ءسابيرا… ءسابيرا مۇحامەدجانوۆا 1985 جىلى سەگىز جىلدىقتى ۇزدىك بىتىرىسىمەن وسكەمەن قالاسىنداعى پەدۋچيليششەنىڭ باستاۋىش كلاستارعا مۇعالىمدەر دايارلايتىن قازاق بولىمىنە وقۋعا تۇسكەن. ءبىرىنشى كۋرستى ورتاشا بىتىرگەن. كلاسس جەتەكشىسىنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، ماتەماتيكا، فيزيكا سەكىلدى پاندەردەن جاقسى وقىسا دا، كەي ساباقتاردان ناشار وقىعان.

كلاسس جەتەكشىسى شولپان مۇحامەدييەۆا بار وقيعانى كوز الدىنان كينو لەنتاسىنان ەتكىزىپ وتىرعانداي باستىرمالاتا اڭگىمەلەدى. كىز مىنەزىنىڭ قىڭىرلاۋ بوياعانىن، ونىمەن بىرگە تۇرعان قىزداردىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، ءبىر جولى كەۋدەسىن، -بىلەگىن الماسپەن وقىس ءتىلىپ تاستاعانىن، ونىڭ سەمياسىندا بۇرىن دا ءبىر توسىن وقيعا بولىپتى دەگەندى ەستىگەنىن، جالپى، شەشەسى دە ءبىر ءتۇرلى بوپ كارىنگەنىن، سوعان قاراعاندا سەمياسىندا ءبىر تۇسىنىسپەۋشىلىك بار ما دەگەن كۇدىگىن ايتا كەلىپ:
— جەلتوقسان كۇنى ەكى قازاق ءبولىمى ساباققا كەلمەي قويدى. ولار سول كۇنى كەشكى ساعات بەس-التىلارعا دەيىن كاشەگە شىعىپ، سۋم-نىڭ ماڭايىنا بارىپتى. قاس قارايا جينالعان قىزداردى جينالىسقا شاقىرىپ، ءمان-جايدى بىلدىك. ولارعا نەگە شىقتىڭدار دەپ ەدىك، جاتاقحاناعا كەشە جاقسى كيىنگەن ءبىر ايەل كەلىپ: «ەرتەڭ سۋم-عا كەلىڭدەر. الماتىداعى جاعدايدى سول جەردەن تولىق ەستيسىڭدەر. مۇنداعىلار شىندىقتى سەندەرگە ايتپاي وتىر. الماتى جاقتان 9 ادام كەلەدى…»— دەپ ايتتى دەستى. ونى قوقىس توگۋگە شىققان نۇرپەيىسوۆا الماگۇل كورىپتى دەپ ءسوزىن ارى قاراي جالعاستىردى… ال، 26-جەلتوقسان كۇنى تەلەگرامما سالىپ شاقىرىپ العان اتا-انالارمەن كەزدەستىك. ارادا كوپ ۋاقىت ءوتتى، مەن سول ءبىر جاعدايدى ۇمىتىپ تا قالىپپىن… ءسابيرانىڭ ماماسىمەن وقۋ ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ماريا جۇماعۇلوۆانىڭ كابينەتىندە سويلەسكەنبىز. قاسىمدا قاي ءمۇعالىم بولعانى ەسىمدە جوق. ءسابيرانىڭ شەشەسى قيىن ادام ەكەن. «مەن سەنىمەن سويلەسپەيمىن، ديرەكتورمەن سويلەسەم» دەپ، تەلەگراممانى بەتىمە لاقتىردى. مەن ديرەكتورعا كەتكەنىمدە ءسابيرا شەشەسىمەن كابينەتتە قالعان. قايتىپ كەلسەم، كەتىپ قالىپتى. ىلە-شالا «ۇيدەن قۇلاپتى» دەگەندى ەستىدىك… دەسە دە، ءسابيرا سوندا سۇمدىق مىنەز-قۇلقىمەن بىردە بولماسا، بىردە مايىپ بولار ەدى!— دەپ كلاسس جەتەكشىسى ءسوزىن اياقتادى.
ونىن سوڭعى ءسوزى جۇرەگىمدى قانجارمەن وسىپ جىبەرگەندەي بولدى. كلاسس جەتەكشىسىنىڭ ءسوزى «ايتتىم — ءبىتتى» دەگەن ۇكىمدەي ەستىلدى. «اۋزىڭىز بارىپ، قالاي ايتاسىز؟» دەگەن ساۋالعا ءسابيرا: «مەن وقىمايمىن، ولەمىن!»— دەپ، ماعان بىرنەشە رەت ايتقان. ول ءبارىبىر ادام بولماس ەدى. شەشەسى زورلاپ وقىتتى عوي»،— دەپ جاۋاپ بەردى. بۇل جەردە شولپان مۇحامەدييەۆانىڭ تايساقتاپ، شىندىقتى تولىق ايتپاعانىن، بۇگىپ قالعانىن ءتۇسىندىم. ۋچيليششەنىڭ ديرەكتورى نيكولاي نيكولايەۆيچ بارانوۆ پەن وقۋ ءىسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى ماريا جۇماعۇلوۆا دا «ءبىز ەشتەڭە ايتا المايمىز» دەپ ات-توندارىن الا قاشتى. ال، سول جەلتوقسان وقيعاسىنا قاتىستى ۋچيليششەدەن سەگىز ءجاسوسپىرىم ءشىعارىلىپتى. ولاردىڭ كەيىننەن ۇشەۋى عانا وقۋعا قايتا الىنىپ، بىرەۋى عانا بىتىرگەن. ۋچيليششە قابىرعاسىنان ەر بالالاردىڭ شىعارىلۋى تەگىن ەمەس ەكەنى وزىنەن-وزى تۇسىنىكتى. ول كەزدە جاتاقحانادا ءبىر ساعات بولماي قالعان ادام استانا عانا ەمەس، الماتىدان الىس قالالاردا دا: «سىرتتاي» بۇيرىقپەن-اق شىعارىلىپ جىبەرگەنى بۇكپەسىز شىندىق. ءبىراق، ون التى جاسار قارشاداي قىزدىڭ ءولىمى ۋچيليششەدە وقيتىن باسقا قازاق قىزدارىن تەرگەپ-تەكسەرۋدەن، قۋدالاۋدان قۇتقارعانى — باسى اشىق جاي.
سەكسەن التىنشى جىلعى جەلتوكسان تولقىنى وسكەمەن قالاسىندا جاستاردىڭ قوزعالىسىنا اسەر ەتكەنى شىندىق. تولقۋ 22-جەلتوقسان كۇنى ساعات 19 بەن 21 ارالىعىندا بولعان. ءبىراق، بۇل تولقۋدى سول كەزدە ەشكىم دە سابىرلىلىقپەن سالماقتاي قويماعان. جاستاردىڭ كوشەگە ستيحيالى تۇردە شىققانىنا سول كەزدە وسكەمەن قۇرىلىس-جول ينستيتۋتىنان شىعارىلىپ، ءقازىر وقۋىن قايتا جالعاستىرىپ جۇرگەن نۇرعازى ساۋحانوۆ، تىلەۋعازى قۇرمانبايەۆتارمەن جۇزدەسۋ بارىسىندا كوزىمىز جەتتى. ءتىپتى، ولار ءالى كۇنگە دەيىن وزدەرىنە قانداي كىنا تاڭىلعانىن، شىعارىلعان جەتى ستۋدەنتكە №830 — س بۇيرىعىندا بەرىلگەن ايىپتاۋدىڭ مازمۇنىن دا بىلمەيتىن بوپ شىقتى. سەگىز ادام قول قويعان «زا يدەينو-پوليتيچەسكوي ۋبەجدەننوستي ۆ سوسياليستنچەسكوم ستروە، پروياۆلەنيە چۋجوي مورالي، ۆىرازيۆشيحسيا ۆ ۆيدە وگالتەلوگو ناسيوناليزما، ۋچينەنيي ماسسوۆىح بەسپوريادكوۆ نا ۋليساح گ. ۋست-كامەنوگورسكا…» دەگەن بۇيرىقتىڭ ءوزى قۇپيا تۇردە بەرىلسە كەرەك. ويتكەنى بۇل بۇيرىقتىڭ ەزىندە كوپ قايشىلىقتىڭ ۇشى كورىنىپ تۇر. قالادا «قانى تامشىلاعان ۇلتشىلدىقتىڭ» بولا قويماعانى، «جاپپاي بەيباستاقتىڭ» ەش جەردە كورىنىس بەرمەۋىنەن وسىنداي جالعان بۇيرىق بەرىپ وتىرعان جوعارى وكۋ ورنىنىڭ ەز باسشىلارى دا قورىقسا كەرەك.
وسكەمەن پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ەرەجەپ مامبەگقازييەۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، سول كەزدە بۇل وقۋ ورنىندا ەڭبەك، سوعاس ارداگەرلەرى مەن ينستيتۋت مۇعالىمدەرى كوميسسياسى قۇرىلىپ، ولار كوپتەگەن جازىقسىز ستۋدەنتتەردى جازالانۋدان امان الىپ قالعان. مۇنداي ىسكە باستاۋىش پارتيا ۇيىمىنىڭ حاتشىسى اناتوليي اداموۆيچ پويۋك مۇرىندىق بولۋدىڭ ورنىنا «وبكومنىڭ يدەولوگيا بولىمىنەن ماعاڭ تەلەفون سوعىپ جاتىر، سىزدەر نەگە كىنالىلەردى شىعارمايسىزدار، تەزىرەك شارا قولدانىڭىز!»— دەپ رەكتور مەن قۇرىلعان كوميسسيانىس مۇشەلەرىن مازالاي بەرىپتى. ارينە، مۇنان دا پىسىقتار تابىلىپ، بەس ستۋدەنت وقۋدان شىعارىلىپتى. ال، سول ءبىر دۇربەلەڭ ۋاقتا وبكومنىڭ يدەولوگيا ءبولىمىن باسقارعان گ. بەرديۋگين جوعارىدان نۇسقاۋ مەن بۇيرىقتى تەلەفونمەن تالاي جەرگە شالعانى دا شىندىق. ءبىر قىزىعى گ. بەرديۋگين جولداس پم، مكك، ت. ب. مەكەمەلەر قارايتىن وبكومداعى ادمكوميسسيانى ءوزى ورنىنان تۇسكەن كەشەگى كۇندەرگە دەيىن «كۋريروۆات» ەتىپ وتىرعانى اركىمگە بەلگىلى جاي. جەلتوقسان جاعدايىندا بۇل بيلىكتى دە ول كىسى توقىراۋ جىلدارى تۇرعىسىنان «تىكەلەي باسقارىپ»، جەدەل اسىرسا كەرەك. ءبىراق بۇل جەردە گ. بەرديۋگيننىڭ وزىنە دە «جوعارىدان» ءبۇيرىق كەلگەنىن، رەسپۋبليكاداعى ەڭ باستى يدەولوگ — كاماليدينوۆتىڭ ءوزى جاستاردى «الاشورداشىلار» دەگەنىن ۇمىتپاعانىمىز ءجون.

* * *

…زايساننان شىققان اۆتوبۋس ءتۇس اۋا بالىقشىلار اۋىلى تۇعىلدى باسىپ ءوتىپ، كەشىكپەي تارباعاتاي اۋدانىنىڭ ورتالىعى اقجارعا جەتتى. ەرتەڭگىسىن ەرتەمەن ءسابيرانىڭ اۋىلى اقمەكتەپكە كەلە جاتىپ: «26.12.86 گ. مەجدۋ مۋحامەدجنوۆوي، ەە ماتەريۋ ي كلاسسنىم رۋكوۆوديتەلەم پەداگوگيچەسكوگو ۋچيليششا پرويزوشەل رازگوۆدر پو پوۆودۋ ەە پوۆەدەنيا ي ۋسپيەۆاەموستي، پوسلە چەگو مۋحامەدجانوۆا پوشلا ۆ وبشەجيتيە. زايديا ۆ س.ۆويۋ كومناتۋ، ونا پوشلا سرازۋ جە ك وكنۋ، ۆستالا نا پودوكوننيك ي ۆىسۋنۋلاس ۆ فورتوچكۋ، ا پوتوم چەرەز نەە ۆىبروسيلاس س 5 ەتاجا. ۆ ماشينە «سكوروي پوموششي» مۋحامەدجانوۆا سكونچالاس»،— دەگەن 
ۋلبا اۋداندىق پروكۋراتۋراسىنىڭ تەرگەۋشىسى ا. م. الفەروۆتىڭ قورىتىندىسىن ەسكە ءتۇسىرىپ، تەرگەۋشى «نەلىكتەن جەلتوقسانعا قاتىستى كيكىلجىڭنىڭ تۋعانىن، ۇرىس- كەرىستىڭ تۇپ-توركىنىن جاسىرىپ قالدى؟» دەگەن تۇيتكىلگە تىرەلە بەردىم. كەشىكپەي-اق تۇيىلگەن تۇيتكىلدى الپىسقا كەپ قالعان اق شاشتى ساعيدولدينا كۇلشارا اپا از دا بولسا تارقاتقانداي بولدى.
— مەن جاتاقحاناعا جەتكەنىمدە، ءسابيرام تۇسكى ساباققا كەتكەن ەكەن. تاربيەشىسىنىڭ رۇقساتىمەن كىلت اكەلگەن سوڭ 141-بولمەگە بارىپ وتىرعانىمدا، قىزىم كەلىپ قۇشاقتاپ، دەنساۋلىعىمدى سۇرادى. كوڭىلىم بوساپ، ونى قاتتى قىسىپ جىلادىم… كوپ كەشىكپەي جينالىسقا شاقىرىپ كەلدى. جۇرەگىم سول-اق ەكەن بىردەڭەنى سەزگەندەي اتقاقتاي اۋزىما تىعىلىپ، بارعىم كەلمەدى. سول ساتتە ءسابيرام: «مەنى 10-كلاسقا قايتا قابىلداي ما؟» — دەدى. 
مەن «قابىلدايدى»، دەدىم. جينالىستا مەنەن باسقا اتا- انالاردان ەكى ايەل، ءۇش ەركەك بار ەكەن. جينالىس ءجۇرىپ جاتقاندا ءسابيرامنىڭ كلاسس جەتەكشىسى شولپان: «سەن بارلىق قىزدار ءۇشىن جاۋاپ بەرەم دەپ ەدىڭ عوي،— دەپ قىزىما ءشۇيىلدى. — سونى شەشەڭە قايتالاپ ايتشى». 
«ءوزىڭىز اۋىلدىڭ ءمۇعالىمى ەمەسسىز، وسى ءسوزدى قالادا تۇرىپ قالاي ايتاسىز اۋىل مۇعالىمىنە؟»— دەدى دە، قىزىم ءتۇرى بۇزىلىپ، بۋلىعىپ، ەڭىرەپ جىبەردى.
«مەنىڭ بالام، ءسۇت كەنجەم، وزىمنەن دە اۋىر ءسوز ەستىگەن ەمەس ەدى»— دەدىم.
«يا، سولاي ما؟»— دەدى كلاسس جەتەكشىسى.ءسويتتى دە: «ەندى بۇلاردىڭ ۋچيليششەدە وقۋ-وقىماۋىن ديرەكتور شەشەدى» دەپ، ەسىكتەن شىعىپ كەتتى. وسى كەزدە ءسابيرام وزىمەن بىرگە جينالىسكا تۇسكەن قىزبەن قاسىمدا تۇر ەدى، ىلە-شالا قالاي شىعىپ كەتكەنىن بايقاي الماي قالدىم. قلاسس جەتەكشىسى كەلدى دە، ديرەكتور كەلمەي قويدى. ءبىز كۇتىپ قالدىق. بەس مينۋت وتپەي جاتىپ-اق ەكى ۇل بالا جۇگىرىپ كەلىپ: «شولپان اپاي، بەسىنشى ەتاجدان قۇلاپ، قىزىڭىز ءولىپ قالدى!»— دەدى اپتىعىپ. مەنىڭ جۇرەگىم تاس توبەمە شىعىپ، «مەنىڭ ءسابيرام با؟» دەي 
بەردىم. ەسىكتى تابا الماي قالدىم…»— دەپ انانىڭ كوزىنەن جاس پارلادى.
ال، ءسابيرانىڭ كلاسس جەتەكشىسى شولپان مۇحامەدييەۆانىڭ وتىز جىل مەكتەپتە ءمۇعالىم بولىپ، قۇرمەتتى دەمالىسقا شىققان بۇل ادامنىڭ اقىل-ەسىنە كۇمان كەلتىرگەنىنىڭ بەكەر ەكەنىنە، ەشقانداي ۇلكەن قىزىنىڭ اسىلىپ قايتىس بولماعانىنا،سەمياسىنىڭ جاعدايى دۇرىس ەكەندىگىنە كوزىمىز جەتتى. راس، ءبىر ۇلى راكتان قايتىس بولىپتى. ون التى جاسار كەنجەسىنىڭ ءولىمى بۇل شاڭىراقتى داۋىل تۇرعانداي شايقالتىپ كەتىپتى. الپىس ءۇشىنشى جىلعى اپكەسى ساۋلە ءسابيرا ولىمىنەن كەيىن جىلاي-جىلاي باسىنان اۋرۋعا شالدىعىپتى، قارىنداسى قايتىس بولعان كەزدە اسكەردە جۇرگەن الپىس سەگىزىنشى جىلعى تورەحان كەلگەن بويدا ىشىمدىككە سالىنىپ، بۇزىلىپ كەتە جازداپتى. بارىنەن دە «ءسابيرانى ەلتىرىپ اكەلگەن سەنسىڭ، سەن كىنالى!»-دەيتىن ەرى ەرسىنبەكتىڭ كۇيىگى بۇكىل اۋىلدى كۇڭىرەنتەدى.
17 قازاندا ۇيىنەجازعان حاتىندا ءسابيرا ساعىنىشىن شەرتە كەلە، «كلاسس جەتەكشىمىز انانى ىستەڭدەر، مىنانى ىستەڭدەر دەپ مىجىڭداي بەرەدى…» دەپ باعا بەرىپتى. وسىنىڭ وزىنەن-اق جەلتوقسانعا دەيىن-اق وقۋشى مەن كلاسس جەتەكشى اراسىنداعى جاعدايدىڭ كانداي بولعانى باي كالادى. سوندىقتان دا شەشەسى قانشا جالىنسا دا، جينالىس ۇستىندە كەشىرىم سۇراۋدان ءسابيرا باس تارتقان. مۇنىڭ ءازى ءسابيرانىڭ ءبىرجولا تۇيىققا تىرەلگەنىن، ون التى جاستاعى ەتپەلى كەزەڭدەگى جاس كىزدىڭ ىزا مەن نامىستان ولىمنەن باسقا جول تاڭداي الماۋىنا ايعاق دەر ەدىك. ارينە، بۇل جەردە كلاسس جەتەكشىسى پەداگوگ رەتىندە ەتپەلى كەزەڭدە ءجاسوسپىرىمنىڭ قانداي ىسكە دە باس تىگەتىنىن ەسكەرىپ، ونى ىشتەي ءتۇسىنىپ، تىعىرىقتان شىعۋدىن جولىن قاراستىرۋى كەرەك ەدى. وكىنىشكە ولاي بولماي شىققان. 
سونداي-اق، شولپان مۇحامەدييەۆانىڭ «ءسابيرا ءبىر جولى كەۋدەسىن، بىلەگىن الماسپەن ءتىلىپ تاستاپتى. مۇنى ايتىپ جۇرگەن زاۋرەش بايىروۆا»* دەگەن سوڭ، زاۋرەشپەن دە كەزدەستىك. ول ءبىرىنشى كۋرستا عانا بىرگە تۇرعانىن، ءسابيرانىڭ اسا ادال، وجەت ەكەندىگىن ايتا كەلىپ، كەۋدەسى 
مەن بىلەگىنىڭ تىلىنگەن جەرىن ءبىرىنشى كۋرستا، ياعني ءبىر جىل بۇرىن بايقاۋسىزدا ءبىر كورىپ قالعانىن، ءبىراق ونىڭ الىمىنە مۇنىڭ ەشقانداي قاتىسى جوكتىعىن، ءسابيرا سانا-سەزىمىنىڭ سىزاتسىز مولدىرلىگىنە كەپىلدىك بەرە سويلەدى. ال، ەكىنشى كۋرستا بىرگە تۇرىپ، قايتىس بولعان ساعاتىنا شەيىن بىرگە بولعان ۋاتقان قاسىموۆا مۇنداي قىلىقتى ءسابيرادان مۇلدە بايقاماعانىن، كوزبەن كورمەگەنىن ايتا كەلىپ، ءسابيراعا قاتىستى كەزەڭدى جاسىرماي جەتكىزدى.
«ءبىزدى دە بىر-بىرلەپ شاكىرىپ الىپ سۇرادى. ىشتە ماريا جۇماعۇلوۆا، وستانينا، شولپان مۇحامەدييەۆا بار ەكەن. مۇعالىمدەرىمىز الماگۇل نۇرپەيىسوۆاعا، جانات احمەدييەۆاعا، «كومسورگ بولا تۇرا سەن باسۋ ايتپادىڭ، بىزگە ولاردىڭ ويىن جەتكىزبەدىڭ» دەپ كەرىم نۇرعازيناعا كوپ كىنا تاعىپ، بۇلاردى «كۇدىكتى» دەپ تاپتى. 
سوسىن «كۇدىكتى» قىزدار سانالعانداردىڭ اتا-انالارىنا شاقىرۋ تەلەگراممالارىن سالدى. زايساندىق جانات احمەدييەۆانىڭ «ءبىز نە ىستەدىك؟ ەشكىمدى دە باستاپ اپارعانىمىز جوق قوي. باستاعاندا قايدا اپارماقپىز؟» دەپ زار جىلاعىنا ءالى ەسىمدە…»
26-جەلتوقسان كۇنى اتا-انالار شاقىرىلعان قۇربىلارىممەن جينالىس بولىپ جاتقاندا مەن ساباقتان كەلىپ، تاماق ءپىسىرىپ قويىپ، ۇيلەرىمەن سويلەسۋگە تەلەگرافقا كەتكەن گۇلنار، مەن جاناردى جانە شەشەسىمەن جينالىسقا كەتكەن ءسابيرانى كۇتىپ، الدىما ديپلوماتىمدى قويىپ، توسەك ۇستىندە ساباق قاراپ وتىرعام. كەش كارايىپ قالعان مەزگىل. كەنەت ەسىك سارت ەتىپ اشىلىپ، كوزى جىلاعاننان قانتالاپ ءىسىپ كەتكەن، ءجۇزى اشۋ-ىزادان ءورت سوندىرگەندەي ءسابيرا كىرىپ كەلدى. مەن: «نە بولدى؟»— دەدىم جۇرەگىم قوبالجي. «ەشتەڭە بولعان جوق»،— 
دەپ ءبىر-اق قايىردى. سوندا دا: «ماماڭ قايدا؟» دەدىم. ءسابيرا تەرەزەگە قاراي قوزعالعان بەتتە: «سونى قاراعالى تۇرمىن»— دەپ تەرەزە ەرنەۋىنە سەكىرىپ شىقتى. سىر- 
تىن پەردە جاۋىپ قالدى. ويىمدا تۇك جوك، مەن ەسەبىمدى شىعارىپ وتىرا بەردىم. ىلە-شالا تەرەزە پەردەسى سىتىرلادى. جالت كاراسام، ءسابيرانىڭ اياعى فورتوچكادان كورىنەدى. شوشىعانىمنان ورنىمنان اتىپ تۇرعانىمدى بىلەم. سول كەزدە ءسابيرانىڭ اششى داۋسى شىقتى.
قارسى بولمەدەگى كىزدارعا جۇگىرىپ بارىپ: «قىزدار، ءسابيرا سەكىرىپ كەتتى!»— دەدىم. 108—109 بولمەدەگى قىزدارمەن بىرگە ءبارىمىز تومەنگە جۇگىردىك. ءبىراق ءبىزدى ءبىرىنشى قاباتتان تىسقا شىعارماي قويدى… ءبىرىنشى قاباتتا ءسابيرانى زەمبىلمەن كوتەرىپ كەلە جاتىر ەكەن. بەتىنە اق جاۋىپ تاستاپتى. سوسىن جەدەل جاردەممەن اۋرۋحاناعا الىپ كەتتى. ءقوز الدىم تۇماندانىپ، ەگىلە بەردىم.
الدەن ۋاقىتتا ءسابيرانىڭ شەشەسىن بولمەمىزگە ەرتىپ كەلدى. ول كىسى: «قىزىم، ءسۇت كەنجەم-اۋ، بۇل نە ىستەگەننىڭ؟! نە جازىعىڭ بار ەدى؟ ءولتىردى عوي… ءولتىردى!»— دەپ ءۇزىپ-ۇزىپ سەيلەي بەردى. شەشەي بىر-ەكى كۇن ءسابيرانىڭ توسەگىندە جاتىپ شىقتى… كارى انا قاتتى قينالىپ، كوز الدىمىزدا شوگىپ كەتتى.— ۋاتقاننىڭ كوزىنە جاس ىركىلدى.— قاراعىم،— دەپ ءجىپ ءيىرىپ وتىرعان ۋاتقاننىڭ اناسى جۇماحان شەشەي اڭگىمەگە ارالاستى.— سول ءسابيرانىڭ ولىمىنەن كەيىن قاسىندا بىرگە بولعان بۇعان دا وڭاي سوققان جوق. ءتۇن بالاسىندا شوشىپ وياناتىندى 
شىعاردى…
ءيا، كوڭىلدەگى كوپ تۇيتكىل ءتۇيىنى تارقاعانداي… ءبىراق، تەرگەۋشى الفەروۆ بۇل ءولىمنىڭ جاي ءولىم ەمەس ەكەنىن بىلسە دە، مويىنعا الار جاۋاپكەرشىلىك پەن جەلتوقسان دۇربەلەڭى دەگەننەن بوي تارتۋ ءۇشىن —«رازگوۆور پو پوۆودۋ ەە پوۆەدەنيا ي ۋسپيەۆاەموستي» دەپ جىلى جاۋىپ قويعانى قايعىلى وقيعاعا كولەڭكە تۇسىرەدى. بۇل جەردە كلاسس جەتەكشىسى شولپان مۇحامەدييەۆانى عانا كىنالى دەۋ اعاتتىق بولار ەدى. ەگەر نامىسشىل سابيرامەن، ونىڭ اناسىمەن اڭگىمە بولعان ساتتە ۋچيليششە ديرەكتورى نيكولاي بارانوۆ كەلىپ، باسقا دا مۇعالىمدەرمەن بىرگە بار جاعدايدىڭ انىق-قانىعىنا جەتكەندە، قايعىلى جاعداي بولماس پا ەدى؟!
جالپى بۇعان جەلتوقسان تولقىنى، تولقۋى كىنالى دەسەك، سونى سولاقايلىقپەن تالقىعا سالعان جيىن-جينالىستار، شۇعىل شارا قولدانۋشىلار مەن شەشىم قابىلداۋشىلار تىكەلەي كىنالى. ءسابيرا تۋرالى دا جوعارعى كەڭەستەن قۇرىلعان كوميسسيا ءوز تۇجىرىمىن ايتتى. ەندىگى ءساز جەرگىلىكتى زاڭ قورعاۋ ورگاندارىندا…

اۆتورى: اسقار الپىسبايەۆ