ارماندارىمىز ورىندالعان ساتتە پرەزيدەنت جولداۋىنان العان تولعانۋ  بولاشاق جاستاردىڭ قولىندا. ءوز كەلەشەگىن ويلايتىن ءاربىر ەل، ەڭ ءبىرىنشى ءبىلىمدى دامىتادى. سەبەبى ءبىزدىڭ زىمىراپ بارا جاتقان ءداۋىرىمىز – عىلىمي-تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەر كەزى. سول سەبەپتەن ءبىزدىڭ جاستارىمىز وقىپ، جاڭا ءبىلىم مەڭگەرىپ، كۇندەلىكتى ومىردەگى جاڭا ءبىلىم مەن تەحنولوگيالاردى ءتيىمدى دە ىسكەرلىكپەن پايدالانۋ ءتيىس. مەملەكەت باسشىسى سول ءۇشىن بارلىق جاعداي جاساۋعا، قولايلى جاعدايمەن قامتاماسىز ەتۋگە شاقىرادى.    ءبىلىم بەرۋ سالاسىندا جۇمىس باسىمدىلىقتارىن قويعان كەزدە، ەلباسى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى: قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا قازاقستانعا بۇكىل الەمدەگىدەي مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋدىڭ جاڭا ادىستەرىنە كوشۋ قاجەتتىلىگىن باسا ايتقان. ال نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكەن ينتەراكتيۆتى لەكسيا بارىسىندا ۇكىمەتكە مەكتەپكە دەيىنگى دەڭگەيدە ءۇش ءتىلدى مەڭگەرۋدى ەنگىزۋ تاپسىردى: «ءبىرىنشى – وزىق حالىقارالىق تاجىريبە نەگىزىندە مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە بەرۋ مەكەمەلەرىندە وقىتۋدىڭ زاماناۋي تاسىلدەرىن ەنگىزۋ، ول يننوۆاسيالىق، تەحنولوگيا بىلىمىمەن  جانە كرەاتيۆتى بولۋى ءتيىس. ەكىنشى – بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى بىلىممەن قامتۋ بويىنشا جۇيەلىك ۇسىنىستى جەتە ازىرلەۋ. ءۇشىنشى - مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم دەڭگەيىندە ءۇش ءتىلدى مەڭگەرۋدىڭ جاپپاي ەنگىزىلۋىن قامتاماسىز ەتۋ. وسىلايشا ءبىز تىلدەرمەن مەڭگەرۋدىڭ سىندارلى جۇيەسىن قۇرا الامىز. ەجەلەردى بالا باقشا دەڭگەيىندە مەڭگەرەتىن بولادى، مەكتەپتە – بازالىق دەڭگەي، ۋنيۆەرسيتەت نەمەسە كوللەدجدە – ماماندىقتار بويىنشا كاسىبي ءتىلدى وقيدى».  ن.نازاربايەۆتىڭ ءۇش تىلدىك جايىنداعى يدەياسى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ دۇنيەجۇزىلىك قاۋىمداستىققا ينتەگراسيالاۋمەن جانە كەڭەس داۋىرىنەن قالعان تىلدىك كەدەرگىنى ءوتۋ تىلەگىمەن ايتىلعان. پرەزيدەنت قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا دامىعان، باسەكەلەسۋگە قابىلەتتى مەملەكەت بولۋ ءۇشىن ءبىز جوعارى ءبىلىمدى ۇلت بولۋىمىز كەرەك دەپ بەكەر ايتپاعان.

زاماناۋي الەمدە قاراپايىم عانا جاپپاي ساۋاتتىلىق جەتكىلىكسىز ەكەنى حاق. ءبىزدىڭ ازاماتتار ەڭ ۇزدىك جابدىقتا جانە قازىرگى زامانعا ساي وندىرىستە جۇمىس ىستەۋ ءۇشىن ۇدايى داعدىلاردى مەڭگەرۋگە دايىن بولۋ كەرەك. سونىمەن قاتار ءبىزدىڭ بالالارىمىزدىڭ، جالپى بارشا ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاقتىڭ فۋنكسيونالدى ساۋاتتىلىعىنا اسا كوڭىل اۋدارۋ كەرەك. بۇل ءبىزدىڭ بالالارىمىز قازىرگى ومىرگە داعدىلانۋى ءۇشىن وتە ماڭىزدى.  ۇلى اباي قازاق مادەنيەتى مەن ادەبيەتىن ورىس جانە ەۋروپالىق دەڭگەيگە كوتەرۋدى ارمانداعان. وسى جەتىستىك ۇلت دامۋىندا ۇلكەن ءرول اتقارىپ، پروگرەسس شەڭبەرىن جىلجىتۋعا مۇمكىندىك بەردى. الايدا، ەلباسى زاماناۋي الەمنىڭ شىنايىلىعىن ەسەپكە الىپ، ءبىزدىڭ الدىمىزدا ءۇش ءتىلدى مەڭگەرۋ سياقتى جاڭا، كۇردەلەنگەن مىندەتتى قويدى. ءوز وڭتايلى ءرولىن اتقارعان ورىس تىلىنە اعىلشىن ءتىلى قوسىلادى، وسى ءتىل قازىرگى زامانعى ءبىلىم شەڭبەرىن جىلجىتۋعا، جاڭا تەحنولوگيالاردى ءساتتى مەڭگەرۋگە، بيزنەس شەكاراسىن اجىراتۋعا قولعابىس ەتەدى. بۇل ەشبىر جاعدايدا ءداستۇرلى ورىس ءتىلىن قولدانۋدى شەكتەمەيدى، وسى جايلى ەلباسى 2012 جىلعى 2 جەلتوقساندا وتكەن قاراعاندى وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسكەندە ايتقان: «بىرتە-بىرتە قازاق مەملەكەتتىك ءتىل ەلىمىزدىڭ باس ءتىلى بولادى. وسى ءتىل بارلىعىمىزدى بىرىكتىرىپ، ءار الۋان ەتەدى. ال ورىس ءتىلىن بارشامىز ءبىلۋىمىز كەرەك. بالالار وسىنى ەستە ساقتاۋ كەرەك، سەبەبى قازاقتار ورىس ءتىلى ارقىلى الەمدىك مادەنيەتكە شىققان. سونىمەن قوسا، ءبىزدىڭ ءومىرىمىز كوپ عاسىرلى، ورتاق».  

سونىمەن قاتار، قازاقستان پرەزيدەنتى ورىس ءتىلىنىڭ بىرنەشە قۇندىلىعىن بەلگىلەدى: «ورىس ءتىلى بولماسا، ءبۇۇ تريبۋناسىنان قاي تىلدە سويلەۋشى ەدىم؟ قولدا بار بايلىقتان ايرىلۋعا بولمايدى. ادام كوپ ءتىلدى مەڭگەرگەن سايىن، ونىڭ مادەنيەتى دە كوتەرىلەدى. سونىمەن قوسا، ورىس ءتىلى – بۇل ۇلى ءتىل، ۇلى جازۋشىلاردىڭ ءتىلى». ال ءۇش ءتىلدىڭ پايداسىنا كەلەتىن بولساق، ن.نازاربايەۆ: «بۇل بوس اڭگىمە ەمەس. ءبىز، ءبىزدىڭ بالالارىمىز اعىلشىن ءتىلىن ءبىلۋ كەرەك. ءقازىر كەز كەلگەن مەكتەپكە كەلسەم دە، بالالاردىڭ بارلىعى ءۇش تىلدە سويلەيدى. بۇل وتە دۇرىس». اعىلشىن ءتىلى اسىرەسە، تەحنيكالىق جوعارى وقۋ ورىنداردا قاجەت. كوپتەگەن ونجىلدىقتار بويىنا وسى سالادا تەك ورىس تىلىمەن عانا شەكتەلسەك، ايتارلىقتاي ءتيىمدى دەپ اتاپ ءوتۋ قاجەت، بۇگىنگى تاڭدا جاڭا زاماناۋي تەحنولوگيالار، ۇزدىك عىلىمي ادەبيەت اعىلشىن تىلىندە. سول سەبەپتەن وسى ءتىلدى مەڭگەرمەۋ جەتەكشى بىلىمدەردى مەڭگەرۋدە تەجەۋ رەتىندە بولادى، ال ءبىزدىڭ ماماندار ەڭبەك نارىعىندا قاجەتسىز بولىپ قالۋى ىقتيمال.   ءسويتىپ، ءۇش ءتىلدى مەڭگەرۋ قازاقستاندىق ماماندىردىڭ بىلىكتىلىك دەڭگەيلەرىن كوتەرۋ ءۇشىن تالاپ ەتىلەدى. سەبەبى ورىس جانە اعىلشىن تىلدەرىندە تەحنيكالىق تەرمينولوگيانى بىلمەسەڭ، قازىرگى وندىرىستە جۇمىس ىستەۋ مۇمكىن ەمەس.   سونىمەن قاتار ءۇش ءتىلدى مەڭگەرۋدى وقىپ جاتقان پاندەرگە قاراپ ەنگىزۋ كەرەك. مىسالعا، تاريح پەن ادەبيەت جانە وزگە دە گۋمانيتارلىق عالىمدارى بارشا وقۋ توپتارىندا قازاق تىلىندە وقىتقان دۇرىس. وسى ماسەلەدە بەلگىلى جىلجۋ دا بار. ءىس ورنىنان قوزعالدى دەپ ايتۋعا بولادى. ءبىلىم بەرۋدىڭ يننوۆاسيالىق كوپتىلدىك مودەلىن قۇرۋ ماقساتىندا ءۇش تىلدە ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپتەردىڭ سانى 33-تەن 700-گە دەيىن كوبەيەدى. ورتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە شەتەل ءتىلىن 2013-2014 جىلدارى ءبىرىنشى سىنىپتان باستاپ وقۋ قاراستىرىلعان.    سونىمەن قوسا، وقۋ ءۇش تىلدە ۇسىنىلاتىن، الەمدىك كلاستاعى كوللەدجدەردى قۇرۋ جوسپارلانۋدا. سول كەزدە، جوعارى جانە جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە قازاق، ورىس جانە شەتەل تىلدەرىندە وقۋ بىرتە-بىرتە ەنگىزىلەتىن بولادى.  مەملەكەت باسشىسى ءوزى ءوسىپ كەلە جاتقان ۇرپاققا جاقسى ءبىلىم الۋ ءۇشىن ۇلكەن مۇمكىندىكتەردى ۇسىنۋدا: «بالاپان» باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلىپ جاتىر، زياتكەرلىك مەكتەپتەر، نازاربايەۆ ۋنيۆەرسيتەتى قىزمەت ەتۋدە، «بولاشاق» باعدارلاماسى بار. جالپى قازىرگى ۋاقىتتا ورتا ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە التى «نازاربايەۆ زياتكەرلىك مەكتەبى» جۇمىس ىستەيدى، وندا 4 مىڭ وقۋشى ءبىلىم الۋدا.

سونىمەن قاتار، ءۇش تىلدە وقىتاتىن «مۇراگەر» اتتى 33 مامانداندىرىلعان  مەكتەپتەر بار، ولاردىڭ سانى بەس مىڭ وقۋشى. 2004 جىلدان 32 مەكتەپتە باستالعان اعىلشىن ءتىلىن اپتاسىنا ەكى ساعات ەكىنشى سىنىپتان باستاپ وقىتۋ ەكسپەريمەنتى 2011 جىلى ەكىنشى سىنىپتان 115 مەكتەپكە ارتتى. بۇل دارىندى بالالارعا ارنالعان مەكتەپتەر مەن مەكتەپ-ينتەرناتتار. وندا 51 مىڭنان استام  ادام وقيدى، ونىڭ 114 قالا مەكتەپتەرى جانە 11 اۋىل مەكتەپتەرى. 15 مىڭنان استام وقۋشى قازاق-تۇرىك ليسەيىندە ءبىلىم الادى، وندا وقۋ ءتورت تىلدە جۇرگىزىلەدى. ءبىز ۇرپاقتارىمىزعا بابالارىمىزدىڭ سانداعان بۋىنىنىڭ تاجىريبەسىنەن ءوتىپ، ءبىزدىڭ دە ۇيلەسىمدى ۇلەسىمىزبەن تولىعا تۇسەتىن قازىرگى ءتىلدى مۇراعا قالدىرۋدى ۇسىنعان پرەزيدەنت، جولداۋىندا 2025 جىلدان باستاپ ءالىپبيىمىزدى كيريلليسادان لاتىن قارپىنە، لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋگە كىرىسۋىمىز كەرەكپىز دەپ ايتقان، بۇل الەممەن بىرلەسە تۇسۋىمىزگە، بالالارىمىزدىڭ اعىلشىن ءتىلى مەن ينتەرنەت ءتىلىن جەتىك يگەرۋىنە، ەڭ باستىسى – قازاق ءتىلىن جاڭعىرتۋعا جاعداي تۋعىزادى. 9 قاڭتاردا مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ادەبيەت جانە ونەر قايراتكەرلەرىنە جىل سايىنعى پرەزيدەنتتىك جانە مەملەكەتتىك ستيپەنديالاردى تابىس ەتكەن كەزدە، وتانداستىق مادەنيەتتىڭ دامۋىنا قازاق ءتىلىن لاتىن قارپىنە كوشىرۋ ۇلكەن ىقپال ەتەتىنى تۋرالى ايتتى.    مەملەكەت باسشىسى وتانداستىق مادەنيەتتىڭ دامۋىنا قازاق ءتىلىن لاتىن قارپىنە كوشىرۋ ۇلكەن ىقپال ەتەتىنى تۋرالى ايتتى. سونىمەن قاتار، وسى ۇردىسكە مۇقيات دايىندالىپ، ويلانىپ ورىنداۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى ەسكەرتتى. حح عاسىردا كيريلليسا كەستەسىنىڭ نەگىزىندە قازاق تىلىندەگى ادەبي جانە عىلىمي مۇرانىڭ قوماقتى قاباتى قالىپتاسقانىن ەستە ساقتاۋ ماڭىزدى. وسى حالىق جەتىستىگى قازاقستاندىقتاردىڭ كەلەسى ۇرپاقتارىنا شىعىندالماۋى تۋرالى ءبىلۋ ماڭىزدى. قازاقستان پرەزيدەنتى وسى وزگەرىس ءبىزدىڭ شەتەلدەگى ارىپتەستەرىمىز اراسىندا رەزونانس تۋعىزعانىن ايتتى. «كەيبىرەۋلەر نەگىزسىز وسى ىستە قازاقستاننىڭ گەوساياسي وزگەشە ءىلتيپاتىنىڭ وزگەرۋ «كۋاسىن» كوردى. ولاي ەمەس. بۇل تۇرالى ءبىر ماندە عانا ايتامىن.

لاتىن قارپىنە كوشۋ – قازاق ءتىلىنىڭ دامۋى مەن جاڭعىرۋىنداعى ىشكى قاجەتتىلىك. تاستاي قاراڭعىدا مىسىقتى ىزدەپ اۋرە بولماڭىز. 20-40-جىلدارى قازاق ءتىلى لاتىن ءالىپبيىن پايدالانعانىن ەسكە سالايىن».   قازاق ءتىلىن لاتىن قارپىنە كوشىرۋدىڭ ايقىن باسىمدىلىعى رەتىندە ونى پايدالانۋ شەكاراسىن كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن جانە بۇكىل تۇركى تىلدەس ەلدەرمەن قارىم-قاتىناستى قولداۋعا، عىلىمي جانە مادەني جەتىستىكتەرمەن، ادەبيەتپەن الماسۋعا كومەكتەسەتىنىن كورەمىز. ماتەريالداردى لاتىن الىپبيىنە  كوشىرۋ اقپاراتتىق اۋديتوريانى كەڭەيتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى، جاڭا جوبالارعا جۇڭگو، تۇركيا، وزبەكستان، تۇركمەن جانە ءبىرقاتار ەۋروپالىق ەلدەردەگى قازاق دياسپوراسىنىڭ جاستارىن تارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ارينە، بۇل كوپ جىلعا سوزىلاتىن جۇمىس جانە قازاق ءتىلىنىڭ رەفورماسىن جۇرگىزۋ ءۇشىن جاڭارتىلعان قازاق ءالىپبيىن قازىرگى نەگىزدە قۇراستىرۋ ءۇشىن عالىم لينگۆيستتەردىڭ، ساراپشىلاردىڭ كوپ بولىگىن تارتۋ قاجەت بولادى. وسىمەن قاتار لاتىن قارپىنە كوشۋ ءۇشىن قاجەتتى وقۋ جانە ادىستەمەلىك قۇرالداردى دايىنداۋمەن اينالىسۋ قاجەت. سول سەبەپتەن ءبىز بۇگىن ءبىرىنشى كەزەكتە جۇزەگە اسىراتىن باسپالار تۋرالى ويلاستىرىپ جاتىرمىز. ارينە، ولار حالىقتىڭ ەپيكالىق مۇراسىنىڭ ۇلگىلەرى، كلاسسيكتەردىڭ ەڭ جاقسى شىعارمالارى، بالالار مەن جەتكىنشەكتەرگە ارنالعان حرەستوماتيالىق اڭگىمەلەر.   وزدەرىن ورىس تىلىندە جازاتىن جازۋشىلار رەتىندە كورسەتە العان، مۇرات اۋەزوۆ جانە ولجاس سۇلەيمەنوۆ سياقتى قازاق ادەبيەتىنىڭ كەمەڭگەرلەرى قازاق ءتىلىنىڭ دامۋ جاعىندا بولدى. سولاي، ولجاس «ايقىن» گازەتىنە بەرگەن ءوزىنىڭ سوڭعى سۇحباتىندا قازاق حالقىنىڭ بولاشاعى – قازاق تىلىندە دەپ باسا ايتقان. ال رەسپۋبليكامىزداعى قازاق حالقىنى سانى العاش رەت 65 پايىزعا جەتكەنىن ول تاۋەلسىزدىك جەڭىسىمەن ۇشتاستىرىپ، الداعى ونجىلدىقتا قازاقستاندا مەكەن ەتكەن بارشا حالىق قازاق حالقى جانە قازاق ءتىلى اياسىندا بىرىگەدى دەپ ويلايدى.  مۇرات اۋەزوۆ بولسا، قازاق ءتىلىن لاتىن قارپىنە كوشىرۋدىڭ ءبىرقاتار وڭ جاقتارىن كورە الدى. ونىڭ ويلاۋىنشا: «ءبىز بارلىعىمىز اعىلشىن، نەمىس تىلىنە ۇيرەنەمىز، مۇندا ەش قيىندىق تا جوق، لاتىن ءقارپىن مەڭگەرۋ – بۇل ءبىر اپتادا تىندىرىلاتىن ءىس... جانە دە – بۇل كومپيۋتەر، بۇل ينتەرنەت...».  

قازاقستان ەگەمەندىك العان ءبىرىنشى كۇننەن باستاپ ءبىزدىڭ پرەزيدەنت قازاقتاردىڭ ۇلتتىق مۇراسىن ساقتاۋ جانە ءتىل، مادەنيەت جانە ءسالت-داستۇردى ءارى قاراي دامىتۋ جايىندا ۇنەمى قامىن ويلايتىنى بىزگە ءمالىم. جوعارىدا ايتىلىپ كەتكەندەي، قاراعاندى وبلىسىنىڭ جۇرتشىلىعىمەن كەزدەسكەن كەزدە، بىرتە-بىرتە قازاق مەملەكەتتىك ءتىلى ەلىمىزدىڭ نەگىزگى تىلىنە اينالاتىنىن بەلگىلەدى. جانە دە وسى ءتىل بارلىعىمىزدى بىرىكتىرىپ، تەڭ ەتەدى. سول سەبەپتەن ۇشتىلدىكتى ەنگىزۋ ۇدەرىسى مەملەكەتتىك قازاق ءتىلىن قولدانۋدى جۇتانداتىپ، شەكتەۋ جاساماۋ كەرەك. كەرىسىنشە، پرەزيدەنتتىڭ قولداۋىمەن «مادەني مۇرا» اتتى مەملەكەتتىك باعدارلاما ءساتتى ىسكە اسىرىلۋدا، ول قازاق حالقى كوركەم مادەنيەتىنىڭ ەڭ ۇزدىك ۇلگىلەرىن ساقتاۋ، زەردەلەۋ جانە دارىپتەۋ جونىندەگى ءبىرقاتار ماڭىزدى جانە دە كەڭ اۋقىمدى ءىس-شارالاردى قامتيدى. بىرەگەي جوبا تۇجىرىمداماسىنىڭ تەرەڭ ويى، ادەبيەتتى ۇلتتىڭ رۋحاني سايكەستىلىگىن بەكىتۋ ءۇشىن ماڭىزدى فورمالاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلاتىن ادەبيەتتىڭ ءرولىن بەكىتەتىن تەزيستە نەگىزدەلگەن.  

تاۋەلسىزدىك كەزەڭى جاڭا كوكجيەكتەردى اشىپ، ادەبي ءۇردىستىڭ دامۋى جانە قازىرگى ۇلتتىق سانا-سەزىمنىڭ قالىپتاسۋىندا ونىڭ ءرولى ارتۋى ءۇشىن ەڭ قولايلى جاعداي جاسادى. تاريحي ولشەم بويىنشا وسى مەرزىم ۇلكەن ەمەس، الايدا ءبىزدىڭ تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىندا الاتىن ورنى ەرەكشە. وسى تاريحي كەزەڭدە قازاق ادەبيەتى مەن ادەبيەتتانۋىنا توتاليتاريزم لاڭكەستىگى جىلدارىندا رەپرەسسياعا ۇشىراعان كورنەكتى اقىندار مەن جازۋشىلاردىڭ، الاش قايراتكەرلەرىنىڭ  شىعارماشىلىق مۇراسى قايتارىلدى. ۇلت-ازاتتىق قوزعالىستىڭ باسشىلارى رەتىندە ءاليحان بوكەيحان، احمەت بايتۇرسىن ۇلى، مىرجاقىپ دۋلات ۇلى، مۇستافا شوقاي، مۇحامەتجان تىنىشپايەۆ، باقىتجان قاراتايەۆ، حالەل جانە جانشا دوسمۇحامەدوۆتەر جانە تاعىدا باسقا كوپشىلىگى ءبىلىمدى ادامدار بولعان دەپ باسا ايتتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ن.ءا. نازاربايەۆ، - ولار پەتەربۋرگ، ماسكەۋ، ۆارشاۆا، قازان، ومبى جانە ورىنبوردىڭ جوعارى وقۋ ورىندارى مەن ۋچيليششەلەردىڭ تۇلەكتەرى».  وسى جەردە ۇشتىلدىلىك تۋرالى ءبىر ويدى ورتاعا سالعىم كەلەدى. «بولاشاق» باعدارلاماسى بويىنشا جاڭا جانە ەسكى الەمنىڭ بەدەلدى جوعارى وقۋ ورىندارىندا ءبىلىم الاتىن ازاماتتاردىڭ اراسىنان ۇلتتىڭ كەلەشەك ەليتاسى سانىن كوبەيتە الادى. جاڭا تولقىنداعى قازاق جازۋشىلارىنىڭ شىعارماشىلىعىندا تىلدىك شەكتەۋلەر دە جىلجۋى ىقتيمال، الايدا ولارداعى ءوز حالقىنا دەگەن بەرىلگەندىك پەن ادالدىق، كەلەشەك ەستافەتاسىن لايىقتى ۇرپاق قابىلداعانى تۋرالى ارمانداعان ەلباسى بىلدىرەتىن، قازىرگى جاھاندىق الەمدە دۇرىس باعىتتار وزگەرۋسىز قالۋى ءتيىس. مەملەكەت باسشىسى اتاپ وتكەندەي: «جاۋاپتى تىلدىك ساياسات قازاق ۇلتتىلىعىنىڭ باستى شوعىرلاندىرىلاتىن فاكتورى بولىپ تابىلادى. قازاق ءتىلى – ءبىزدىڭ رۋحاني ارقاۋىمىز. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ونى بارشا سالالاردا بەلسەندى قولدانىپ، دامىتۋ. ءبىزدىڭ ۇرپاعىمىزعا قازىرگى ءتىلدى مۇرا ەتىپ قالدىرۋ كەرەكپىز، ءبىزدىڭ اتا-بابالارىمىزدىڭ تاجىريبەسىنە ءبىزدىڭ دە ايتارلىقتاي بىلىنەتىن مۇرامىز ۇيلەسىمدى قوسىلعانى دۇرىس. بۇل ءوزىن قۇرمەتتەيتىن ءاربىر ادام دەربەس شەشەتىن مىندەت. ال مەملەكەت ءوز تاراپىنان مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ۇستانىمىن بەكىتۋ ءۇشىن كوپتەگەن ءىس اتقارۋدا. قازاق ءتىلىن دارىپتەۋ جونىندەگى شارالار كەشەنىن ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرۋ قاجەت». وسى سان قىرلى مىندەتتى ىسكە اسىرۋداعى نەگىزگى ءرول ۇلتتىق زيالىلارعا تيەسىلى. رۋحاني باعىتتاعى ماسەلەلەردىڭ ەكونوميكالىق، ماتەريالدىق سيپاتتاعى ماسەلەلەردەن ماڭىزى كەم بولمايتىن ءبىزدىڭ مەملەكەتتىگىمىزدىڭ دامۋ كەزەڭىنە كەلدىك، دەپ پرەزيدەنت بەكەر ايتپاعان. ال رۋحاني دامۋداعى نەگىزگى ءرولدى ءارقاشاندا زيالى قاۋىم اتقارادى.   ۇلتتىق رۋح پەن تاريحي سانا-سەزىمدى قالپىنا كەلتىرۋ جانە كوتەرۋدىڭ نەگىزى بار. التىن مۇراعا ۇلتتىق سالت-داستۇرمەن ەنگەن، ءبىزدىڭ حالىق دالا وسيەتىنىڭ قاسيەتتى قاعيدالارىنا، كوپتەگەن اڭىزدارعا جانە دە حالىقتى شەكسىز بەرىلىپ ءسۇيۋ مىسالدارىنا باي حالىق. سەبەبى كونە زاماننان باستاپ قازاقتار ءۇشىن قاھارمان باتىرلار، دانا اڭىز-ەرتەگىشىلەر مەن بيلەر، بارىنەن دە قىمبات وتانعا دەگەن سۇيىسپەنشىلىكپەن ەرەكشەلەنگەن، دالا جىرشىلارىنىڭ ۇرپاعىمەن جىرلاپ كەلگەن، قايسار حاندار قازاقتار ءۇشىن مۇرات رەتىندە بولعان. سول سەبەپتەن ءا.نۇرپەيىسوۆا،  ءا.كەكىلبايەۆ، ش.مۇرتازا، م.ماعاۋين، ت.ابدىكوۆ، و.بوكەي، د.دوسجان جانە وزگە دە اۆتورلاردىڭ تاريحي كىتاپتارى وقىرمان كوڭىلىنەن شىعا الدى. بۇعان قوسا، پروزاشىلار وقىرمان الدىنا تاريحتىڭ جاڭاشا وقىلۋىن، ءوزىنىڭ قازىرگى زامان جاڭا اشىلۋلارىن جانە دە ۋاقىت تۋرالى وي-تولعاۋلارىن ورتاعا سالادى. وسىلايشا ءبىزدىڭ جاستارىمىز باعىتتالا الاتىن ءبىزدىڭ ۋاقىتىمىزدىڭ جاڭا باتىرلارىن قالىپتاستىرۋ تۋرالى پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسى ورىندالىپ جاتىر. جانە دە نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ءوزى ءبىزدىڭ جاستارىمىزعا ۇندەۋ جاساعان كەزدە، اق تىلەك بەرەدى: «سىزدەر – بولاشاققا دەگەن ۇمىتتەرىمىزدىڭ كامىلىسىزدەر. بۇگىنگى ءبىز جاساپ جاتقان ءىس – سەندەر ءۇشىن. قازىرگى كەزدە سەندەر ءبىزدىڭ تاۋەلسىز قازاقستانىمىزدىڭ قۇرداستارىسىزدار.

ال 2050 جىلدا سەندەر وسى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋدا اتسالىسقان ەسەيگەن ازاماتسىزدار. ەلىمىزدىڭ بولاشاققا دەگەن جولىن سىزدەر بەلگىلەيسىزدەر. سىزدەر تاۋەلسىزدىك جاعدايىندا تاربيەلەندىڭىزدەر، بىزدە ونداي بولماعان. ءسىزدىڭ جاڭا، تاۋەلسىز شەشىمدەرىڭىز – بۇگىنگى تاڭدا ءبىز ءۇشىن الىس جانە دە قول جەتكىزبەس بولىپ كورىنەتىن، بۇل ەلدىڭ جاڭا ماقساتتارعا جەتەلەيتىن فاكتورى». الايدا بولاشاق قازاقستاننىڭ پەرسپەكتيۆالارى بۇگىنگى كۇندە ءمالىم. قازاقستاندىقتار 2050 جىلى ءۇش تىلدە سويلەيتىن، ءبىلىمدى، ازات ادامدار قوعامى بولادى دەگەن پرەزيدەنتىمىزدىڭ سەنىمىن ءبىز تولىققاندى بولىسەمىز. جانە دە بۇلار قۋاتتى ەكونوميكا، جوعارى رۋحاني مادەنيەتى بار الەم ازاماتتارى جانە ءوز ەلىنىڭ پاتريوتتارى بولادى. سول كەزدە ارماندارىمىز ورىندالاتىن بولادى.

ءۋاليحان قاليجانوۆ 

م.اۋەزوۆ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى