باتىس قازاقستان وبلىسى تەرەكتى اۋدانى جەرىنەن 2012 جىلى «التىن ايەل» قاڭقاسى تابىلعان. زەرتتەۋشىلەر بۇل تۋرالى زەرتتەۋ قورىتىندىلارىن جاريالادى. قازاقپاراتتىڭ جازۋىنشا جەرلەۋ جۇرگىزىلگەن كەشەندى ارحەولوگتار «تاقساي-1» دەپ اتاپ وتىر. قورعاننىڭ اتاۋى وسى ماڭداعى تاقساي ستانساسى اتاۋىنا بايلانىستى.

زەرتتەۋشىلەر بۇل كونە قورىمدى سارمات كەزەڭىنە جاتقىزادى. قورعاننان بيىكتىگى ءبىر مەتردەن اسىپ كەتەتىن 80 التىن اشەكەي تابىلعان. مۇنداعى ەرەكشە بۇيىمعا بۇرىن كەزىكپەگەن التىن تاراق جاتادى. تاراقتىڭ بەتىندە سول زامانداعى ساقتار مەن پارسىلار اراسىنداعى شايقاستىڭ كورىنىسى بەينەلەنگەن.

«التىن ايەلدى» جەرلەۋ ءداستۇرى زورواستريزم داۋىرىنە جاتسا كەرەك. وكىنىشكە وراي، ازىرگە سۇيەكتەرى ناشار ساقتالعاندىقتان، ايەلدىڭ جاس شاماسىن انىقتاۋدىڭ مۇمكىندىگى تۋعان جوق. بۇدان بولەك، ونىمەن بىرگە ەكى كۇزەتشى ايەل جەرلەنىپتى. لابوراتوريالىق زەرتتەۋلەردىڭ ناتيجەسىندە قورىمنىڭ ءبىزدىڭ داۋىرىمىزگە دەيىنگى 4-5 عاسىرلارعا جاتاتىنى انىقتالدى»، - دەيدى ارحەولوگ مۇرات سىدىقوۆ. ونىڭ ايتۋىنشا بۇل قورعاندارعا بۇعان دەيىن ەشكىم تيىسپەگەن، توناۋعا ۇشىراماعان. قورىمنىڭ قاسىندا جانە ەكى قورعان بار ەكەن، بۇل جەرلەرگە قازۋ، زەرتتەۋ جۇمىستارى كەلەر جىلدارى جۇرگىزىلمەك.  قورىمنان اتتىڭ اۋىزدىعى، تۇرمىستىق زاتتار، سونداي-اق اشەكەيلەر تابىلعان. شاماسى، بۇلاردىڭ ءبارى جەرلەنگەن ايەلگە انا دۇنيەدە كەرەك بولادى دەگەن ۇعىممەن قويىلعان. «التىن ايەلدىڭ» كيىم-كەشەگىن بەلگىلى رەستاۆراتور قىرىم التىنبەكوۆ قالپىنا كەلتىرگەن. قورىمنىڭ بايلىعى جەرلەنگەن ايەلدىڭ سول كەزدەگى قوعامدا بەدەلىن انىق بايقاتادى. ارحەولوگتار «التىن ايەلدى» زەرتتەۋدە گەرمانيا، رەسەي جانە جاپونيا عالىمدارىمەن بىرلەسىپ جۇمىس جاساپتى.

ازىرگە «التىن ايەلدىڭ» ءوزى ەشكىمگە كورسەتىلمەپتى . ونىڭ تۇساۋكەسەرى الداعى قىركۇيەك ايىندا وتەدى.

قامشى-اقپارات