كەشە اراب بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى مەن رەسەي حابار اگەنتتىگى سپۋتنيك بويىنشا، انكاراداعى رەسەي ەلشىسى ا.كارلوۆقا جاسالعان قاستاندىقتى ورتالىعى سيريا بولىپ تابىلاتىن «ءال-نۋسرا» اتتى تەررورلىق ۇيىم ءوز موينىنا الدى. پوليسيا قىزمەتكەرىنىڭ وسىنداي قىلمىسقا بارۋى حالىقارالىق دۇربەلەڭ تۋدىرىپ جاتقان تۇستا ەردوعان مەن ادىلەت جانە دامۋ پارتياسى ۇكىمەتى تۇركيا جۇرتىن فەتحۋللاھ گۇلەنگە جاۋىپ جاتتى. الايدا، لاڭكەستىك جاساعان مەرت التىنتاشقا قاتىستى كوپ مولشەردە جاۋاپسىز سۇراقتار بار. رەسەي تۇركياداعى تەرگەۋ ىستەرىنە اسا سەنبەستىك تانىتسا كەرەك، التىنتاشتىڭ ۇيالى تەلەفونىنىڭ ءوزىن رەسەيدە مۇقيات تەكسەرۋدى تالاپ ەتتى. تۇرىك حالقىن ۇگىت-ناسيحاتپەن تىنىشتالدىرۋعا بولار، الايدا رەسەي مەن حالىقارالىق قاۋىمداستىق ماسەلەگە قاتىستى كوپتەگەن سۇراقتارىنا جاۋاپ كۇتۋدە.
Tr724.com ءتىلشىسى ەرمان يالاز رەسەي ەلشىسىنە باعىتتالعان قاستاندىق جايلى جاۋاپ بەرىلۋى ءتيىس سۇراقتار تۋرالى جازدى.
بۇل سۇراقتارعا جاۋاپ بەرمەستەن، قاستاندىقتىڭ سەبەبى اشىلمايدى
بيلىك لاڭكەستىكتىڭ اق-قاراسىن انىقتاۋدىڭ ورنىنا بۇرىنعى ادەتىنە باسىپ، ءتۇرلى وتىرىك-جالالارىن جارىسا ايتىپ جاتىر. قاۋىپسىزدىك سالاسى ماماندارىنىڭ قاستاندىققا قاتىستى سۇراعان سۇراقتارى ءالى دە جاۋاپ كۇتۋدە. بۇل سۇراقتاردىڭ ەشبىرىنە جاۋاپ تابىلماي تۇرىپ ەردوعاننىڭ 15 شىلدەدەن كەيىنگى ميتينگىلەرىنە قاتىسقان وسى پوليسيا قىزمەتكەرىنە «فەتو» توبىنىڭ مۇشەسى» دەپ جالا جابۋى ويلانارلىق.
جاۋابىن كۇتكەن سۇراقتار
1.ەلشى ا.كارلوۆتىڭ وسى سالتاناتقا قاتىساتىندىعى باعدارلاماعا ەكى ساعات قالعاندا عانا ناقتىلانعان. پوليسيا قىزمەتكەرى ميەۆلۋت مەرت التىنتاش وسى قۇپيا مالىمەتتى قايدان ءبىلدى؟ 3 كۇن بۇرىن وقيعا ورنىن زەرتتەگەن التىنتاشتىڭ مۇنداي مالىمەتت ىبىلگەن بولۋى مۇمكىن بە؟ رەسەي ەلشىسىنىڭ كوپ جەرگە وققاعارسىز باراتىندىعى باق-تا جازىلعان بولاتىن. الگى باعدارلاماعا دا وققاعارسىز كەلەتىنىن التىنتاش قالاي بىلگەن؟
2.قاسكوي ءال-نۋسرا مۇشەسى بولعان با نەمەسە سونى جاقتاۋشى، نە وزگە جيھاتشى ۇيىمدارمەن تىكەلەي بايلانىستا بولعان با؟ ءبىر جارىم جىلدان بەرى وزدەرىن «اللانىڭ ارىستانى» دەگەن ماعىنادا «اسادۋللاھ» وتريادى رەتىندە تانىتقان Tۇركيانىڭ ارناۋلى جاساعىمەن، قۇپيا ۇيىمىمەن دە بايلانىسى بولعان با؟ ەلشىنى ولتىرگەن پوليسيانىڭ وسى وتريادپەن نەمەسە سول سەكىلدى توپتارمەن قاتىسى بار ما؟
3.قاندىقول پوليسيا كارلوۆتى ولتىرگەننەن كەيىن ءال-نۋسرانىڭ مارشتارىندا ايتىلاتىن «اللاھۋ اكبار، ناحنۋللازينا باياحۋ مۋحاممادان الال جيھادي ماا عايري نادداحاتان، اللاھۋ اكبار» دەگەن سوزدەرمەن اراب تىلىندە ۇرانداتىپ ايعايلادى. ءال-نۋسرا مەن ال-كايدانىڭ جيھاد مارشى (ناشيد) رەتىندە تانىلعان وسىنداي ءارى وسىعان ۇقساس سوزدەرمەن نە ايتقىسى كەلگەنى انىق بەلگىلى بولعان تەرروريستىڭ باسقا جيھادشى توپپەن بىرلەسىپ ارەكەت جاسادى ما؟
4. جاڭا شىققان بەينە اقپاراتتارعا قاراعاندا تەرروريست بارىنشا اسىقپاي، وزىنە وتە ىڭعايلى ورىندى تاڭداعان، دالدەپ وق اتا الاتىنداي ءارى ءوزىن دە قورعاي الاتىنداي ورىنعا ورنالاسقان. 11 رەت اتقان وعىنىڭ 9-ى ەلشىگە ءدوپ تيگەن. ءاربىر قوزعالىسىنا اسا سەنىمدى، اتقان وعى جاڭىلماي نىساناعا ءدوپ تيگەنىنە قاراعاندا قىلمىسكەردىڭ پوليسيا قىزمەتىنەن بولەك الدەبىر جاتتىعۋدان وتكەنى بايقالادى. تەرروريستىڭ وسى قىرى تەكسەرىلۋدە مە؟
5. تەرروريست نىساناعا ءدوپ تيگىزگەنىن بىلە تۇرا، «الەپپونى ۇمىتپاڭدار، سيريانى ۇمىتپاڭدار. ءبىزدىڭ ەلىمىز تىنىشتىقتا بولماي، سەندەر تىنىشتىقتىڭ ءدامىن تاتا المايسىڭدار» دەپ ايعايلاپ، ەلشىگە ىزالانىپ وق اتۋىنا سەبەپ بولعان الەپپو ەكەندىگى جانە ونىڭ ءتۇپ توركىنى زەرتتەلۋدە مە؟ الەپپودا بولىپ جاتقاندارعا قارسىلىق ءبىلدىرۋ ءۇشىن جينالعان توپتاردى ىستامبۇل مەن انكارادا قانداي قوعامداستىقتار مەن ساياسي پارتيالار ۇيىمداستىردى؟
6. تەرروريستىڭ بۇل ىزاسى ءبىر اپتا بويى الەپپودا بولىپ جاتقاندارعا نارازىلىق رەتىندە (تۇركيادا) ۇيىمداستىرىلعان شارالارعا قاتىستى ەمەس پە؟ قىلمىسكەر ەشبىر قىلمىسكەرگە ۇقسامايتىن قىلىق جاساپ، ەلشىنىڭ ارقا تۇسىنداعى ەركىن ارەكەتىمەن 3-4 رەت ەكرانعا ءتۇسىپ قالعان. ونىڭ مۇنشالىقتى ەركىن ارەكەتى ءبىر جەردەن اقپارات العاندىعىن بىلدىرمەي مە؟
7. تۇركيادا قانشا ايدان بەرى توتەنشە جاعداي جالعاسىپ جاتىر. كورمەنىڭ اشىلۋى سەكىلدى شارالار 10 كۇن بۇرىن الدىن-الا اكىمدىكتەرگە، سودان كەيىن پوليسيا باسقارماسىنا ايتىلۋى قاجەت. بۇل جيىن جايلى دا الدىن-الا حابار بەرىلدى مە؟ ەگەر ەسكەرتىلگەن بولسا، ەلشى مەن وزگە دە ديپلوماتتار بەلسەندى قاتىساتىن مۇنداي جيىندا، ءتىپتى بۇل ايماق ەلشى-ديپلوماتتار تىعىز ورنالاسقان ايماق بولا تۇرا، نەلىكتەن قاۋىپسىزدىك شارالارى الىنبادى؟
8. ەلشىنى قورعاۋ تاپسىرىلعان بولسا، ول مىندەت قانداي پوليسيا قىزمەتكەرلەرىنە جۇكتەلدى؟ بۇل مىندەتتى اتقاراتىنداردىڭ تىزىمىندە پوليسيا قىزمەتكەرى ميەۆلۋت مەرت التىنتاش بولدى ما؟ جاۋاپتى ادامدار التىنتاشتىڭ وسىنداي قىلمىس جاساۋىنا جاعداي جاساعان با؟
9. ۇۇا-نىڭ (ۇشاقسىز ۇشۋ اپپاراتى) تەرروريستىڭ عيمارات سىرتىندا جاساعان ارەكەتتەرىن تۇسىرگەن ۆيدەو كورىنىسىندە سول جەرگە جاۋاپتى ەكەندىگى بەلگىلى جول پوليسياسى مەن ونىڭ دوسىنىڭ اراسىندا بولعان ديالوگ وتەدى. ۆيدەودا «اناعان قارا» دەگەن سوزىنە پوليسيا: «ول پوليسيا، ول پوليسيا» دەيدى. پوليسيا فورماسىن كيمەسە دە، كوستيۋم-شالبار كيگەنىنە قاراماستان تەرروريستى سىرتتاعى پوليسيالار دا تانىپ وتىر. التىنتاشتىڭ بۇعان دەيىن دە وسى ايماقتا باسقا جۇمىستاردا جاۋاپتى بولعاندىعىن بىلدىرمەي مە؟
10. التىنتاشتىڭ رۇقسات الىپ، جۇمىسىنا كەلمەگەنى بەلگىلى بولدى. چاعداش ساناتلار (زاماناۋي ونەرلەر) ورتالىعىنىڭ ماڭىنداعى ءبىر قوناقۇيگە ورنالاسقاندىعى، سول جەردە جوسپار قۇرعانى العا تارتىلدى. پوليسيا قىزمەتكەرىنىڭ ءقوناقۇي بولمەسىن جالعا الۋى كۇمان تۋعىزباي ما؟
11. تەرروريستىڭ جاياۋلاتىپ چاعداش ساناتلار ورتالىعىنا كەلگەنى بەلگىلى بولدى. بارىنشا بايىپپەن بۇگە-شىگەسىنە دەيىن شەبەر جوسپارلانعان قاندى وقيعانىڭ ارتىندا التىنتاشتان دا باسقا بىرەۋلەر بار ەكەنى انىق. بۇل ادام(دار) كىم؟
12. مەرت التىنتاشتىڭ العاشىندا ديارباكىردا ۋاقىتشا جۇمىس ىستەگەنى، الايدا قىسقا مەرزىمدە انكارادا، اسىرەسە، ادام قاۋىپسىزدىگى قىزمەتكەرى (وققاعار) سەكىلدى ابىرويلى ورىنعا تاعايىندالۋى قانداي ۇسىنىستارعا نەگىزدەلدى؟ ارتىندا ءبىر ساياسي تۇلعانىڭ بولۋى مۇمكىن بە؟
13. تەرروريست نەلىكتەن تىرىدەي قولعا تۇسىرىلمەدى؟ قاۋىپسىزدىك سالاسىنىڭ ماماندارى دا، CHP (جۋمھۋريەت حالىق پارتياسى) ءتوراعاسى كىلىچداروگلۋ دا وسى سۇراقتى قايتا-قايتا سۇرادى. جالعىز ارەكەت ەتكەن مەرت التىنتاش رەسەي ەلشىسىنە 11 وق اتقان. از عانا وعى قالعان. سوعان قاراماستان ونداعان پوليسيا قىزمەتكەرى قاتىسقان وپەراسيادا نەلىكتەن ءولتىرىلدى؟ پوليسيا مۇنداي وپەراسيالار جاساۋعا جاتتىقپاعان با؟
14. وپەراسيانى ىشكى ىستەر ءمينيسترى سۋلەيمان سويلىنىڭ باسقارعاندىعى جازىلدى. ادام ءومىرى سەكىلدى ماڭىزدى وپەراسيانى قاشاننان بەرى مينيستر باسقاراتىن بولعان؟ مۇنداي باسقارۋ قاي ەلدە بار؟ العاشىندا «ەلشىنى جارالى بولسا دا اۋرۋحاناعا جەتكىزۋ» ءۇشىن، كەيىنىرەك «تەرروريستىڭ ۇستىندە بومبا بولعانى» ءۇشىن ولتىرىلگەنى ايتىلدى. تەرروريستىڭ كيىمى وقيعادان بۇرىنعى جانە سوڭعى ۆيدەو كورىنىستەرىندە كوستيۋم مەن كويلەك ەكەنى كورىنىپ تۇر. قانداي دالەلگە سۇيەنىپ، ونىڭ ۇستىندە بومبا بار دەپ شەشىم قابىلداندى؟ بۇل ايتىلعانداردىڭ قايسىسى دۇرىس؟
15. تەرروريستى قىزمەت قوزعالىسىمەن بايلانىستىرۋ ءۇشىن وقيعانىڭ العاشقى مينۋتتارىنان باستاپ جالعان مالىمدەمەلەر، دالەلسىز جالالار ايتىلا باستالدى.
پوليسيا قىزمەتكەرى التىنتاشتىڭ كورپەز كۋرسىندا ءبىلىم العانىن تىكەلەي اناسى جوققا شىعاردى. Turkish Minute ءتىلشىسى ابدۋللا بوزكۋرتتىڭ ەسكەرتۋلەرى قارالاۋ ارەكەتتەرىنىڭ قۇربانى بولىپ كەتتى. بوزكۋرتتىڭ ەسكەرتۋى نازارعا الىنسا، بالكىم، ەلشى ولمەس ەدى. ەندەشە، نەلىكتەن ەلشىنىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن ساقتىق شارالارى الىنبادى؟
16. تەرروريستىڭ ستيپەنديا الۋى، ناعاشىسىنىڭ بايلانىس تەلەفوندارى سەكىلدى كوپتەگەن دايەكتەر مەدياعا تاراتىلدى. انكارادا ءبىر ادۆوكاتپەن (ءاتى-جونى س.ءو. دەپ ايتىلدى) بىرگە تۇرعاندىعى العا تارتىلدى. بۇل ادۆوكات كىم؟ قانداي ساياسي پارتيامەن بايلانىسى بار؟
17. تۇركياداعى راديكالدى-جيھادشى ۇيىمدارعا استىرتىن كىرگەن شەتەلدىك شەبەر اگەنتتىڭ مەرت التىنتاشتى الداپ، وسى وپەراسيانى جاساۋعا كوندىرگەن بولۋى مۇمكىن بە؟ وقيعانىڭ وسى جاعى تەرگەلىپ جاتىر ما؟
18. Reuters اگەنتتىگىنە سۇحبات بەرگەن ەكى تۇرىك ۇلتتىق قاۋىپىزدىك قىزمەتكەرى رەسەي ەلشىسىن ولتىرگەن قارۋلى كىسىنىڭ پوليسيا قىزمەتكەرى ەكەنىن، ءبىراق ونىڭ سول ۋاقىتتا بوس جۇرگەنىن ايتتى. شىندىق كوپ وتپەي-اق بەلگىلى بولدى. التىنتاشتىڭ بوس جۇرمەگەنى، ءتىپتى ەكى مارتە ەردوعاندى قورعاۋشى (وققاعار) بولىپ ميتينگىلەردە جۇمىس ىستەگەنى انىقتالدى. Reuters اگەنتتىگىنە جالعان اقپار بەرىپ، شىندىقتى بۇگىپ قالماق بولعان «قاۋىپسىزدىك» قىزمەتكەرلەرىنىڭ دە وقيعاعا قاتىسى بار ما؟
19. كوپشىلىكتى ەكى كۇننەن بەرى «فەتو» دەگەن وتىرىكپەن الداۋسىراتىپ، تەرروريسكە كومەكتەسكەن توپتاردىڭ قاشىپ كەتۋىنە نەمەسە ءىز جاسىرۋىنا جاعداي جاسالعان جوق پا؟
دەرەككوز: www.tr724.com
دايىنداعان: بەرىك مىڭجاسار
