ادام – جەكە سۋبەكت، بىرنەشە ادام – توپ، بىرنەشە توپ كىسى – قوعام. قوعام ءار قيلى بولۋى مۇمكىن، ەڭ باستىسى ونى قۇرايتىن نەگىزگى بولشەك- ادام بولىپ تابىلادى.

«بەس ساۋساق بىردەي ەمەس» دەپ بەكەر ايتىلماعان. ءاربىر ادام ءوز الدىنا ينديۆيدۋم، ءوز الدىنا ءبىر بولەك دۇنيە. ولاي بولسا وسىنشاما بىر-بىرىنە ۇقسامايتىن ادامدار قوعامدا قالايشا ءتىل تابىسۋى كەرەك دەگەن  سۇراق ويىمىزعا كەلەدى.

«تۋعاندا دۇنيە ەسىگىن اشادى ولەڭ، ولەڭمەن جەر قوينىنا كىرەر دەنەڭ» دەپ ۇلى اباي ايتىپ كەتكەندەي ادامنىڭ بۇكىل ومىرلىك جولى، ىڭگالاپ تۋىلعاننان باستاپ اقتىق ساپارعا اتتانعانشا ولەڭنەن عانا ەمەس ماحابباتتان دا تۇراتىنى حاق. قوعامدىق قارىم-قاتىناستىڭ شام-شىراعى دا وسى ماحاببات سياقتى. ۆەن پسيحولوگى الفرەد ادلەر بىلاي دەگەن ەكەن: «اينالاسىنا كوڭىلى تولمايتىن كىسى، ومىردەگى ەڭ ۇلكەن قيىندىقتارعا تاپ بولادى جانە وزگەلەرگە اسا زور ءقاۋىپ توندىرەدى. مۇنداي پەندەلەر بار ادامزاتتىق جاماندىقتىڭ باستاۋى».

اتالمىش ويدىڭ ماعىناسى ادام قوعامنان تىس ءومىر سۇرە المايدى. قانشا تىرىسسا دا بىلمەستىكتەن ءوزى قۇرعان تورعا ءوزى كەلىپ تۇسەدى. ادام بار دا، حايۋان بار. العاشقىسى جۇرەكتى جاراتىلىس، سوڭعىسى – جۇرەكسىز. ادام كەيپىندەگى حايۋان-ادامزاتتىڭ قاس جاۋى دەگەنگە سايىپ كەلەدى.

ءبىز مۇسىلمان قاۋىمى دۇنيەنىڭ اقىرەتتىلىگىنە سەنەمىز. ولاي بولسا ادامدار اراسىندا ماحاببات جوعالعان كۇنى اقىر زامان بولاتىنى دا راس. قاتىگەزدىك پەن تاس جۇرەكتىلىكتىڭ باستاۋى رەتىندە مەن-مەندىلىكدى (ەگويزم)، ومىردەن جالىعۋ نەمەسە بوس بەلبەۋلىكتى (پاسسيۆنوست، مەلانحولويزم)، جالپى جالىعۋ نەمەسە مويىنسۇنۋدى (پوفيگيزم) جانە بارلىق ادامي يگىلىكتەردى جوققا شىعارۋدى (نيگيليزم) قاراستىرا الامىز.

كەز كەلگەن ادامنىڭ ىشىندە «مەن-مەندىلىك» جاتىر. «مەن-مەندىلىك» كەرەك پە، ول قورقىنىشتى ما، ادامعا ءقاۋىپتى مە، كەلەر زارداپ قانداي دەگەن سۇراقتارعا جاۋاپ ىزدەپ كورەيىك. الدىمەن ماسەلەنىڭ ءمان-جايىن اشىپ الايىق.

ەگويزم (لاتىنشا ego-«مەن»)ء-وز قارا باسىنىڭ پايداسىن جەۋ، وزگەلەردىڭ پىكىرىنە، قىزىعۋشىلىعىنا قاراعاندا ءوزىنىڭ پىكىرىن، قىزىعۋشىلىعىن قاراستىرۋ قامىنا جۇمسالاتىن ادام ويىنىڭ ارەكەتى. قالىپتاسقان پىكىر، ءداستۇر بويىنشا ەگويزمگە كەراعار-الترۋيزم. سپەسيفيكالىق كوزقاراس بويىنشا ەگويزمنىڭ كەلەسى تۇرلەرىن اتاپ وتۋگە بولادى: راسيونالدىق پەن يرراسيونالدىق جانە گەدونيزم.

اعارتۋشىلىق داۋىرىندە ادام بەلسەندىلىگىنىڭ امبەباپتىق قاينار كوزى رەتىندە ەگويزم ۇستانىمى كەڭ تانىلدى. تەرميننىڭ ءوزى حVIII عاسىردا پايدا بولدى. حVIII عاسىردىڭ فرانسۋز ويشىلى گەلۆەسيي «سانالى ەگويزم» تەورياسىن العا تارتتى. ل.فەيەرباح ويىنا سۇيەنگەن ن.گ.چەرنىشيەۆسكيي 1860 جىلعى «سوۆرەمەننيك» گازەتىندە باسىلىپ شىققان «انتروپولوگيچەسكيي پرينسيپ ۆ فيلوسوفيي»اتتى ماقالاسىندا «سانالى ەگويزمنىڭ» وزىندىك تەورياسىن ۇسىندى. چەرنىشيەۆسكييدىڭ «نە ىستەۋ كەرەك» كىتابىنان ءۇزىندى:

 «-شىنىندا، سەرگەك ويلى كىسىلەردىڭ «ادامدى تابىستىڭ ەسەبى جۇرگىزەدى» دەگەن ءسوزى راس-اۋ..

-ولار دۇرىس ايتادى. الگى جوعارعى سەزىمدەر، اسىل ماقساتتار دەگەندەردىڭ ءبارى ءومىردىڭ تولاسسىز اعىسىندا اركىمنىڭ ءوز پايداسى ءۇشىن ۇمتىلۋىنىڭ جانىندا تۇك ەمەس. جانە الدىڭعى ايتىلعان انىقتاۋىشتاردىڭ ءتۇپ تامىرى پايداعا ۇمتىلۋدان تۇرادى.

كەيبىر زەرتتەۋشىلەردىڭ پايىمداۋىنشا، سانالى ەگويزم تىرشىلىك ءۇشىن ۇزاق جىلدار بويى جالعاسقان ۇزدىكسىز كۇرەس كەزىندە قالىپتاسىپ، اتادان بالاعا بەرىلەدى. بۇل ءبىر عانا پەندەنىڭ بويىندا ەمەس، ورتاق ماقساتپەن بايلانعان ادامدار توبىندا بولادى.

ەڭ اقيقاتى، ادامعا ۇقساس تۇرلەردىڭ اراسىندا، پەندەمەن ءومىر ءۇشىن كۇرەس كەزىندە قاتار جۇرگەن ءتۇر ءتىرى قالادى. ونىڭ اسىرەسە، ءوزارا قورعانۋ سەزىمى وتە كۇشتى، ورتاق قورعانۋ سەزىمى جەكە باستى ساقتاۋ سەزىمىنەن بيىك تۇرادى. ال، جەكە باستى ساقتاۋ سەزىمى جوعارى بولعاندا، كەيدە رۋ نەمەسە تايپاعا شىعىن كەلەدى.

ياعني ەگويزم ماقساتى، ويلارى ءبىر جەردەن شىققان  توپ ادامداردىڭ  وزدەرىن ساقتاۋ، قايتكەن كۇندە دە امان قالۋ مۇددەسىنەن تۋىنداعان. ءسويتىپ چەرنىشيەۆسكيي  ەگويزم – جاڭا زاماننىڭ جاڭالىعىي ەمەس و زاماننان كەلە جاتقان، ۇرپاقتان ۇرپاققا بەرىلەتىن قاسيەت دەگەن پىكىرگە بوي ۇردى.

قازىرگىنىڭ ەگويزمى توپتىق فورمادا ەمەس جەكەلەي بولىپ كەلەدى. ­ءوز ءومىرىن باياندى قىلماق ءۇشىن ادام ءار ءتۇرلى ارەكەتكە باراتىنى ءسوزسىز. وسىعان بايلانىستى ەگويزم راسيونالدىق، يرراسيونالدىق بولىپ جىكتەلەدى. راسيونالدىق ەگويزم سانالى تۇردە ءوز ءىس-قيمىلىنا جاۋاپ بەرسە، يرراسيونالدىق ەگويزم-بەيبەرەكەتتىلىك، ۇزاققا اپارمايتىن ءۇردىس.

ەگويزمدى ەكى جاقتى سارالاۋعا بولادى: ءبىرى جاقسى، ەكىنشىسى بۇرىس. نە دەسەك تە ەگويست بولۋ، بولماۋ اركىمنىڭ ءوز شارۋاسى بولسا دا ونىڭ قوعامدىق وزگەرىسكە اكەلىپ سوقتىراتىنىن قالاي جاسىرامىز. ءبىز ءقازىردىڭ وزىندە ەگويستپىز، نە دەيىن مەن دە ەگويستپىن. قۇنانبايدىڭ ابايعا ايتقان «جايداق سۋى» بولعىم كەلمەيتىنى شىندىق. انانىڭ كوڭىلىنە، مىنانىڭ كوڭىلىنە قارايمىن دەپ تارلىقتان قينالىپ، قيىندىق شەگىپ، ازاپ تارتقىم كەلمەيدى. وسى ومىردەن كەيىن تاعى ءومىر بار. بۇل ومىردە ازاپ شەككەن ادام و دۇنيەدە باقىت تابادى دەيتىندەر كوپ. ونى مەن موزاحيزم (ءوزىن-وزى قيناۋ) دەپ تۇسىنەم. جوق، مەن بىرەۋدى الداپ، الا ءجىبىن اتتاپ، ادام ءولتىرىپ، زورلىق-زومبىلىق كورسەت دەمەيمىن. كەرىسىنشە جۇرەگىڭ ماحابباتقا تولى بولسىن، تەك سول ماحابباتىڭ قۇربانى، بىرەۋدىڭ ويىنشىعى، قولشوقپارى بولىپ كەتپە دەگەن ويىم.

ومىردە ەگويزمنەن دە قورقىنىشتى جايتتار بار. سولاردىڭ ءبىرى – جالىعۋ. اتالمىش ماسەلە تۋرالى ابايدىڭ ءبىر عاسىر بۇرىن قالاي ايتىپ كەتكەنىنە توقتالايىق. اباي قۇنانباي ۇلىنىڭ جيىرماسىنشى قارا ءسوزى:

«تاعدىردىڭ جارلىعىن بىلەسىزدەر- وزگەرىلمەيدى. پاندەدە ءبىر ءىس بار جالىعۋ دەگەن. ول- تاعدىردا اداممەن بىرگە جاراتىلعان نارسە، ونى ادام ءوزى جورا تاپقان ەمەس. وعان ەگەر ءبىر ەلىكسە، ادام بالاسىنىڭ قۇتىلماعى قيىن. قايراتتانىپ، سىلكىپ تاستاپ كەتسەڭ دە اقىرىندا تاعى كەلىپ جەتەدى.

اقىلى تۇگەل، ويلى ادامنىڭ ءبىر بالاسى بايقاسا وسى ادام بالاسىنىڭ جالىقپايتۇعىن نارسەسى بار ما ەكەن؟ تاماقتان دا، ويىننان دا، كۇلكىدەن دە، ماقتاننان دا، كەربەزدىكتەن دە، تويدان دا، توپتان دا، قاتىننان دا كوڭىلى از با، كوپ پە جالىعادى. انىڭ ءۇشىن ءبارىنىڭ عايىبىن كورەدى، بايانسىزىن بىلەدى، كوڭىلى بۇرىنعىدان دا سۋي باستايدى.

دۇنيە ءبىرقالىپتى تۇرمايدى، ادامنىڭ قۋاتى، عۇمىرى ءبىرقالىپتى تۇرمايدى. ءاربىر ماقۇلىققا قۇداي تاعالا ءبىرقالىپتى تۇرماقتى بەرگەن جوق. ەندى كوڭىل قايدان ءبىرقالىپتى تۇرا الادى؟

ءبىراق وسى جالىعۋ دەگەن ءار نەنى كورەم دەگەن، كوپ كورگەن، ءدامىن، ءباعاسىن-بارىنىڭ بايانسىزىن ءبىلىپ جەتكەن، ويلى ادامنان شىعادى. حاتتاكي عۇمىردىڭ بايانسىزىن، دۇنيەنىڭ ءاربىر قىزىعىنىڭ اقىرىنىڭ شولاقتىعىن كورگەن-بىلگەندەر تىرشىلىكتەن دە جالىقسا بولادى. بۇلاي بولعاندا اقىماقتىق، قايعىسىزدىق تا ءبىر عانيبەت ەكەن دەپ ويلايمىن».

ادام شىر ەتىپ دۇنيەگە كەلگەننەن باستاپ اقىرەت كۇنىنە شەيىن ءبىلىم-ىلىم جيناۋمەن وتەدى. سول ءبىلىم نەگىزىندە ەسەيەدى، ويى وزگەرەدى، كەمەلدەنە تۇسەدى. ءبىراق كاي كەزدەدە اسقان بىلىمپازدىقپەن كوزگە تۇسكەن جاندار بايانسىز عۇمىردان شارشاپ، ودان جالىققان. جالىعۋدىڭ تۇبىندە ءومىردىڭ سىرىن تولىقتاي، اقىرىنا دەيىن تانىپ بىلۋگە بولمايتىندىعىن مويىنداۋعا شاماسى جەتكەن ەرلىك جاتىر ما الدە ادام كوڭىلىن اۋلايتىن، جاۋلاپ الاتىن دۇنيەدە ەشبىر قىزىقتىڭ بولماعانى ما بەلگىسىز. وزىمىزگە بەلگىلى بۋددا موناحتارى جيعان-تەرگەن بىلىمىنە قاراماستان ادامزات يگىلىگى ءۇشىن ۇنسىزدىكتى، جان مەن ءتان تىنىشتىعىن ساقتاۋدى ءجون كورگەن. بۇل نە دەگەن ارەكەت؟!  وزدەرىنە نازار اۋدارۋ ءۇشىن قولدانىلاتىن ءادىس-تاسىل مە الدە سول ارقىلى بايانسىزدىقتان قاشۋ جولى ما تاعى بەلگىسىز. ايتەۋىر ومىردە بەلگىسىز جايتتار كوپ. ءبىز پەندەلەر سونى بىلگىمىز كەلەدى دە تۇرادى. ساعىمدى قۋعانداي ارتىنان جۇگىرە بەرەمىز، جۇگىرە بەرەمىز. نەلىكتەن؟  ادام كورگىسى كەلگەن نارسەنى عانا كورەدى، ءبىراق ءومىر يدەال ەمەس، ول كۇتپەگەن قۋانىش، ول كۇتپەگەن قايعى، ماڭگى وزگەرىس.  بايانسىز دەگەنى دە سوندىقتان.

الايدا كۇنتىزبەدە 2016 جىل، ءححى عاسىر. اباي توقتالىپ كەتكەن «جالىعۋ» قازىرگى كەزدە جاستار اراسىندا جۇقپالى ەپيدەميالىق اۋرۋعا اينالدى. بەسىكتەن بەلى شىقپاعان ۇل-قىزدار «پوفيگيزمگە» اۋەس. «پوفيگيزم» دەگەنىمىز بارلىعىنا تۇكىرۋ، مويىنسۇنۋ. نەمەسە «ماعان ءبارىبىر، نە قىلساڭ و قىل» دەگەندى بىلدىرەدى. اباي زامانىندا جانە وعان دەيىنگىلەر گوريزونت شەكسىزدىگىنە تاپ بولسا، ءقازىر ءبىز گوريزونتقا كوز تاستايتىنداردىڭ ازايىپ بارا جاتقانىندىعىن مويىنداۋعا ءماجبۇرمىز. جاستار نەدەن شارشايدى، نەلىكتەن جالىعادى جانە ولاردى سول ءۇشىن ايىپتاۋ كەرەك پە؟ قيىن سۇراق. ءبىز جاستار راسىندا ومىردەن شارشايمىز، الەمدى توپان سۋ قاپتاسا دا، سول سالقىنقاندىلىقتى ساقتايمىز، ءومىردى وزگەرتكىمىز كەلمەيدى، وزگەرتەتىن جاستار تابىلىپ  جاتسا دا، ساياساتتىڭ قارماۋىنا تۇسەدى دە كەتەدى. وزىندىك دارمەنسىزدىگىمىزدى سەزىنەمىز، تاپ ءبىر شاحمات وينىنداعى «پەشكا» ىسپەتتەسپىز. بىزگە انا جاققا بار دەيدى، بارامىز،  مىنا پارتياعا كىر دەيدى، كىرەمىز، ەرتەڭ مينيستر كەلەدى، قارسى ال دەيدى، قارسى الامىز. بارعانىمىز، كىرگەنىمىز، قارسى العاندىعىمىز ءۇشىن دە قۋانبايمىز دا جىلامايمىز، بىزگە ءبارىبىر، ايتەۋىر تيىسپەسە، باعامىزدى قويىپ بەرسە، جايىمىزعا قالدىرسا بولدى، سول دا جەتەر دەپ وي تۇيەمىز. ءومىردىڭ وزگەرىستەرىنە بەيجاي قاراۋ جاستار اراسىندا پايدا بولعان جاڭا پسيحولوگيالىق تولقىن. ومىرگە وسى تۇرعىدان قاراۋ دۇرىس پا، بۇرىس پا، بىلمەيمىز. بىلەتىنىمىز جالىعۋ ەگويزمنەن ون ەسە ءقاۋىپتى، زاردابى دا مول. جالىعۋ دەگەن باس قاتىرماۋ، ويلانباۋ، ول ادامنىڭ ۇيقىدا ەمەستىگىنە قاراماستان ساناسىنىڭ ۇيىقتاۋى. جالىعۋدىڭ نەگىزىندە بەس دۇشپاننىڭ ءبىرى ەرىنشەكتىك، جىگەرسىزدىك پەن قورقىنىش جاتىر.

كەزىندە پسيحولوگ گەنري فورد بىلاي ايتىپ كەتىپتى: «ەگەر تابىستىڭ ەرەكشە ءبىر قۇپياسىن بولەكتەپ الۋعا بولاتىن بولسا، ول وزگە ادامنىڭ كوزقاراسىمەن قاراپ، جانە سول زاتتاردى ناقتى بۇرىشتان ءوز كوزىڭمەن كورگەندەي باقىلاۋ ەرەكشەلىگىنە تىكەلەي بايلانىستى».

بار دەگەنگە ەرە سالاتىن ستۋدەنت قاۋىمى جالىققان بولسا، ستۋدەنتتەردىڭ تىلەگىن ەسەپكە المايتىن بيلىك قاۋىمى- ەگويستتەر. سول سەبەپتى ءبىزدىڭ قوعامدا «مەن ونىڭ ورنىندا بولعاندا نە ىستەر ەدىم» دەگەن ۇستانىم جەتىسپەيتىن سياقتى. وسىدان «داۋدىڭ باسى-دايرابايدىڭ كوك سيىرى» بولاتىندىعى ءمالىم.

بويىن ەگويزم بيلەپ، الايدا قورشاعان قوعامعا بەيداي جالىققاندار «نيگيليست» دەرتىنە شالىعادى.

نيگيليزم (لاتىنشا nihil-ەشتەڭە، ەشنارسە)-ادامزات نەگىزىنىڭ سانالىلىعىن جوققا شىعاراتىن، قوعامدا كەڭ تارالعان ادامي، مادەني يگىلىكتەردى مويىندامايتىن دۇنيەتانىمدىق كوزقاراس. ورتا عاسىردا نيگيليزم ءىلىمى قولعا الىندى. نيگيليزم حريستوستىڭ ادامي جاراتىلىسىن جوققا شىعاردى. باتىس فيلوسوفياسىندا نيگيليزم تەرمينىن نەمىس جازۋشىسى، فيلوسوف ف.گ. ياكوبي ەنگىزدى. كەركوگور نيگيليزمنىڭ ارقاۋى دەپ حريستياندىقتىڭ داعدارىسىن ايتقان. ال م.حايدەگگەر نيگيليزمدى الەمدىك ءزىل-زالاعا اپاراتىن باتىس تاريحىنداعى ماگيسترالدىق قوزعالىس دەپ قاراستىرعان.

نيگيليستەر ويىنشا قۇدىرەتتى كۇش، ءتاڭىردىڭ بار ەكەندىگىنە سانالى دالەل، «رەالدىق » ومىردە، ەگەر ونى ايقىن ماعىناسىندا قولدانساق، شىندىق جوق.

1858 جىلى قازاندىق پروفەسسور ۆ.ۆ.بەرۆيدىڭ «پسيحولوگيچەسكيي سراۆنيتەلنىي ۆزگلياد نا ناچالو ي كونەس جيزني» اتتى كىتابىندا «نيگيليزم» ءسوزىنىڭ سينونيمى رەتىندە سكەپتيسيزمدى كەلتىرەدى. 1862 جىلى جارىق كورگەن ي.س.تۋرگەنيەۆ «وتسى ي دەتي» رومانىندا «اكەلەردىڭ» كوزقاراسىن تەرىسكە شىعارعان بازاروۆتى «نيگيليست» دەپ اتاعاننان كەيىن «نيگيليست» ءسوزى ءجيى قولدانىلا باستادى.

بازاروۆ ماحابباتتى، ونەردى، ادەبيەتتى، كەز كەلگەن ۇستانىمدى جوققا شىعاراتىن ادام. بازاروۆتىڭ ايتۋى بويىنشا ءومىر  ۇستانىمنان ەمەس سەزىنۋدەن تۇرۋى ءتيىس. وقىرمان بازاروۆتى ءوزىنىڭ ويى ءۇشىن قورىقپاي جالعىز كۇرەسكەن   جۇرەك جۇتقاندىعى ءۇشىن ءسۇيدى. دەگەنمەن ءومىر سەزىنۋدەن تۇرسا، ادەبيەت، ونەر سەزىم الەمى ەمەس پە؟! ماحابباتتىڭ بويىندا ينستيكت جاتىر، ول دا سەزىم ەمەس نەمەنە؟! مويىنداماۋ، جوققا شىعارۋ ول دا ۇستانىمنىڭ ءبىر ءتۇرى.  اكەلەردىڭ نەمەسە اعا بۋىنداردىڭ ۇستانىمىن بالالارى نەمەسە كىشى بۋىن كەلىپ بۇزادى. سودان نە وزگەرەدى دەيسىز؟! بازاروۆ قانشالىقتى ۇستانىمنان قاشسا، سونشالىقتى ءوزىنىڭ جوققا شىعارۋ ۇستانىمىنان قۇتىلا الار ەمەس. ءبىراق بازاروۆ سياقتى كەيىپكەرلەر بىزگە ءوزىمىزدى ءتۇسىنۋ ءۇشىن قاجەت.

قايدا بارساڭ دا ۇستانىم، ۇستانىمنىڭ شىرماۋىنان شىعۋ قيىنعا تۇسۋدە. ەڭ قورقىنىشتىسى ادامي يگىلىكتەردى جوققا شىعارۋ دەگەنىمىز ادامي كەلبەتتەن ايىرىلۋ. ادامي يگىلىكتەردى مىسە تۇتپايتىن ادامنان جاقسىلىق، قايىرىم كۇتۋ دە سالماعى اۋىر جۇك. مۇنداي ادامداردان قۇرالاتىن قوعام وسىپ-ونبەيدى، قالتاسىندا اقشاسى كوپ بولسا دا، دوسى از، تۇرىنە قاراساڭ كادىمگى ادام بولسا دا، ىشكى جان دۇنيەسى جابايى جانۋاردىكىندەي بولادى. ماسەلە تەك جان داۋى ەمەس ءتان داۋى دا. ەگويزم، پوفيگيزم، نيگيليزم- ادامدار اراسىنداعى ماحاببات پەن سۇيىسپەنشىلىكتىڭ جوقتىعىنان تۋىندايدى. ەگويزم زورلىق-زومبىلىققا، اياۋسىزدىققا، قىلمىسقا جەتەلەسە، پوفيگيزم سۋيسيدكە، كۇيزەلىسكە اپارسا، نيگيليزم پسيحولوگيالىق دەرتكە، اسا اۋىر قىلمىستارعا باۋليدى. ەگويزم، پوفيگيزم، نيگيليزم- بۇگىنگى كۇننىڭ ماسەلەسى، ودان ءبىزدىڭ ەرتەڭگى كۇنىمىزدىڭ بۇلتتى نە اشىق بولاتىنى بايلانىستى.  

ارى ويلانىپ، بەرى ويلانىپ، ادام شەشىمدى ءوزى قابىلداۋى كەرەك دەپ شەشتىم. مەنىڭ پارىزىم تەك وي جەتەلەۋ. ەڭ باستىسى ءومىر- اللانىڭ سىيى دەپ ءتۇسىنۋ كەرەك. ومىردەن، ءومىر سۇرۋدەن باس تارتپاڭىز، قاسىڭىزداعى ادامنىڭ دا ءومىرى سونشالىقتى ماڭىزدى ەكەندىگىن ويدان شىعارماۋىڭىز كەرەك.

جازيرا بايدالى