جۋرناليستەر وداعىن باسقارعان ماتايەۆ
جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى ۇلتتىق بيۋرو اكەلى-بالالى سەيىتقازى جانە اسەت ماتايەۆتاردىڭ ۇستىنەن جەمقورلىق فاكتىلەرى بويىنشا قىلمىستىق ءىس قوزعادى. 2016 جىلى 3 قازاندا استانا قالالىق ەسىل اۋدانىنىڭ 2№ سوتى س. ماتايەۆتى سالىق تولەۋدەن جالتاردى، الاياقتىق جاسادى دەپ تاۋىپ، 6 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايرىلدى. ال، س. ماتايەۆتىڭ ۇلى «قازتاگ» حالىقارالىق اقپارات اگەنتتىگىنىڭ باسشىسى اسەت ماتايەۆتى «الاياقتىق» بابى بويىنشا 6 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىردى
سالافيزم قاۋپىنەن سيگنال بەرگەن كۇلىكبايەۆ
2 قاراشادا الماتىدا جازدا تەراكت ۇيىمداستىرعان رۋسلان كۇلەكبايەۆقا قاتىستى ۇكىم شىعارىلىپ، ءولىم جازاسىنا كەسىلدى. ونىڭ بۇنداي جازاعا كەسىلۋىنە 18 شىلدەدە الماتىدا ىشكى ىستەر باسقارماسى مەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىنىڭ دەپارتامەنتىنە قارۋلى شابۋىل جاساۋى سەبەپ بولدى. شابۋىل سالدارىنان الماتىدا قاۋىپسىزدىكتىڭ «قىزىل» دەڭگەيى جاريالاندى. ال، كۇلەكبايەۆ شابۋىلىنان 8 قۇقىق قورعاۋ جانە ارنايى ورگان قىزمەتكەرلەرى جانە 2 بەيبىت تۇرعىن قازا تاپتى. كۇلىكبايەۆ چەلاح وتىرعان تۇرمەدە جازاسىن وتەيتىن بولدى. سوت الدىندا جاساعان قىلمىسىنا وكىنبەيتىنىن ايتقان كۇلىكبايەۆ ارەكەتىن بيلىك سالافيزممەن ءتۇسىندىردى. كۇلەكبايەۆ ءتىپتى پوليسيا عيماراتىنداعى تەمىر ەسىك بولماعاندا قۇرباندار سانى الدەقايدا كوپ بولار ەدى دەپ جاۋاپ بەردى پوليسياعا.
الماتىدا 18 شىلدە كۇنى قاندى قىرعىن ورىن الىپ، الماتىدا تەرروردىڭ قىزىل دەڭگەيى جاريالاندى. وندا قاندى قىلمىس جاساۋ ءۇشىن بار بولعانى 24 مينۋت ۋاقىت جۇمسالعانى ايتىلعان بولاتىن. كۇلىكبايەۆ سوتى قارساڭىندا قازاقستاننىڭ ىشكى ىستەر مينيسترلىگى سوتتالۋشىلارعا جۇمسالاتىن قاراجات سوماسىن جاريا ەتتى. بەلگىلى بولعانداي، ءار سوتتالۋشىعا مەملەكەتتىك قازىنادان جىلىنا 800 مىڭ تەڭگە شاماسىندا اقشا بولىنەدى.
پىشاقتالعان بايان جانە 9 جىلعا سوتتالعان باقىتبەك
10 ماۋسىم ساعات 12.05 شاماسىندا بەلگىلى پروديۋسەر، ەكى بالانىڭ اناسى بايان ماقسات قىزى ماۋسىمنىڭ 10 كۇنى بىرنەشە جەردەن پىشاقتالىپ، اۋىر جاراقاتپەن تالعار اۋدانىنداعى اۋرۋحاناعا ءتۇستى، ونىڭ باس سۇيەگىنەن جاراقات الىپ، ىشىنەن پىشاقتالعانىن انىقتادى. وعان جەدەل وتا جاسالدى. قۇلجا تاس جولى بويىندا ەرلى-زايىپتى اراسىندا جانجال بولعان. وعان دەنە جاراقاتىن سالعان كۇيەۋى باياننىڭ كەشىرگەنىنە قاراماستان 3 قاراشادا 9 جىلعا سوتتالدى. بايان ەسەنتايەۆا كەيىننەن كۇيەۋى باقىتبەككە دەنساۋلىق پەن شىدامدىلىق تىلەپ، بارىنە تەك قىزعانىشتى كىنالادى.
توڭكەرىس جاساماق بولدى دەپ ايىپتالعان تولەشوۆ
7 قاراشا، استانا قالاسىنداعى مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق قىلمىستىق ىستەر جونىندەگى اسكەري سوت توقتار تولەشوۆ پەن ونىڭ سىبايلاستارىنا قاتىستى ۇكىم شىعاردى. سوت باس ايىپتالۋشى توقتار تولەشوۆتى كiءنالi دەپ تاۋىپ، مۇلكىن تاركىلەۋمەن 21 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىردى. ول جازاسىن قاتاڭ رەجيمدى كولونيادا وتەيدى. توقتار تولەشوۆكە «حالىقارالىق قىلمىستىق قاۋىمداستىقتىڭ بەلدى وكىلى رەتىندە قىلمىس الەمىنىڭ بەدەلدى مۇشەلەرىن قارجىلاندىرعان» دەگەن ايىپ تاعىلعان.
جەر ساتىلماسىن دەگەن تالعات ايان ءھام ماكس بوقايەۆ
28 قاراشا، اتىراۋداعى 2 سوتتا سوت پروسەستەرى اياقتالعان ماكس بوقايەۆ پەن تالعات ايانوۆقا سوت ۇكىمى وقىلدى. سۋديا گۇلنار داۋلەشوۆا ولاردى «زاڭسىز ميتينگتەر ۇيىمداستىردى»، «جالعان اقپاراتتار تاراتتى»، «ۇلتارازدىق تۋدىردى» دەپ ايىپتاپ، 5 جىلعا سوتتادى.
ماكس بوقايەۆ پەن تالعات ايان 24 ءساۋىر كۇنى اتىراۋ قالاسىندا جەر رەفورماسىنا قارسىلىق رەتىندە وتكەن جاپپاي ميتينگتەن سوڭ قاماۋعا الىنعان. ماكس بوقايەۆ پەن تالعات ايانعا ءبىرقاتار قىلمىستىق باپتار (سونىڭ ىشىندە "ارازدىق تۋدىرۋ"، "زاڭسىز ميتينگ ۇيىمداستىرۋ") بويىنشا ايىپتارى تاعىلعان. ازاماتتىق بەلسەندىلەر بۇل ايىپتاردىڭ ەشقايسىسىمەن كەلىسپەيدى.
جىبەك مۋسينانى جابىلىپ زورلاعان جىگىتتەر
28 قاراشا، الماتى وبلىسى ەڭبەكشىقازاق اۋدانى ەسىك قالاسىنداعى اۋداندىق سوت 2016 جىلى قاراشانىڭ 28ء-ى كۇنى جىبەك مۋسينوۆانى "توپپەن زورلادى" دەگەن ادامدارعا قاتىستى ۇكىم شىعاردى. ايىپ تاعىلعان ءتورت ادام دا كىنالى دەپ تانىلىپ، ۇزاق جىلدارعا سوتتالدى: اسحات بەكتۇرسىن – 10 جىلعا، ەلتاي نۇربول – 9 جىلعا، الماس ەرمەكوۆ – 9 جارىم جىلعا، ەربول ەرمەكوۆ – 8 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلدى. سوت زورلاۋ وقيعاسى بولعان اۆتوكولىكتى تاركىلەۋگە ۇكىم ەتتى. ال، ونى زورلاعاندار سوتتا جىنىستىق قاتىناستىڭ كەلىسىممەن بولعانىن ايتتى. جىبەك مۋسينوۆانى زورلاۋ ۇكىمى قاراشانىڭ 15ء-ى كۇنى شىعۋى ءتيىس بولعان. الايدا سوت-بيولوگيالىق جانە مولەكۋلالىق-گەنەتيكالىق ساراپتاما قورىتىندىلارى سايكەسپەگەن. وسى سوتتا شۋ شىعارعانى ءۇشىن سوتتالعانداردىڭ جاقتاستارىنا ايىپپۇل سالىندى. كەيىننەن ەسىكتە جىبەك مۋسينانى زورلاعاندارعا قاتىستى سوت شەشىمىن قايتا قاراۋدى سۇراپ ءبىر توپ ادام زاڭسىز ميتينگىگە شىقتى.
اقتوبەدە لاڭكەستىك جاساعاندار
28 قاراشا، اقتوبە وبلىستىق قىلمىستىق ىستەر جونىندەگى مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق سوتىندا اعىمداعى جىلدىڭ 5 ماۋسىمىندا ورىن العان تەراكت بويىنشا ايىپتىلارعا ۇكىم شىعارىلدى. سوت 7 ادامدى ءومىر بويى باس بوستاندىعىنان ايىرىپ، ولاردى ەرەكشە رەجيمدە جازاسىن وتەۋ تۋرالى جازاعا كەستى. ايتا كەتسەك، بيىل 5 ماۋسىمدا اقتوبەدە تەراكت بولعان ەدى، ونىڭ سالدارىنان ونداعان ادام قازا تاپتى. قازاقستاندا تەررورلىق ءقاۋىپتىڭ سارى دەڭگەيى، ال اقتوبەدە قىزىل دەڭگەيى ەنگىزىلدى.
ۇزىناعاشتا ءۇش اعايىندىنى قاستاندىقپەن ولتىرگەندەر
29 قاراشا، مال ساتۋمەن اينالىساتىن اعايىندى ءۇش ازامات جارقىنبەك دولدان ۇلى، مۇقيات زارلىحان ۇلى مەن قادىلبەك ءالىمحانۇلىن ءولتىردى دەگەن نەگىزگى ايىپتالۋشى تالعات سۇلەيمانوۆقا سوت ءومىر بويى باس بوستاندىعىنان ايىرۋ جازاسىن كەستى. ول جازاسىن ەرەكشە تۇزىمدەگى كولونيادا وتەيتىن بولادى. ال، ت. سۇلەيمانوۆتىڭ سىبايلاسى مۇرات وڭالبايەۆ 25 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرىلىپ، قاتاڭ تۇزىمدەگى كولونياعا جىبەرىلەتىن بولدى. قىلمىسقا بايلانىستى مارقۇمداردىڭ تۋىستارى قىلمىسكەرلەردى ءادىل جازالاپ، ولاردى ءولىم جازاسىنا كەسۋدى سۇراعان ەدى.
