كورمەسى - ەلدىكتىڭ ەرەن جەڭىسى كورمە ءبىزدىڭ ەلىمىزگە ءىرى ينۆەستيسيا تارتۋعا مۇمكىندىك تۋعىزادى. سونداي-اق ەكسپو كورمەسىن وتكىزۋ ارقىلى قازاقستان «جاسىل ەكونوميكانى» دامىتۋعا تىكەلەي سەپتىگىن تيگىزەتىن جاڭا تەحنولوگيا مەن يننوۆاسيا الادى» - دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ استانا قالاسىندا ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىن ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە. قازاق ەلى تاۋەلسىزدىگىن العاننان بەرى قۋاتتى مەملەكەت رەتىندە قالىپتاسىپ، الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى ەلىنە اينالۋ جولىندا تالاي بەلەستەردى باعىندىردى، تامىرى تەرەڭدە جاتقان ءتول تاريحىمىزدىڭ جاڭا بەتتەرى اشىلدى. وسى قىسقا عانا ۋاقىت ىشىندە ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك ماڭىزى زور جوبالاردى قولعا الىپ، الەمدىك دەڭگەيدەگى ءىس-شارالاردىڭ وتۋىنە ۇيىتقىسى بولا ءبىلدى.[1] ەكسپو كورمەلەرىنىڭ يدەولوگيالىق تەكە ءتى­رەس­ءتىڭ الاڭىنا اينالۋ ارقىلى دا عاجاپ نىسان­داردىڭ، عاجايىپ تۋىندىلاردىڭ دۇنيەگە  كەلۋىنە سەبەپشى بولعان جايلارى جەتكىلىكتى. 1937 جىلى پاريجدە وتكىزىلگەن بۇكىلالەمدىك كورمە تاريحقا ادامزاتتىڭ ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس الدىندا­عى جەتىستىكتەرىنىڭ بايقاۋى رەتىندە دە، جيىرما جىلدىعىن جاڭا اتاعالى جاتقان سوسياليزم مەن ەندى-ەندى باس كوتەرە باستاعان فاشيزم يدەيالارى­نىڭ بەتپە-بەت كەلگەن ءساتى رەتىندە دە ەنگەن. ەيفەل مۇناراسىنا بارار جولداعى ەكى قاناتتان ورىن بەرىلگەن كسرو مەن گەرمانيا پاۆيلون­دا­رىنىڭ باسەكەسى ەلدى ەرەكشە ەلەڭ ەتكىزگەن. ءبىزدىڭ قازاق ناۋرىز تۋعاندا ەريدى دەپ اڭىزعا اينال­دىرعان سامارقاننىڭ كوكتاسىمەن كومكەرىلگەن ۇزىندىعى 150 مەترلىك سوۆەتتىك پاۆيلوننىڭ ءدال ورتاسىنا ءمۇسىنشى ۆەرا مۋحينانىڭ قولىنان شىققان بيىكتىگى 24 مەترلىك «جۇمىسشى مەن كولحوزشى» سكۋلپتۋراسى قويىلعان ەدى، ونىڭ ءدال قارسىسىنا نەمىس ارحيتەكتورى ا.شپەەردىڭ ويلاس­تىرۋىمەن ءمۇسىنشى ي.توراكتىڭ «جولداستىق» پەن «وتباسى» سكۋلپتۋرا توبى، ال جالپى نەمىس پاۆيلونىنىڭ ۇشار باسىنا ءۇشىنشى رەيح سيمۆولى – بۇركىت ورناتىلعان بولاتىن. جالپى سالماعى 185 توننالىق مۋحينا ءمۇسىنىنىڭ مونۋمەنتتى ونەردىڭ اسا كورنەكتى جادىگەرلىگى عانا ەمەس، سوۆەتتىك ءداۋىردىڭ بولەكشە ءبىر سيمۆولى ەكەندىگى ورتا جاستاعى، ەگدە وقىرماندارعا جاقسى ءمالىم دەپ ويلايمىز.[2] ايەلدىڭ قولىنداعى وراق پەن ەر ازاماتتىڭ قولىنداعى بالعا جۇمىسشى تابى مەن كولحوز شارۋالارىنىڭ – جاڭا سوۆەت ەلىنىڭ جاڭا قوجايىندارىنىڭ بۇلجىماس بىرلىگىنىڭ بەينەسى رەتىندە بۇكىل الەمگە تانىمال بولعان. كەزىندە ماسكەۋگە جولى تۇسكەن ادامنىڭ بۇكىلوداقتىق حالىق شارۋاشىلىعى جەتىستىكتەرى كورمەسىنىڭ الدىندا ورناتىلعان وسى ۇلى تۋىندىنى ءبىر كورمەي كەتپەيتىنى سيرەك ەدى. بۇكىل­الەم­دىك كورمەنىڭ مادەنيەتكە اسەر-ىقپالى دەگەندە ءبىز سول 1937 جىلعى ەكسپو-دا پابلو پيكاسسونىڭ اتاقتى «گەرنيكاسى» قويىلعانىن دا ايتامىز. «ەكسپو-2017» كورمەسىن وتكىزۋ قازاقستان ءۇشىن حالىقارالىق دەڭگەيدە العا جىلجۋىندا ۇلكەن قادام بولماق. EXPO-2017 حالىقارالىق كورمەسىن وتكىزۋگە نيەتتى قازاقستان الەمدىك قاۋىمداستىققا «بولاشاق ەنەرگياسى» تاقىرىبىن ۇسىنعانى بەلگىلى. قالاي دەگەندە دە، EXPO سياقتى حالىقارالىق كورمەلەرگە قاتىسۋ قاي ەلدىڭ بولسا دا الەۋەتىن دۇنيەجۇزىنە پاش ەتۋگە بەرىلگەن تاماشا مۇمكىندىك دەۋگە بولادى. ونىڭ ۇستىنە، الەم الدىندا ءوزىڭنىڭ دامۋ دەڭگەيىڭدى ءىس جۇزىندە دالەلدەي وتىرىپ، شارانى جوعارى جاۋاپكەرشىلىكپەن وتكىزۋ – وتە زور قۇرمەت. ويتكەنى ەلدەردى دوستاستىرۋ، اۋىزبىرلىككە شاقىرۋ، ينفراقۇرىلىمداردى لايىقتى دەڭگەيدە دامىتۋ – جوعارى دارەجەدە وتەتىن كەز كەلگەن ءىس-شارانىڭ ماقتانىشى. [3] الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى مەملەكەتتەرى عىلىمداعى ءوزىنىڭ سوڭعى جاڭالىقتارىن ۇسىناتىن بۇل حالىقارالىق كورمەنى وتكىزۋ يدەياسى نەدەن تۋىنداپ وتىر؟ جاسىراتىنى جوق، بۇگىندە ەلىمىزدە بالامالى كوزدەردەن قۋات الۋ ماسەلەسى ءالى دە بولسا شەشىلمەگەن. ال الەم دامۋدىڭ جاڭا، ەكولوگيالىق تۇرعىدان ءقاۋىپسىز جولدارىن قاجەتسىنەدى. مىنە، سوندىقتان دا قازاقستان «جاسىل ەكونوميكاعا» بەت بۇردى. ەگەر EXPO-نى وتكىزۋدىڭ ءساتى تۇسسە، وسى ءبىر قوردالانعان ماسەلەلەر شەشىمىن تابادى.     شىندىعىندا دا ەلىمىزدىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋ جاعدايىن، جەل جانە كۇن ەنەرگياسىن پايدالانۋ مۇمكىندىگىن، سونداي-اق مۇناي جانە گاز رەسۋرستارىنىڭ ەنەرگەتيكالىق الەۋەتىن ەسكەرسەك، بۇل قاجەتتىلىكتىڭ ورنىن تولتىرۋعا تاماشا مۇمكىندىك تۋىپ وتىر. قازاقستاننىڭ ساعاتىنا 1 ترلن كۆ ەنەرگيا وندىرۋگە مۇمكىندىگى بار. ونىڭ ۇستىنە استانا كورمەنى وتكىزۋ قۇقىعىن جەڭىپ العان جاعدايدا، ەكسپو-2017 كورمە قالاشىعى تولىقتاي بالامالى ەنەرگيا كوزدەرى ارقىلى جۇمىس ىستەۋگە كوشەدى. [4]  مۇنى كورىپ-بىلىپ وتىرعان ساراپشى ماماندار ەلىمىزدىڭ مۇمكىندىكتەرى مەن ارتىقشىلىقتارىن تولىق مويىنداۋدا.  دەمەك، بۇدان شىعاتىن قورىتىندى، الەمدەگى بەلدى ۇيىمدار قازاقستاننىڭ EXPO كورمەسىن وتكىزۋىنە ءبىر جاعىنان مۇددەلى بولىپ وتىرسا، ەكىنشى جاعىنان قازاقستان مەن ونىڭ «ەنەرگيا» تاقىرىبىنا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن كوپتەگەن ەلدەر قولداۋدا. ءقازىر ەلۋدەن استام ەل استانادا كورمەنى وتكىزۋگە جازباشا كەلىسىم بەرسە، قىرىقتان استام مەملەكەت اۋىزشا راستاعان.   تاعى دا مامانداردىڭ پىكىرىنە توقتالا كەتۋدى ءجون كورىپ وتىرمىز. كحب باس حاتشىسى ۆيسەنتە لوسسەرتالەس استانانىڭ EXPO-2017 وتكىزۋگە مۇمكىندىگى جوعارى دەپ ەسەپتەيدى. ول ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ءۇش ارتىقشىلىعىنا باس ءمان بەرەتىنىن جەتكىزدى. ونىڭ پايىمىنشا، بىرىنشىدەن، قازاقستان باسشىلىعىنىڭ ساياسي ەركىندىگى بار، ەكىنشىدەن، بۇل ءىستى ابىرويمەن اتقارۋعا قاجەتتى قور جەتكىلىكتى، ۇشىنشىدەن، ءبىزدىڭ ەلىمىز ۇسىنىپ وتىرعان «بولاشاق ەنەرگياسى» تاقىرىبى بۇگىندە بۇكىل دۇنيە جۇزىندە ماڭىزعا يە بولىپ وتىر. [5] تاريحقا كوز جۇگىرتسەك، EXPO ءداستۇرلى كورمەسى بۇعان دەيىن ازيانىڭ سولتۇستىك شىعىسىندا، ەۋروپا مەن سولتۇستىك امەريكادا وتكىزىلىپ كەلگەن ەكەن. ال ەندى شىعىس پەن باتىستىڭ اراسىنداعى التىن كوپىر بولىپ تابىلاتىن جاڭا وڭىردە، ەۋروپا، تاياۋ شىعىس ەلدەرىمەن، بۇرىنعى كەڭەس رەسپۋبليكالارىمەن، سونداي-اق  ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن وتە جاقسى قارىم-قاتىناس ورناتقان جاس مەملەكەتتە وتكىزۋ استاناعا تاعى ءبىر ۇپاي الىپ كەلەدى.   قازاقستان ەلورداسى سايلاۋ الدى باسەكەدە جەڭىسكە جەتسە، وسى سالاداعى ۇزدىك الەمدىك ۇردىستەر مەن ازىرلەمەلەردى كورسەتىپ، ونى تالقىلاۋ ءۇشىن ءتيىمدى الاڭعا اينالارى ءسوزسىز. ءقازىردىڭ وزىندە «بولاشاق ەنەرگياسى» تاقىرىبىندا جۇمىستار باستالىپ كەتتى. قازاقستان جاڭا ەنەرگيا كوزدەرىن ەنگىزۋ بويىنشا حالىقارالىق پىكىرتالاستارعا بەلسەندى تۇردە قاتىسىپ كەلەدى. ايتالىق، 2012 جىلدىڭ ماۋسىمىندا استانادا وتكەن «بولاشاق ەنەرگياسى» حالىقارالىق سيمپوزيۋمى عالامشاردىڭ نازارىن قايتا جاڭارتىلاتىن ەنەرگيا كوزدەرىن كۇشەيتۋ ماسەلەلەرىنە اۋداردى. مۇنىڭ ءوزى قازاقستان ءۇشىن EXPO-2017 كورمەسىن وتكىزۋدە ماڭىزدى شارالاردىڭ ءبىرى. [5] قورىتا كەلگەندە، كۇننەن كۇنگە دامىپ جاتقان زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ءتيىمدى پايدالانۋ ۇكىمەتتىك دەڭگەيدە قولعا الىنسا، ءبىزدىڭ ءداستۇرلى ەنەرگيا كوزدەرىنە تاۋەلدىلىگىمىزدى ايتارلىقتاي تومەندەتۋگە مۇمكىندىك تۋار ەدى. سوندا ءبىز قورشاعان ورتانى زياندى قالدىقتاردان قورعاپ قانا قويماي، كوپتەگەن جۇمىس ورنىن قۇرىپ، ساتىپ الۋ قابىلەتتىلىگىن ارتتىرا الامىز. سوندىقتان دا ءبىزدىڭ تاۋەلسىز جاس مەملەكەتىمىز ءۇشىن EXPO-2017 كورمەسىن وتكىزۋدىڭ ماڭىزى وتە زور. ءاربىر قازاقستاندىق ءبىزدىڭ جەڭىسكە جەتەتىنىمىزگە سەنەدى جانە كورمەلەردىڭ حالىقارالىق بيۋروسى دەلەگاتتارى وڭ جاۋاپ بەرەدى دەگەن ۇمىتتە. ويتكەنى ءبىز ءۇشىن جەڭىس ماڭىزدى. استانا - العاش اتقان تاڭىنان باستاپ جاقسىلىققا تۇمار، جاڭالىققا قۇمار بولعان ەرەكشە شاھار. وسى ارقىلى ءبىز ەكسپو-نىڭ ۇكىلى ءۇمىتىن ەۋرازيا تورىنەن اقتاۋعا، ارمان-تىلەگىن جەر كىندىگىنەن باستاۋعا ەكسپو – بۇكىلالەمدىك كورمە. ونى وتكىزۋ ءمۇم­­كىن­دىگى ەلگە ءجۇز جىلدا ءبىر رەت قانا بەرىلۋى ءمۇم­كىن. كەي ەلدەرگە ءجۇز جىلداپ تا بەرىلمەۋى دە ءمۇم­­كىن. قازاقستان – سونداي مۇمكىندىككە تاۋەلسىز دا­مۋىنىڭ العاشقى شيرەك عاسىرىندا-اق قول جەت­كىز­گەن سيرەك ەلدىڭ ءبىرى. [6] ەكسپو-2017 – مەم­لەكەتىمىزدىڭ مىعىمدىعىن، ەلىمىزدىڭ ەڭسە­لىلىگىن، ويىمىزدىڭ تەرەڭدىگىن، حالقىمىزدىڭ قو­ناقجاي­لى­لىعىن، اينالىپ كەلگەندە ۇلتتىڭ ۇلىلىعىن كورسەتەتىن تۇس. ءدال سولاي بولارىنا سە­نەمىز. «ەلباسىنىڭ جولداۋىن ءبارىمىز تىڭدادىق. پرەزيدەنت «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىن جاريا ەتتى. 2030 جىلعا دەيىن قويىلعان ماقساتتار مەن مىندەتتەر 2030-عا جەتپەي ورىندالدى دەسەم، قاتەلەسپەگەن بولار ەدىم. سەبەبى، بۇگىندە ەلىمىزدى بۇكىل دۇنيەجۇزى تانىپ وتىر. وعان دالەل - جاقىن ارادا ەكسپو-2017 كورمەسىن وتكىزۋ ءۇشىن سىنعا تۇسكەندە قازاقستاندى قولداپ 103 ەل داۋىس بەرگەن. جەڭىستى ەستىپ قۋانعان ەلوردا جاستارى كۇننىڭ سۋىعىنا قاراماستان، جاڭا قازمەدياورتالىقتىڭ الدىنا جينالىپ، فرانسيادان تىكەلەي سويلەگەن ەلباسىنىڭ ءسوزىن تىڭدادىق. ەكسپو-2017 كورمەسى تەك استانا ءۇشىن عانا ەمەس، بۇكىل ەلىمىز ءۇشىن ەكونوميكالىق دامۋدىڭ جاڭا قادامى بولادى».  «ەلباسى بيىلعى جولداۋىندا ون سىن-قاتەر تۋرالى ءسوز قوزعادى. بۇل رەتتە، جاستارعا دا ءقاۋىپ توندىرەتىن پروبلەمالار از ەمەس. بيىل ەلباسىنىڭ تىكەلەي تاپسىرماسى بويىنشا ايماقتاردا جاستار ساياساتى جونىندەگى باسقارمالار قۇرىلدى. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى جانىنان كوميتەت قۇرىلدى. بۇل ۇيىمداردىڭ باستى ماقساتى - جاستاردىڭ ءوي-ورىسىن دۇرىس باعىتقا سالۋ.[6] قازاقستان  سوڭعى جىلدارى  ورنىقتى  ءوسۋ ءۇشىن نوۋ-حاۋ سەكتورىن دامىتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن  تۇسىنە وتىرىپ،  ۇلتتىق ەكونوميكانىڭ  سەنىمدى  جانە ۇزارمەرزىمدىك دامۋىنا  جاعداي  جاساۋدا، مۇمكىندىكتەر  قالىپتاستىرۋدا. ۇلتتىق  يننوۆاسيالىق  قوردىڭ  مۇراگەرى تەحنولوگيالىق  دامۋ جونىندەگى  ۇلتتىق اگەنتتىك  بۇگىنگە  يننوۆاسيالار ەنگىزۋ سالاسىنداعى  جوبالاردى  قولداۋدىڭ  ءتۇرلى تەتىكتەرىن ۇسىنۋدا. تەحنولوگيالىق يننوۆاسيالىق  بيزنەسكە  قارجى سالىپ وتىرعان  قازاقستاندىق  جانە  شەتەلدىك كاپيتالدارىنا يە ۆەنچۋرلىق  ينۆەستيسيالىق ينستيتۋتتار  قۇرۋعا  اتسالىسۋ  مۇمكىندىگى  قاراستىرىلۋدا. وسىلايشا،  وتاندىق  يننوۆاتورلار  الدىڭعى  قاتارلى باتىس تەحنولوگيالارىنا قول  جەتكىزىپ،  ولاردى قازاقستانعا ترانسفەرتتەمەك. تەحنولوگيالىق  دامۋ جونىندەگى  ۇلتتىق اگەنتتىك 2012  جىلدىڭ باسىندا عانا  بۇرىنعى  جەتەكشى  يننوۆاسيالىق  قۇرىلىمنىڭ  مۇراگەرى  اتانعانىن  ەسكەرسەك،  ازىرگە  يزرايل،  گەرمانيا،  مالايزيا، اقش جانە  رەسەي  ەلدەرىنىڭ  ءبىرقاتار ۆەرچۋرلىق  قورلارىمەن  عانا  بايلانىس  ورناتىلعانىن  ايتا الامىز. اگەنتتىكتىڭ ءىرى  ۆەنچۋرلىق  جوبالارعا  ينۆەستور  بولۋى  وتاندىق يننوۆاتورلاردىڭ  وسىناۋ تاۋەكەلى  مول، ءبىراق  تابىستى  نارىقتاعى  بەلسەندىلىكتەرىن  ارتتىرۋعا  دەگەن نيەتتەرىن  پاش  ەتەدى. ەگەر  قولداۋ تەتىكتەرى  تۋرالى  ايتار بولساق، بۇگىنگى تاڭدا ەكى  نەگىزگى ۇسىنىس  بار – تەحنولوگيالىق بيزنەس-ينكۋباسيالاۋ  جانە يننوۆاسيالىق  گرانتتار  بەرۋ. ءبىرىنشى  تەتىك - يندۋستريالىق-يننوۆاسيالىق  سۋبەكتىلەرگە  باستاپقى  كەزەڭدە  8  وڭىرلىك تەحنوپارك  تاراپىنان  جاپپاي  قولداۋ كورسەتۋدى  قاراستىرادى. ال ەكىنشى  تەتىك - 9 باعىت بويىنشا (اگروونەركاسىپتىك كەشەن، ماشينا جاساۋ،  كەن ءوندىرۋ ونەركاسىبى، جەڭىل جانە  اعاش وڭدەۋ ونەركاسىبى، قۇرىلىس ماتەريالدارىن جانە  باسقا مەتالل  ەمەس مينەرالدىق ونىمدەردى  ءوندىرۋ،  كولىك جانە  قويما،  اقپارات جانە بايلانىس، حيميالىق  جانە  فارماسيەۆتيكالىق  ونەركاسىپ،  ونەركاسىپتىڭ باسقا سالالارى)  يننوۆاسيالىق  جوبالاردى  تەڭ قارجىلاندىرۋعا  مەملەكەتتىڭ  اتسالىسۋى. مەملەكەت  اسىرەسە  يننوۆاسيالىق  جوبالاردى  پاتەنتتەۋ جانە  كوممەرسيالاندىرۋ  پروسەستەرىن  بەلسەندىرەك قارجىلاندىرۋعا  دايىن.  سونداي-اق،  قارجى قالدىقتارىن  كەلەسى قارجى  جىلىنا اۋىستىرۋ جانە وتىنىشتەردى  ۇزدىكسىز  قابىلداۋ رەجيمى،  ءوتىنىش بەرۋشىلەردىڭ  قۇجات تىزىمدەرىن  جانە  قۇجاتتاردى  قاراۋ مەرزىمدەرىن  قىسقارتۋ  سياقتى  جاڭالىقتار  ەنگىزىلىپ وتىر. وسى  جانە  باسقا  شارالار  مەملەكەت پەن  يننوۆاتورلاردىڭ  ءوزارا  قارىم-قاتىناستارىن  وڭتايلاندىرۋ  جانە  جاڭا  يننوۆاسيالىق جوبالار مەن  ۇسىنىستاردى  ىسكە  اسىرۋ  ءۇشىن قوسىمشا  ىنتالاندىرۋ  شارالارىن  جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قازاقستاننىڭ رەسۋرستارى دا، مۇمكىندىكتەرى دە، ونىڭ ىشىندە  قارجىلاي مۇمكىندىكتەرى دە بار، وعان  تانىمال قازاقستاندىق  كاسىپكەر كەڭەس راقىشيەۆتىڭ رەسەيلىك Fastlane Ventures  پروۆايدەرىنىڭ  ونلاين-ستارتاپتارىنا   $13 ملن. دوللار  ينۆەستيسيالاۋ  تۋرالى شەشىمى  تۋرالى سوڭعى حابار  دالەل. ءمالىم ەتىلگەندەي،  ينۆەستيسيالار Fastlane Ventures كومپانياسىنىڭ رەسەيلىك ينتەرنەت-نارىقتاعى  ۇستانىمىن  نىعايتۋعا،  جاڭا ونلاين-بيزنەستەردى ىسكە قوسۋعا،  Fastlane Ventures پورتفەل كومپانيالارىن  ىنتالاندىرۋعا جۇمسالادى،  سونداي-اق ىرىكتەلگەن  بيزنەس-مودەلدەردى اعىمداعى نارىقتىق جاعدايلاردا سىناقتان  وتكىزۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.  كەڭەس راقىشيەۆ «ۆتب كاپيتال»، Direct Group and e.ventures.  سياقتى ستراتەگيالىق  ارىپتەستەرمەن بىرگە Fastlane Ventures ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ قۇرامىنا كىرەدى. - ينتەرنەت ءقازىر –  رەسەيلىك سەكتوردىڭ ەڭ پەرسپەكتيۆالىق سەكتورىنىڭ ءبىرى، ال  Fastlane Ventures –  ونلاين-يندۋستريانىڭ  جەتەكشى ويىنشىسى.  كومپانيا كومانداسى سالانىڭ  تانىمال  ساراپشىلارىنان  تۇرادى. Fastlane Ventures قولىنداعى بار  مۇمكىندىك  مەن  يدەيالاردى  تابىستى  ونلاين-بيزنەستەرگە  اينالدىرا  الاتىندىعىنا سەنىمدىمىن، - دەدى كەڭەس راقىشيەۆ  ءوز شەشىمى تۋرالى. قالاي بولعاندا دا، بۇل  قازاقستاننىڭ  ميلليونداعان  ينۆەستيسيالار  تارتۋ ءۇشىن ۆەرچۋرلىق  جانە  ينتەرنەت-جوبالار نارىعىندا ءالى دە  ءالسىز  ويىنشى ەكەنىن  كورسەتەدى. ءبىراق  ايتا كەتۋ كەرەك،  الەۋەتتى ينۆەستورلار تاراپىنان جەتكىلىكتى  ەركىن  قارجىلاي رەسۋرسقا  يە ەكەنى انىق. جاڭا باعىتتاردىڭ ءبىرى  «جاسىل يننوۆاسيالارعا» ۇستانعان  باعىت بولىپ تابىلادى.  جوعارى دەڭگەيدە مەملەكەتتىك بيلىكتىڭ  قولداۋىن  العاننان كەيىن   الەۋەتتى پەرسپەكتيۆالىق  ترەند، ەلباسىنىڭ  ءمالىم ەتۋىنشە جانە  EXPO-2017  كورمەسىن وتكىزۋ  تاقىرىبىندا وسى باعىتتىڭ  پايدا بولۋىنا  بايلانىستى،  وتاندىق يننوۆاسيالىق  جوبالار پاكەتىن  جاساقتاۋدا  نەگىزگى سەكتورعا اينالادى. اتالعان باعىتتاعى يننوۆاسيالىق ۇسىنىستار  الداعى جىلدارى  مەملەكەتتىك دەڭگەيدە  سۇرانىسقا  جانە قولداۋعا يە بولادى دەپ پايىمداۋعا بولادى. «بولاشاقتىڭ ەنەرگياسىنا» كوشۋگە مۇددەلىلىك يدەياسىن ەلدىڭ ءوزى كورسەتە ءبىلۋى ءتيىس. ۇكىمەت ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بۇل باعىتتىڭ ءتيىستى دەڭگەيدە دامۋى ماسەلەلەرىمەن جۇمىس ىستەۋى كەرەك. الداعى بەس جىل ىشىندە قازاقستان تازا ەنەرگيا تۇرلەرىنىڭ ازىرلەمەلەرى مەن ەنگىزىلۋى سالاسىندا يننوۆاسيالىق سەرپىلىس جاساۋى قاجەت. سوندىقتان بولاشاق ەنەرگياسىن دامىتۋدىڭ 2013-2017 جىلدارعا ارنالعان ءتيىستى كەشەندى جوسپارىن قابىلداۋ جايىن انىقتاپ الۋدى تاپسىرامىن. ول جوسپار بارلىق ءوڭىردى، ۇلتتىق حولدينگتەردى، زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى مەن الەۋەتتى وتاندىق جانە شەتەلدىك ينۆەستورلاردى قامتۋى ءتيىس. باعدارلامالىق بارلىق قۇجاتتاردى ۇيلەستىرۋ كەرەك، - دەپ تاپسىردى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىن ۇيىمداستىرۋ جانە وتكىزۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى مەملەكەتتىك كوميسسيانىڭ وتىرىسىندا سويلەگەن سوزىندە.

سەنتايەۆا ريتا تەمىربەك قىزى، م.ح. دۋلاتي اتىنداعى تارمۋ ماگيسترى