ەۆرەيلەر ءوز بالالارىنا ەرەكشە ىقىلاسپەن قارايدى. سول سەبەپتى ەۆرەي بالالارىنىڭ تءاربيەسى باسقا حالىقتارعا ۇقسامايدى. پسيحولوگتار مۇنداي تءاربيەنىڭ جاعىمدى تۇستارىمەن قوسا، جاعىمسىز تۇستارى بار ەكەنىن ايتادى.قالاي دەسەك تە، ەۆرەي بالالارى جىلۋ مەن مەيىرىمگە زءارۋ ەمەس. ەڭ باستىسى، ولار ءوزدەرىنە سەنىمدى ءاءرى تابىستى بولادى.

1. بالانى كەمسىتۋگە بولمايدى

ەۆرەي حالقىندا قاي انا بولماسىن بالاسىنا ەشقاشان «سەن جامانسىڭ» دەپ ايتپايدى. ونىڭ ورنىنا: «سەن سياقتى كەرەمەت بالا مۇنداي اقىماقتىققا قالاي باردى؟» دەيدى.

«مەنىڭ بالامدا كەمشىلىك جوق جانە بولماق ەمەس» - بۇل ەۆرەي انانىڭ باستى ۇستانىمى. اناسى بالاسىنىڭ كەمشىلىگىن كورۋى مۇمكىن، ءبىراق ول تۋرالى انا ەشكىمگە ءتىس جارمايدى.

2. شامالى ەركىندىك

ەۆرەي وتباسىندا بالاعا ەركىندىك بەرۋ جانە جوعارى تالاپ قويۋ سياقتى بىر-بىرىنە قايشى كەلەتىن ەكى ۇستانىمدى ۇيلەستىرۋگە تىرىسادى. بۇل دەگەنىمىز قابىرعاسى بەرىك، كەڭ، جارىق بولمە دەگەن سياقتى.

ەۆرەي وتباسىندا بالا اتا-اناسىنىڭ باسىنا شىعىپ ويناپ، اناسىنىڭ بەت بوياۋىمەن اكەسىنىڭ قۇجاتتارىنا سۋرەت سالۋى مۇمكىن. بۇل ءۇشىن بالاعا اتا-انا ايقايلامايدى. ەۆرەيلىك اتا-انا ءۇشىن، بالانىڭ ەركىندىگى – ارنايى تاربيە ءتاسىلى ەمەس، اۋاداي قاجەت دۇنيە. ال بالا شەكتەن شىققان جاعدايدا قاتال تاربيە باستالادى. بالا دا مۇنى ءتۇسىنۋى قاجەت. سەبەبى، اناسىنىڭ ءاتىرىن توگۋگە رۇقسات بەرىلگەنمەن، اجەسىنىڭ باسىنان ۇرىپ ويناۋعا ەشقاشان رۇقسات جوق!

3. بالانى ماقتاي بەرۋ

اناسى بالانى ۇنەمى ماقتاي بەرەدى. بالا كىشكەنە قولىن قيمىلداتسا دا، ءبىر بۋىن ارتىق وقىسا دا، اناسى ءۇشىن ول ۇلكەن جەتىستىكپەن پارا-پار. بۇل «جاڭالىقتى» بالانىڭ كوزىنشە بارلىق تانىستارعا، تۋىستارعا حابارلايدى. ال ودان دا ۇلكەن جەتىستىككە جەتكەن بالا مىندەتتى تۇردە قولپاشتالىپ، ماقتاۋ-ماداقتاۋعا يە بولادى.

4. ءوءزىنىڭ ءىس-ءارەكەتىنە جاۋاپكەرشىلىكپەن قاراۋ

ەۆرەيلەر بالانىڭ كوز الدىندا جاسالعان كەز كەلگەن ىس-ارەكەتتىڭ سالدارى قيىن بولۋى مۇمكىن ەكەنىن بىلەدى. بالانىڭ الدىنداعى جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنەدى. سول سەبەپتى ويلانباي سويلەي سالۋ، وعاش ىس-ارەكەت جاساۋ دەگەن سياقتى دۇنيەلەردى بالاعا كورسەتپەۋگە تىرىسادى. سول ارقىلى بالاعا ءوزىنىڭ ىس-ارەكەتىنە، سوزىنە جاۋاپ بەرۋگە ۇيرەتەدى.

5. وتباسىنداعى ماحاببات پەن سىيلاستىق – بالانىڭ پسيحيكالىق ساۋلىعىنىڭ كەپىلى

ەۆرەي ءداستۇرى كەز كەلگەن وتباسىنىڭ نەگىزى اكە مەن انا ەكەنىن ەرەكشە دارىپتەيدى. سوندىقتان بالاعا ەرتە جاستان انانىڭ اكەگە دەگەن ىقىلاسى مەن اكەنىڭ اناعا دەگەن قۇرمەتى ارقىلى تاربيە بەرەدى. ەگەر بالا اتا-اناسىنىڭ قارىم-قاتىناسى دۇرىس ەكەنىنە، ولاردىڭ ءبىرىن-بىرى قۇرمەتتەپ، سىيلايتىنىنا كوزى جەتىپ، ماحابباتتى كورىپ وسسە، ول ءوزىن قورعانىستا سەزىنەدى. سونىمەن قاتار، اتا-انانىڭ مۇنداي ارەكەتى – بالا ءۇشىن ۇلگى-ونەگە. كەيىن وسكەن كەزدە، ول تۋرا سونداي وتباسىن قۇرۋعا ۇمتىلادى.

6. اتا-انا بولۋعا ءۇيرەنۋ

اتا-انانىڭ تاربيەسى بالا تۋىلماي تۇرىپ باستالادى. تۇرمىسقا شىققان قىزعا «ءوزىڭ ءۇشىن ءومىر ءسۇر» دەپ ۇيرەتپەيدى، ەڭ نەگىزگى قىزمەتىڭ وتباسىڭ مەن ءۇيىڭ دەگەن تۇسىنىك قالىپتاستىرادى. قاجىرلى، ءبىلىمدى، وزىنە سەنىمدى بالا تاربيەلەۋ ءۇشىن، ەۆرەي حالقى تاربيە بەرۋدىڭ كەشەندى ادىس-تاسىلدەرىن دايىنداعان. يزرايلدە كەز كەلگەن ادام وسىنداي كۋرستارعا بارىپ، بالاعا تاربيە بەرۋدىڭ ءتۇرلى جولدارىن ۇيرەنە الادى. مۇنداي ەۆرەيلىك كۋرستار الەمنىڭ باسقا دا قالالارىندا بار. بۇل جەرلەردە ايتىلاتىن ەڭ باستى قاعيدا – «ايەل، انا»، «ەر-ازامات، اكە» بولۋ ءۇشىن، ءبارىن وزىڭنەن باستاۋ كەرەك، ياعني، ءوزىڭدى تاربيەلەپ، ءوزىڭنىڭ ءبىلىمىڭدى جەتىلدىر.

7. ۋاقىتتى دۇرىس پايدالانۋعا ءۇيرەتۋ

ەۆرەي بالالارى جالقاۋلىق پەن اۋلادا بوس ۋاقىت وتكىزۋدىڭ نە ەكەنىن بىلمەيدى: مۋزىكا، اعىلشىن ءتىلى، ماتەماتيكا — از-ازدان بولسا دا، ءبارىن ءبىلۋى ءتيىس. ولار كىشكەنە كەزىنەن باستاپ ۇنەمى بىردەڭەمەن اينالىسۋ دۇرىس دەپ سانايدى.

ماتەريال  Mazhab.kz  سايتىنان الىندى