شىققىر كوزىمىز ۇيرەنبەگەن كورىنىس قالدى ما؟ بۇدان سۇمدىق نە بولۋى مۇمكىن دەگىزەتىن ءجايتتاردىڭ ءوزى ۇيرەنشىكتى بوپ بارا جاتقانى كوپ ەشكىمدى الاڭداتپايتىن سەكىلدى. بۇل جولعى اڭگىمە دە سول تۋراسىندا. مونتيىپ قۇر قاراپ وتىرماي ماسەلە تۇمسىعىن تاعى دا جاستارعا اكەپ تىرەيمىز. قاي جاعىنان تيىسسەك؟ ءااااا، تاپتىم، الگى باتىستىڭ بايعۇس بەينەسىنە بولماسا دا ۇقساپ باعۋدىڭ كلاسسيكاسىن كورەستكەن كوشە، ءھام ساحنا ءسانقويلارىنىڭ جىرتىق شالبارلارىنا سوقتىعىسايىقشى ءبىر. باعاسى قىمبات تۇراتىن جىرتىق دجينسىيعا قولىم جەتپەي امالسىز ءبۇتىن شالبار ساتىپ الۋىما تۋرا كەلگەن سوڭ تۋىنداعان كورەالماۋشىلىقتان ەمەس، بۇل كەلەڭسىزدىكتىڭ ءومىرىمىزدىڭ ءبىر بولشەگىنە اينالىپ بارا جاتقاندىعىنا نارازى بولعاندىقتان. جارتى الەم جاپىراق جامىلىپ جۇرگەندە بابامىز التىننان ساۋىت كيگەسىن بە، بالا كۇنىمىزدە ويناپ ءجۇرىپ وقىستا كيىمىمىز جىرتىلىپ قالسا ۇيگە جەتكەنشە ۇياتتان ورتەنىپ كەتە جازداۋشى ەك. ءاسىلى، اتقا قونىپ، مالداس قۇرىپ، جورىققا شىققانعا ىڭعايلى بولعانى ءۇشىن شالبار دەگەندى ەل الەمگە ۇيرەتكەن دە ءبىزدىڭ بابالارىمىز ەدى. ءبىراق كوردىڭىز عوي، ءبىز ۇيرەتكەن سول مادەنيەتتى جىرتىپ-جىرتىپ وزىمىزگە قايتا كيگىزىپ قويدى. نەگە بۇلاي بولدى؟ بۇل «ساندىراق ءساننىڭ» تاريحى قانداي؟ ءۇڭىلىپ كورەيىك تە...
دجينسى ماتاسى العاش پايدا بولعان تۇستا وعان قارا جۇمىسشىلاردان سۇرانىس كوپ ءتۇستى. تەڭىزشى، كومىرشى، باعبان، كوۆبويلارعا دجينسىدان تىگىلگەن شالبارلار وتە ءتيىمدى بولاتىن. كەلە-كەلە ول جۇمىسشىلاردىڭ سۇيىكتى كيىمىنە اينالعان. دەگەنىمەن دجينسى شالبارلارى جىرتىلعان سايىن جاڭاسىن ساتىپ الۋعا ولاردىڭ قالتاسى كوتەرمەگەن. ءسويتىپ ەڭبەككە ءبىر شالباردى ابدەن توزىپ، ىستەن شىققانشا كيگەن. بۇل سونداي تاۋاريح. ال ودان كەيىن...
ودان كەيىن جىرتىق شالبارلار 1960 جىلداردىڭ اياعى مەن 1970 جىلداردىڭ باسىندا پايدا بولعان سۋبمادەنيەت وكىلدەرى، پانكتاردىڭ كيىم قورىنا قوسىلعان. ال ونى العاش ساحنا تورىنە كيىپ شىققان دا وسى پانك-روكەرلەر.
وسىدان كەيىن-اق جىرتىق دجىنسىيلار نە بولسا سوعان ەلىكتەگىش ءجاسوسپىرىم مەن جاستار اراسىندا ۇلكەن جاڭالىققا اينالىپ، سۇرانىسقا يە بولا باستادى. بۇل ولاردىڭ قوعام مەن ساياسات، جالپى مادەنيەتكە قاراما قايشى كوزقاراسىنىڭ كوزگە كورىنەر دالەلىنە اينالدى. تەك جىرتىق شالبار عانا ەمەس كيىمگە تۇسكەن ءتۇرلى داقتارمەن دە جۇرت كوزىنە تۇسۋدەن ەش قىمسىنبايتىن. ال بۇگىن...
ال بۇگىن تىزەدەن جىرتىلعان دجينسى ءسان الەمىنە قايتا ورالىپ وتىر. ورالىپ قانا قويماي جاستار اراسىندا كۇننەن كۇنگەسانگە اينالىپ بارا جاتىر. ءتىپتى كوپتەگەن ديزاينەرلەر جاڭا دجينسىيدى جىرتقاننان كەيىن ءتيىستى اسەر بەرۋ ءۇشىن ءارى قاراي قالاي وڭدەۋ كەرەكتىگىن ۇيرەتىپ، ءتۇرلى ءسان جۋرنالدارى دا ولاردى جارىسا جاريالاپ جاتىر. ونىڭ ءبىزدىڭ ەلدە دە ەتەك جايىپ بارا جاتقانى سونشا، كوشەدە جىرتىق دجينسىيلى ادام كورسەك تاڭ قالمايتىن بولدىق. ەڭ سوراقىسى بالالاردىڭ جىرتىق دجينسىيلارى ءوندىرىلىپ، سونى قىزىق كورىپ بوبەكتەرگە جاپپاي كيگىزىپ جاتىرمىز. ءسىرا، بالانى جاسىنان بۇلاي تاربيەلەۋگە بولمايتىن شىعار. ويتكەنى بالانىڭ مىنەز-قۇلىق پەن بولمىسىنىڭ قالىپتاسۋىنا كيگەن كيىمى دە تىكەلەي قاتىستى. نەگە دەمەڭىز، ءتىپتى ەرەسەك ادامنىڭ كوڭىل كۇيى دە سونداي، كلاسسيكالىق ۇلگىدە كيىنىپ الىپ ءوزىڭمىزدى نەعۇرلىم سالماقتى دا ادەپتى ۇستاۋعا تىرىسامىز، سپورتتىق يا كەجۋال ستيلىندە كەرىسىنشە، بارىنشا ويناقى ءارى ەركىن جۇرەسىز. ال ەندى ۇلتتىق كيىم كيىپ الىڭىزشى، سىزدەن اسقان ۇلتجاندى جوق. بۇل دا وسى ماسەلە. ءيا، ادام كوركى شۇبەرەك، بىراقنە بولسا سوعان ەلىكتەۋدىڭ كەرەگى جوق. ءسىز قازاق ۇلتتىق كيىمىنىڭ الەم بويىنشا ەڭ ادەمى كيىمدەردىڭ وندىعىنا كىرەتىنىن بىلەتىن شىعارسىز؟ وندا بولاشاق انالارعا، اكەلەرگە جىرتىق كيىم كيىپ، بولاشاق ۇرپاققا جىرتىق ونەگە كورسەتپەۋى ءۇشىن تاريحى ەندى عانا ءمالىم بولعان جىرتىق شالبارلاردان باس تارتۋعا كەڭەس بەرەر ەم. ال زامان كوشىنەن قالماۋ تەك سول جىرتىق دجينسى كيۋىڭىزگە قاراپ قالعان جوق. ويلانارسىز، ءيا؟!
P.S: سانادا جىرتىق بولماسا، شالباردا دا بولمايدى.
ايدانا قايساربەك قىزى
