جاپونيانىڭ سىرتقى ساۋداعا قولداۋ كورسەتۋ ۇيىمى جانىنداعى دامۋشى ەكونوميكالار ينستيتۋتىنىڭ اعا عىلىمي قىزمەتكەرى، دوكتور ناسۋكو وكانىڭ "درۋگايا ياپونيا. جيزن بەز چاينوي سەرەمونيي" دەپ اتالاتىن كىتابى جارىق كوردى. بەلگىلى ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپايەۆتىڭ جەكە قورىنىڭ قولداۋىمەن شىققان كىتاپتا جاپون قوعامىنىڭ قىر-سىرى كەڭىنەن ءسوز بولادى. وقىرمانداردىڭ نازارىنا اتالمىش كىتاپتان قىزىقتى دەرەكتەردى اۋدارىپ ۇسىنامىز:

يمپەراتور اۋلەتى اۋقاتتى تۇرادى دەپ ايتا المايمىز

قازاقستاننىڭ ءىرى كاسىپكەرلەرى جاپون يمپەراتورىنان اناعۇرلىم باي شىعار. ويتكەنى ءىى دۇنيەجۇىزىلىك سوعىستان كەيىن يمپەراتور اۋلەتىنىڭ جەكە-مەنشىك مۇلكى مەملەكەتكە وتكىزىلگەن. سوندىقتان ءبىز يمپەراتور اۋلەتى اۋقاتتى تۇرادى دەپ ايتا المايمىز: ولاردىڭ بارلىق شىعىندارى مەملەكەت قاراجاتىنان تولەنەدى.

بالكىم تاڭ قالاتىن شىعارسىز، جاپونيادا قىزدار يمپەراتور اۋلەتىنە كەلىن بولۋعا نەمەسە سول ماڭدا جۇرۋگە ۇمتىلمايدى. جاپون يمپەراتورى مەن ونىڭ اۋلەتىنىڭ مۇشەلەرى كوپتەگەن ەرەجەلەر مەن داستۇرلەرگە  باعىنۋ كەرەك. ولاردىڭ موينىندا كوپتەگەن رەسمي مىندەتتەر بار، بارلىعىن قاز-قالپى ساقتاپ، ورىنداپ ءجۇرۋ قيىننىڭ قيىنى.

جاپون جىگىتتەرى ءتان تازالىعىن ساقتايدى

2010 جىلعى ستاتيستيكاعا سۇيەنسەك، 50 جاستاعى ءار بەسىنشى جاپون ەركەگى ەشقاشان ۇيلەنبەپتى. سالىستىرۋ ءۇشىن كەلتىرەيىك: 1990 جىلى بۇنداي بويداقتار بارلىق ەركەكتەردىڭ 5،6 پايىزىن قۇراسا، 2000 جىلى بۇل كورسەتكىش 12،6 پايىزعا جەتكەن.

"و-net" نەكە اگەنتتىگىنىڭ 2012 جىلعى ساۋالناماسىنا سايكەس، جاپونيادا  28،8 پايىز جىگىتتەر ەشقاشان قىزبەن جۇرمەپتى، ال 29،6 پايىزى پاك ەكەن.

جاپوندار تۋعان كۇنىن تويلاۋدى ۇناتپايدى

جاپونيادا ەرەسەكتەر قازاقستانداعىداي تۋعان كۇنىنە اسا ءمان بەرمەيدى. ءتىپتى تويلامايدى دەسەك بولادى. اتاپ وتكەننىڭ وزىندە وتباسى مۇشەلەرىمەن عانا.

2060 جىلى جاپونداردىڭ سانى 87 ميلليونعا دەيىن كەميدى

الەۋمەتتىك قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى ۇلتتىق  ينستيتۋتتىڭ الدىن-الا ەسەبى بويىنشا 2048 جىلى جاپون ارالدارىندا تۇرعىندار سانى 100 ميلليونعا جەتپەيدى. ال 2060 جىلى 87 ميلليون جاپون قالادى، ياعني قازىرگىدەن 30 پايىزعا از دەگەن ءسوز. 

ەگەر 1970 جىلداردىڭ باسىندا جاپونيادا جىل سايىن 2 ميلليون بالا دۇنيەگە كەلسە، 2014 جىلى بار بولعانى 1 ميلليون ءسابي تۋعان.

جاپونيادا بوسانعان ايەلدەرگە بەرىلەتىن جاردەماقى

جاپونيادا جۇكتىلىك، بالانى دۇنيەگە اكەلۋ جانە بالا كۇتىمىنە بايلانىستى جاردەماقى مولشەرى:

بالانى دۇنيەگە اكەلۋ مەن ونى كۇتۋگە بايلانىستى ءبىر رەتتىك جاردەماقى  420 مىڭ يەن (4078 دوللار). بۇل قارجى  ءبىر بالاعا مەديسينالىق ساقتاندىرۋ ەسەبىنەن جانە ايەلدىڭ جۇمىس ىستەۋ/ىستەمەۋىنە بايلانىسسىز بەرىلەدى. جۇكتىلىك كەزىندەگى دەمالىستا ايەلدەرگە ايلىق جالاقىنىڭ ۇشتەن ەكىسى مولشەرىندە جاردەماقى تولەنەدى.

بالام ءۇش جاسىندا قازاقشا ءانۇراندى جاتتاپ الدى

ءبىزدىڭ ۇلىمىز  10 ايىنان باستاپ ءۇش جىل بويى جاپونيادا ياسليگە باردى. وسى ۋاقىت ارالىعىندا ءبىز الماتىدا دا تۇردىق. الماتىداعى بالاباقشادا ۇلىم ورىسشا ءتىل سىندىرىپ، قازاق تىلىندە قازاقستان ءانۇرانىن جاتتاپ الدى.

جاپون بالاباقشاسىنداعى قاتال ءتارتىپ

جاپونيادا ياسلي مەن بالا-باقشالاردىڭ وزىندىك ەرەجەلەرى بار. اتا-انالار وسى ەرەجەلەردى مىقتاپ ۇستانۋعا مىندەتتى. بىرەر مىسال كەلتىرەيىن.

مەن ءار كۇنى تاڭەرتەڭ بالامنىڭ شىنىاياعى مەن بەتورامالىن كىشكەنتاي سومكەسىنە سالاتىنمىن. ال قوسىمشا كيىم-كەشەگى مەن پاكەتتى (كەشكە كىر كيىمىن سالىپ الۋ ءۇشىن) باسقا سومكەگە سالامىن.

 بالاباقشادا بالانىڭ كيىمىن اۋىستىرۋ مىندەتتەلەدى. ءار كۇنى بالانىڭ اناسى تازا كيىمىن باقشاعا اپارىپ تۇرۋى كەرەك. ال جۇما كۇندەرى ونىڭ كورپەسى  مەن ورامال، ت.ب. زاتتارىن ۇيگە الىپ كەتىپ، جۋامىز. توسەك كەرەك-جاراقتارىن مىندەتتى تۇردە ارنايى قاپقا سالىپ اپارامىز. بۇنداي قاپتى بالاباقشا كورسەتكەن نۇسقاۋلىق بويىنشا تىگىپ، دۇيسەنبى كۇنى اپارامىز. بالانىڭ لاس جورگەكتەرىن  ياسليدە قالدىرۋعا بولمايدى، ۇيگە الىپ كەتۋ كەرەك.

بۇدان بولەك بالا ۇشكە تولماعان بولسا كۇن سايىن داپتەرگە بالانىڭ كۇنى قالاي وتكەنىن، ياعني، نە ىشىپ-جەدى، ساعات قانشادا توسەككە جاتتى، قاي ۋاقىتتا ورنىنان تۇردى، قاشان دارەت سىندىردى، ت.ب. تىركەپ، تاڭەرتەڭ داپتەردى تاربيەشىگە اپارىپ كورسەتەمىز.

تاربيەشىلەر دە ارنايى داپتەرگە ءار بالانىڭ باقشادا نەمەن اينالىسقانىن ءتىزىپ جازىپ وتىرادى.  

بۇل ءتىلى شىقپاعان بالانىڭ ءار كۇنى قالاي وتكەنىنەن اتا-انا حاباردار بولۋ ءۇشىن اسا قاجەت دۇنيە.

جاپوندى رەنجىتپەۋ ءۇشىن

مىنانداي ءۇش سۇراقتى قويماعانىڭىز دۇرىس:

جالاقىسى تۋرالى سۇراق، جاسى جانە وتباسىلىق جاعدايىنا قاتىستى سۇراقتار.

شارافات  جىلقىبايەۆا