راحات الييەۆ قايتىس بولسا دا، ونى اۆستريا مەن باسقا دا ەۋروپا ەلدەرىندە ءالى دە ۇمىتا قويعان جوق. ءقازىر ونىڭ اقشاسى ءۇشىن ناعىز كۇرەس ءجۇرىپ جاتىر.
قازاقستاندا ادام ءولتىرۋدى ۇيىمداستىرۋ جانە مەملەكەتتىك توڭكەرىس جاساۋ قىلمىستارى بويىنشا ايىپتالعان راحات الييەۆ 2007 جىلى قازاقستاننان اۆسترياعا قاشىپ، 2015 جىلى ۆەنا تۇرمەسىندە وزىنە ءوزى قول سالىپ كوز جۇمعان. ءبىراق ەۋروپا ەلدەرىنىڭ ادىلەت ورگاندارى الييەۆتىڭ اقشاسىن ىزدەستىرۋدى جالعاستىرىپ وتىر دەپ حابارلايدى serke.org

33 ميلليون جانە 32 مىڭ ەۋرو

2016 جىلدىڭ 7 جەلتوقسانىندا اۆستريادا شىعاتىن Die Furche اپتالىق باسىلىمى جاريالاعان ماقالادا قاشقىن وليگارحتىڭ اقشاسىن قازاقستان جانە قازاقستاندىق وپپوزيسيامەن بايلانىستى جەكە ادامدار توبى الۋعا تالپىنىپ وتىر دەپ جازىلعان. ءبىراق الييەۆتەن قالعان «مۇراعا» بيلىك ەتىپ جۇرگەن - ونىڭ جەسىرى، اۆستريا ازاماتشاسى ەلنارا شوراز. Die Furche دەرەكتەرى بويىنشا، ول الييەۆتىڭ كيپردەگى قاراجاتىن بريتان ۆيرگين ارالدارىندا ءوزى اشقان Zirtovia فيرماسىنىڭ شوتىنا اۋدارىپ، بۇل شوتتى اۆستريادا وتىرىپ پايدالانۋدا. ەلنارا شورازدىڭ بانكتىك شوتىنان جاسالعان ءۇزىندى كوشىرمەلەرگە سۇيەنگەن باسىلىم جازعانداي، مامىر ايىنىڭ وزىندە عانا ول اۆستريادا مەيرامحاناعا بارۋعا، كوسمەتيكا جانە بالالارعا ويىنشىقتار الۋعا 42 مىڭ ەۋرو جۇمساعان.

دەگەنمەن الييەۆتىڭ اقشاسىن پايدالانۋ جاعىنان وعان دا شەكتەۋ بار بولىپ شىقتى. مىسالى، قاراشا ايىندا كيپردە سوت بۇل «مۇرانىڭ» 33 ميلليون ەۋروسىنا تىيىم سالدى، دەپ حابارلادى جەرگىلىكتى Phileleftheros گازەتى. بۇل مالىمەت اۆستريانىڭ سالىق ۆەدومستۆوسىنىڭ عانا ەمەس، اۆستريا ۇكىمەتى وليگارحتىڭ ولىمىنەن كەيىن وسى ەلدە قالعان ونىڭ مۇلكىنە كونكۋرستىق باسقارۋشى ەتىپ تاعايىنداعان ۆەنا ادۆوكاتى يوحاننەس ياكشتىڭ دا قىزىعۋشىلىعىن تۋعىزسا كەرەك. اۆستريا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانعان مالىمەت بويىنشا الدىمەن اڭگىمە نەبارى 32 مىڭ ەۋرو تۋرالى عانا بولاتىن.

يوحاننەس ياكش كيپر گازەتىندەگى ماقالا تۋرالى ءوزىنىڭ بىلمەيتىنىن جانە الييەۆتىڭ مۇلكىنە ءۇشىنشى تۇلعالاردىڭ قول جەتكىزۋىنە نەمەسە باسقا ەلدەردە الييەۆتىڭ اكتيۆتەرىنىڭ بار ەكەنىنە قاتىستى ماسەلەلەر بويىنشا پىكىر ايتا المايتىنىن ءبىلدىردى. ۆەنا ادۆوكاتىنىڭ تۇسىندىرۋىنشە، اۆستريادا بانكروتتىق پروسەدۋراسى جاريا جۇرگىزىلمەيدى.

مۇراعا تالاس

قازاقستان وپپوزيسياسىنىڭ درەزدەندەگى شەتەلدىك بيۋروسىنىڭ جەتەكشىسى سەرىك مەدەتبەكوۆ مالىمدەگەندەي، الييەۆكە قىلمىستىق ىسكە قاتىستى عانا ەمەس، سونداي-اق زاڭسىز ادىستەرمەن بيزنەسى تارتىپ الىنعان ءبىرقاتار ادامنىڭ تاعاتىن ەكونوميكالىق كىناراتى دا بار. «وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن ءبىز كىنارات-تالاپتارى ەۋروپادا قارالۋى ءۇشىن بۇل ادامدارمەن بىرىگۋگە دايىن ەكەنىمىزدى مالىمدەگەن بولاتىنبىز. ونىڭ ۇستىنە الييەۆ ولگەننەن كەيىن ونىڭ ارتىندا مۇراگەرلەرى قالدى، ال ولاردىڭ زاڭگەرلەرى ونىڭ اكتيۆتەرىن ءالى كۇنگە دەيىن اشقان جوق. قازىرگى ۋاقىتتا ون شاقتى ادام بىرىگىپ، بۇل مۇرانى ىزدەۋگە كۇش سالادى»، - دەيدى «رۋسسكوە راديو – قازاقستان» راديوستانسياسىنىڭ بۇرىنعى يەسى مەدەتبەكوۆ.

الييەۆتىڭ ارتىندا قالعان اقشا

«ءبىراق بىرتە-بىرتە بۇل اكتيۆتەر اشىلىپ كەلەدى. ايتالىق، مالتادا ولار جاقسى تەرگەپ-تەكسەرىلگەن، ءقازىر ولارعا تىيىم سالىندى، - دەيدى سەرىك مەدەتبەكوۆ. – ءبىزدىڭ مالىمەت بويىنشا، گرەكيادا 200 ميلليون ەۋروعا جۋىق اقشاعا تىيىم سالىندى. بۇدان باسقا اۆستريا، انگليا، گەرمانيا، بەلگيادا ونىڭ جىلجىمايتىن مۇلكى مەن شوتتارى بار.

ءبىر كەزدە بۇل قۇجاتتار قولىمىزعا ءتۇسىپ، ءبىز كيپر بيلىگىنە جۇگىنىپ، الييەۆتىڭ شوتتارىن بۇعاتتاۋىن وتىندىك. كيپردە ونىڭ ءتورت جىلجىمايتىن مۇلكىنىڭ بار ەكەنىن بىلەمىز، ولاردى ونىڭ جەسىرى ءوزىنىڭ اتىنا اۋدارىپ الىپتى. بىزدەگى مالىمەت بويىنشا، بۇگىنگى كۇنى ءار ءتۇرلى ەلدەردە جالپى سوماسى 400 ميلليون ەۋروعا جۋىق اكتيۆتەر اشىلدى. ءبىراق تاعى ءبىر باعالاۋ بويىنشا بۇل ميلليارد ەۋرو شاماسىنداعى سوما»، - دەدى ول.

«ەڭ ءقاۋىپتىسى، ... بيلىك باسىندا بولعان كەزدە كوپ اقشانى قىمقىرعان ادامدار ونىڭ كارىنە ۇشىراعاننان كەيىن باتىسقا قاشىپ، وزدەرىن وپپوزيسيا ەتىپ كورسەتكىسى كەلەدى... بۇل جەردە باتىس ءۇشىن قيىندىق تۋعىزاتىنى – بۇل ادامدار قازاقستاننان اكەلەتىن اقشا (ال حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ ەسەبى بويىنشا رەسپۋبليكادان 100 ميلليارد دوللاردان استام قاراجات سىرتقا شىعارىلعان) ينۆەستيسيا ەمەس. بۇل اقشا ەڭ الدىمەن جەرگىلىكتى شەنەۋنىكتەردى سىبايلاس جەمقورلىققا تارتۋ ءۇشىن پايدالانىلادى»، - دەيدى س.مەدەتبەكوۆ.

ادۆوكاتتاردىڭ داۋ تۋدىرعان قاتەلىگى

س.مەدەتبەكوۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇكىل دۇنيە جۇزىندە الييەۆتىڭ اكتيۆتەرىن ىزدەستىرۋگە سەبەپ بولعان - ونىڭ كوزى تىرىسىندە ادۆوكاتتارىنىڭ جاساعان قاتەلىگى. بۇل مىنادان باستالىپتى: قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەمەرى اكەجان قاجىگەلديننىڭ بۇرىنعى كۇزەتشىلەرى اۆستريادا الييەۆتىڭ ۇستىنەن ارىز بەرىپ، وزدەرىنە كەلتىرگەن زياننىڭ وتەمى رەتىندە شامامەن 8 مىڭ ەۋرو ءوندىرۋدى تالاپ ەتتى. ول كەزدە الييەۆ بۇل تالاپ-ارىز بويىنشا تولەۋدەن باس تارتتى، ال ونىڭ زاڭگەرلەرى اپەللياسيا بەرۋ مەرزىمىن وتكىزىپ الدى. سول سەبەپتەن سوتتىڭ ۇكىمى كۇشىنە ەنىپ، سونىڭ ارقاسىندا كۇزەتشىلەردىڭ ادۆوكاتتارى الييەۆتىڭ اقشاسىن رەسمي تۇردە ىزدەستىرە باستاۋعا مۇمكىندىك الدى.

قازىرگى كەزدە قازاقستان دا مەملەكەتكە كەلگەن نۇقساندى وتەۋ ءۇشىن الييەۆتەن قالعان اقشانى ەلگە قايتارۋ تۋرالى تالاپ قويىپ وتىر. ال بۇل ەۋروپا ەلدەرىنىڭ ادىلەت جۇيەسىنە دە، الييەۆتەن زارداپ شەككەن قازاقستاندىقتارعا دا قوسىمشا كولليزيا تۋىنداتىپ وتىر...

كونكۋرستىق باسقارۋشى يوحاننەس ياكش اقشانى «جۋىپ-تازارتۋ» كۇدىگى بويىنشا ەلنارا شورازعا قارسى قىلمىستىق ءىس قوزعاۋ تۋرالى تالاپ-ارىز بەردى جانە الييەۆتىڭ «مۇراسىنىڭ» شىن مولشەرىن جاريا ەتۋدى تالاپ ەتتى. ءبىراق DW بەرگەن سۇحباتىندا ياكش بۇل ماسەلە بويىنشا تۇسىندىرمە بەرە المايتىنىن ايتتى.

قاشقىن وليگارحتىڭ «مۇراسىنا» جاناما قاتىسى بار سوڭعى حابار مىناداي. 12 جەلتوقساندا ۆەنادا الييەۆتىڭ مۇددەسىن قورعاعان ادۆوكات باسپا ءسوز ءماسليحاتىن ۇيىمداستىرىپ، الييەۆتىڭ تۇرمەدە ولتىرىلگەنىنىڭ دالەلى بار ەكەنىن مالىمدەدى. اڭگىمە سوت-مەديسينا ساراپشىسى بەرند برينكمان (Bernd Brinkmann) قايتىس بولۋ تۋرالى اكتىنىڭ نەگىزىندە جاساعان جەكە ساراپتاما تۋرالى بولىپ وتىر. بۇل ساراپتامانىڭ قۇنىن الييەۆتىڭ مۇددەسىن قورعاۋشى تاراپ ول ولگەننەن كەيىن تولەگەن. اتالمىش دەرەككوز DW ارناسىنا ايتقانداي، بۇل مارقۇم وليگارحتىڭ «مۇراسىنان»تولەنگەن سياقتى.