سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆ جۇمىس ساپارىمەن ايىرتاۋ اۋدانىنا باردى. ساۋمالكول اۋىلىندا  ءوڭىر باسشىسى «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاسى ارقىلى پايدالانۋعا بەرىلەتىن «بيجوۆ» جك-نىڭ زاماناۋ ساۋدا ورتالىعىنىڭ قۇرىلىس بارىسىمەن تانىستى. اتالمىش نىسان تاماق ونىمدەرىمەن، قوسالقى بولشەكتەرمەن، قۇرىلىس ماتەريالدارىمەن جانە كيىم-كەشەكتەرمەن ساۋدا جاسايتىن بولادى.

        كاسىپكەرلىك ءبولىمىنىڭ باسشىسى گۇلميرا ءابىلقايىروۆانىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، وتكەن جىلى اۋداندا «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاماسى بويىنشا جالپى سوماسى 2،2 ملرد. تەڭگەنىڭ 11 جوباسى ماقۇلدانعان. سونىڭ ءبىرى - «بيجوۆ» جك-نىڭ زاماناۋي ساۋدا ورتالىعى.

     «ينۆەستيسيا سوماسى 85 ملن. تەڭگەنى قۇرادى، ونىڭ 68 ملن. تەڭگەسى «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020» باعدارلاسى  بويىنشا دا، قالعانى وزىندىك قارجى. بيىل جۇزەگە اسىرىلاتىن جوبا  20 جۇمىس ورنىن اشۋدى كوزدەيدى.  قازىرگى ۋاقىتتا  اۋداندا 1328 كاسىپكەر بار، ولاردىڭ 116-سى - شاعىن جانە ورتا بيزنەس وكىلدەرى»،- دەدى گۇلميرا ءابىلقايىروۆا.

كاسىپورىن ديرەكتورى الەكساندر بيجوۆ اتالمىش جوبانىڭ مەملەكەت قولداۋى ارقاسىندا جۇزەگە اسىپ جاتقاندىعىن اتاپ ايتتى.

«العاشىندا بانك 17،5 پايىز ۇستەمەمەن قارىز بەردى، ونىڭ 10 پايىزىن مەملەكەت دەمەۋقارجىلاندىردى، قالعانى - 7 پايىز.  مەملەكەتتىڭ قولداۋى ارقاسىندا عانا ساۋدا ءۇيىن سالۋ مۇمكىندىگى تۋدى. ويتكەنى اۋداندا 17 پايىز ۇستەمەمەن  قۇرىلىس سالۋ وتە قيىن. جول كارتاسى بويىنشا ءبىز ەكىنشى جوبانى ىسكە اسىرۋدامىز. بيىل 500 ورىندىق تويحانا سالۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز»،- دەپ ءوز ويىمەن ءبولىستى الەكساندر بيجوۆ.  

«ساۋدا وركەنيەتتى جانە تازا بولۋعا ءتيىس. تاعامدار تەكسەرىلگەن بولۋى قاجەت، سوعان وراي.  تەكسەرىلگەن ونمدەردى عانا العان ءجون.  تۇرعىندار سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا وندىرىلگەن ساپالى ونىمدەردى عانا ساتىپ الۋى كەرەك. ءسىز ءبىرىنشى جوباعا كومەك الىپ، ءجۇمىس بارىسىندا  ونىڭ پايداسىن ءتۇسىندىڭىز، ەندى مىنە ەكىنشىسىن الىپ وتىرسىز. ءسويتىپ ءسىزدىڭ ەكىنشى جوباڭىزعا دا مەملەكەت قولداۋ كورسەتىپ وتىر. ياعني بارلىق تەتىكتەر ناقتى جۇمىس ىستەيدى. پرەزيدەنت: «بيزنەسپەن اينالىسىڭدار،ءبىز سىزدەرگە كومەكتەسەمىز» دەگەندى تەكتەن-تەككە ايتقان جوق. جۇمىس ىستەگىسى كەلگەندەرگە مەملەكەت كومەكتەسەدى.  ءسىزدىڭ تىرلىگىڭىز – سوعان مىسال. كىمدە-كىم جۇمىس ىستەپ بايىعىسى كەلسە، مەملەكەت قولداۋعا ءازىر. ولار جۇمىس ورىندارىن اشىپ، سالىق تولەۋگە ءتيىس»،- دەدى ءوڭىر باسشىسى.

كەلەسى ات باسىن بۇرعان نىسان – جەتىم جانە اتا-انالارىنىڭ قامقارلىعىنسىز قالعان بالالاردىڭ ايىرتاۋ مەكتەپ –ينتەرناتى بولدى. مەكەمە تاربيەلەنۋشىلەرى ءوڭىر باسشىسىنا جارمادان، ءىنجۋ-مارجاننان، شىرشا تۇيىندەرىنەن وزدەرى جاساعان بۇيىمداردى جانە «ءبىر شاڭىراقتىڭ استىندا» اتتى قۋىرشاق كومپوزيسياسىن كورسەتتى.

«مىنا جۇمىستاردى  مۇراجايعا قويۋعا بولادى. بالالارعا وسىلاي جاسىنان باستاپ تۋعان جەرگە دەگەن سۇيىسپەنشىلىكتى، تولەرانتتىلىقتى، وتانسۇيگىشتىكتى  دارىتا بەرۋ كەرەك. ولار ءار ۇلتتىڭ مادەنەتىن  بىلۋگە ءتيىس»،- دەدى قۇمار اقساقالوۆ.     

.ءوڭىر باسشىسى بالالار تۇراتىن بولمەلەردى ارالاپ، ولاردىڭ بوس ۋاقىتىن قالاي وتكىزەتىندىگىمەن تانىستى، تاربيەلەنۋشىلەرمەن اڭگىمە بارىسىندا  ولاردىڭ بولاشاق جوسپارلارىنا قىزىعۋشىلىق ءبىلدىردى.

 «بالالار وقۋمەن بىرگە شىعارماشىلىقپەن دە اينالىسقانى دۇرىس. مەملەكەت تە مەكتەپتەن كەيىن كومەك كورسەتۋگە  ءتيىس. وقۋشىلار سپورت، شىعارماشىلىق، قولونەر، عىلىم سياقتى وزدەرى قالاعان ىسپەن اينالىسقانى ءجون. ءبىز اۋدان اكىمدەرىمەن ولاردىڭ ۇيدە كومپيۋتەر الدىندا عانا وتىرماۋى ءۇشىن  قولدان كەلگەننىڭ ءبارىن جاسايمىز. كوشەدە دە ءومىر، قارىم-قاتىناس، سپورت، ونەر، ان-كۇي مەن بي بار ەكەندىگىن ۇمىتۋعا بولمايدى. كىتاپ وقۋ كەرەك. پرەزيدەنتىمىز ايتقانداي: «بولاشاق – كىتاپ وقىعانداردا، ولار كومپيۋتەر الدىندا وتىرعانداردى   مەڭگەرىپ كەتەتىن بولادى»، ويتكەنى كىتاپ  ادامدى دامىتادى،  ويلاي بىلۋگە  ۇيرەتەدى. بولاشاققا جان-جاقتى ادامدار قاجەت. مەملەكەت دامىپ جاتىر، ءبىز سىزدەردىڭ  قاتارلاستارىڭىزدىڭ  جان-جاقتى دامىعان بولۋىن قالايمىز. ول ءۇشىن رۋحاني جاعىنان كۇشتى، دەنساۋلىعى مىقتى، تولەرانتتى، بارلىق ۇلتتاردى بىردەي كورەتىن، 3 ءتىلدى جەتىك بىلەتىن بولۋ كەرەك. تۇرعىن ءۇي بويىنشا ءبىز كومەكتەسەمىز. وتكەن جىلى وبلىس بويىنشا جەتىم بالالارعا 20 پاتەر بەرىلسە، بيىل 40 شاقتى پاتەر بەرەتىن بولامىز. ەڭ نەگىزگىسى - وقۋعا ءتۇسۋ،  مەملەكەت بەرىپ وتىرعان مۇمكىندىكتى پايدالانۋ»، دەپ اتاپ كورسەتتى ءقۇمار ىرگەباي ۇلى.

كەزدەسۋ سوڭىندا  مەكتەپ-ينتەرناتتىڭ تاربيەلەنۋشىلەرى ءوڭىر باسشىسىنا وزدەرى جاساعان تۇمار-دومبىرانى تارتۋ ەتتى. وبلىس اكىمى باعالى سىيلىققا راحمەت ايتا وتىرىپ، ونىڭ ءوز كابينەتىندە ساقتالاتىندىعىن جەتكىزدى.

وبلىس اكىمى بالالار ۇيىنە تەلەديدار سىيلادى. تاربيەلەنۋشىلەر  «ەكسپو» ءانىن ورىندادى.

«بيىلعى ەڭ ۇلكەن جوبا – «ەكسپو-2017» بۇل جوبا قازاقستان ءۇشىن وتە ماڭىزدى. نەنى جۇزەگە اسىرا الاتىندىعىمىزدى بۇكىل دۇنيە جۇزىنە كورسەتەمىز. ءبۇل - الەمدەگى ەڭ  كورنەكتى كورمە.جىل سايىن ودەرىندە وسىنداي كورمە وتكىزۋ ءۇشىن كوپتەگەن ەلدەر بايقاۋعا قاتىسادى. وعان الەمنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن قوناقتار كەلەدى. ەلدەر قىزىقتى  ىستەرىن كورسەتەتىن بولادى، بالالار ءۇشىن  دە بۇل قىزىقتى وقيعا. «ەكسپوعا» مىندەتتى تۇردە باراتىن بولىڭدار. «ەكسپو» - ءبىزدىڭ ەل ءۇشىن ءوزىن كورسەتۋدىڭ  زور مۇمكىندىگى»،- دەدى بالالارعا قۇمار اقساقالوۆ.

«بايانتاي»ءجشس-نىڭ تۇقىم شارۋاشىلىعىندا  وبلىس باسشىسى كوكتەمگى-دالا جۇمىستارىنا دايىندىقتىڭ بارىسىمەن تانىستى. اگروقۇرىلىمدا سەبۋ تەحنيكالارى جاڭارتىلىپتى،  تەحنيكالىق قامتاماسىز ەتۋ جاڭعىرتىلۋدا. ۇستىمىزدەگى جىلى مايلى داقىلدار  ەگىسىن  ۇلعايتۋ جولىمەن اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن ءارتاراپتاندىرۋ  جۇرگىزىلمەك.

«وتكەن جىلى ءار گەكتاردان 17،8 سەنتنەردەن ءونىم الدىق. ولاردىڭ 30 پايىزى – 3-سىنىپتى. 4-سىنىپتىڭ اقۋىزدىلىعى 20-دان استى. زاتتاي ءبارى جاقسى، تەك 3-رەپرودۋكسيا عانا ناشارلاۋ بولدى.تەحنيكالاردى «اگروقارجى» ارقىلى ليزينگكە جانە ءوز قاراجاتىمىزعا الىپ جاتىرمىز»، - دەدى سەرىكتەستىك ديرەكتورى سىرىمبەت ەسەنعالييەۆ.

«6،7 پايىزبەن بەرەتىن ەشقانداي ەل جوق. وعان تەحنيكا الۋعا دا، ءوندىستى كوتەرۋگە دە بولادى. اۋىل شارۋاشىلىن پايدالانۋ ءۇشىن ءبارى ساپالى بولىپ، تەحنولوگيا بويىنشا ءجۇرۋ كەرەك. پارمەن، ەليتالىق تۇقىممەن جۇمىس ىستەسەك،  ساپا دا جانە تيىمدىلىك تە بولادى»،-  دەدى اگرارلىق  سالا قىزمەتكەرلەرىنە ءوڭىر باسشىسى.

 وسى جەردە ايىرتاۋ اۋدانىنىڭ اكىمى اعزام تاستەمىروۆ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ جايىندا ايتىپ بەردى.

«ءبىزدىڭ ەگىس القابىمىز - 381،9  مىڭ گەكتار، جازدىق ەگىس - 353، 4 مىڭ گەكتار،  9،3  مىڭ گەكتارعا جاسىمىق، 20،3 مىڭ گەكتارعا مايلى داقىلدار،  1،9 مىڭ گەكتارعا  جەمازىقتىق داقىلدار سەبەمىز. اكەلىنىپ جاتقان تۇقىمداردىڭ ءبارى تەكسەرىلگەن. شىعىمدىلىعىنا قاراي اۋىستىردىق»،- دەدى اعزام تاستەمىروۆ.

حابارلامادان كەيىن ءوڭىر باسشىسى  جەرگىلىكتى تاۋار وندىرۋشىلەردىڭ ونىمدەرىمەن تانىستى.

«مۇنداعىلاردىڭ ءبارى ءسۇت ونىمدەرى. ءقازىر ءسۇتتىڭ 1 ءليترى 150-160 تەڭگە تۇرادى. «زەنچەنكو جانە ك» جانە «رودينا» فيرمالارىمەن باسەكەلەسە الامىز. ءسۇتتى ەلدى مەكەندەردەن ساتىپ الامىز»،- دەدى ءوز ونىمدەرىمەن تانىستىرعان «گورمولزاۆود» ءجشس-نىڭ ديرەكتورى اسەن جاقسىلىقوۆ.

ءوز كەزەگىندە وبلىس اكىمى قۇمار اقساقالوۆ  باستى مىندەت  كووپەراتيۆتەر قۇرۋ ەكەندىگىن، ولار  ادامدارعا جۇمىس ىستەۋگە، زاۋىتتارعا  ءسۇت تاپسىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىندىگىن اتاپ ايتتى. سوندىقتان ءسۇت زاۋىتتارى باعاعا مۇددەلى بولۋعا ءتيىس.

«باعا تومەن بولسا، ەشكىم دە تاپسىرمايدى. وزىندىك تاۋەكەل مەن  شىعىندى ويلاستىرىپ، ءوندىرىستى دۇرىس ۇيىمداستىرۋ كەرەك. قارىز دەگەن مۇلدەم بولماۋعا ءتيىس. قىمبات الساڭدار، سىزدەردە ءاردايىم ءسۇت بولادى، ول تاۋار اينالىمىنا دا اسەر ەتەدى.  ءبىر كۇندە 6 توننا دەگەن وتە از، زاۋىت كەمىندە 50 توننا ءسۇتتى وڭدەۋگە ەسەپتەلگەن  عوي»،- دەدى  ءوڭىر باسشىسى.

        اسەن جاقسىلىقوۆ بولاشاق جوسپارلارىمەن دە ءبولىستى. بيىل زاۋىت قاتتى ىرىمشىك جاسايتىن ءوندىرىستى ىسكە قوسپاق. ول ءۇشىن مۇلىكتىك كەشەندى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزگەن كورىنەدى. الداعى ۋاقىتتا ۋكراينامەن ارىپتەستىك ورناتپاق.

«ورناتاتىن جەلىلەرىڭ زاماناۋي بولۋعا ءتيىس. ءونىمدى كوبەيتە ءتۇسۋ كەرەك. از-مۇز توقتاساڭدار – باسەلەستەرىڭ باسىپ وزادى»،- دەدى قۇمار ىرگەباي ۇلى.

جاس كاسىپكەر  ۆەرا سۋحوۆا ءوز بيزنەسى جايلى ءسوز قوزعادى.

«يتالياندىق قاز تۇقىمدارى مەن كۇركەتاۋىق، براما، سەساركا وسىرۋمەن اينالىسامىز.   بازارعا قۇس ەتى مەن بالاپاندار شىعارامىز. ونىڭ كولەمى ازىرشە كوپ ەمەس. بولاشاقتا باسقا اۋداندار مەن قالانى قامتىماقشىمىز  جارتىلاي ءونىم شىعارۋدى دا قولعا الدىق. بارلىعى دا تابيعي، بارلىعى دا ۇيدىكى»،- دەدى «سۋحوۆا» جك-نىڭ باسشىسى.

«سىرىمبەت» اق كومپانياسىنىڭ وكىلى اركاديي لي قالايى كەنىن ءوندىرۋ جونىندەگى جوبانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ بارىسى جايلى ايتىپ بەردى.

« قۇرىلىسقا قاجەتتى جەر الدىق. كومبينات قۇرىلىسى مەن كارەر ءۇشىن  جەر ازىرلەۋگە جالپى اۋماعى 60 گەكتار ورمان القابىن كەسۋگە رۇقساتىمىز بار. جۇمىس ىستەيتىن باس مەردىگەر 10 ساۋىردە كەلمەك. 500 ملرد. تەڭگەنىڭ ءونىمىن شىعارۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز، اۋدانعا تۇسەتىن سالىق كولەمى شامامەن 2،5 ملرد. تەڭگەنى قۇرايدى»،- دەدى كومپانيا وكىلى.

«وتكەن جىلى ەلەكتر  جەلىسى تارتىلدى، بيىل مەملەكەت ەسەبىنەن  تەمىر جول تارتاتىن بولامىز. ءبىز باسقا ەلدەردەگى ارىپتەستەرىمىزبەن  پىكىرلەستىك – قازاقستانداعىداي بيزنەستى دەمەۋقارجىلاندىراتىن باعدارلاما ەشكىمدە جوق. ول تەڭدەسسىز. كومەك كورسەتەمىز. وتكەن اپتادا استانادا بولدىق. «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020»  باعدارلاماسى بويىنشا  قوسىمشا قاراجات سۇرادىق – ءبىزدى قولدادى. بيزنەسكە قولداۋ رەتىندە 1 ملرد. تەڭگەدەن استام قوسىمشا قاراجات الامىز. سىزدەردىڭ جوبالارىڭىزدى قاراۋعا ءازىرمىز. بىزگە جاڭا تەحنولوگيالار مەن جاڭاشا  ىس-ارەكەت قاجەت»،- دەپ اتاپ كورسەتتى قۇمار اقساقالوۆ.

مۇنداي كوشپەلى كەزدەسۋلەر كوكتەمگى ناۋقان الدىندا «ساعاتتى تەكسەرۋ» ءۇشىن وتكىزىلەتىندىگىن ءوڭىر باسشىسى اگرارشىلارعا قاراتا ايتتى

«سوڭعى جىلدارى  مىنانداي جەردە ونگەن ءونىمنىڭ 50 پايىزدان استامى 4-5 سىنىپتى قۇرايدى. از-مۇز اۋا رايى وزگەرگەنى تۇسىنىكتى. وسىنداي اۋا رايىندا تەحنولوگيانى قاتاڭ ساقتاۋ ارقىلى تۇراقتى ءارى ساپالى استىق الاتىن شارۋاشىلىقتار بار عوي، اۋدانداعى تۇقىمنىڭ 14 پايىزى عانا 3-سىنىپتى بولعانى - جاقسى ەمەس. سىزدەر وسى باعىتتا جۇمىس ىستەڭىزدەر، پاردى باپتاپ، كەلەسى جىلعا ساپالى جەر ازىرلەڭىزدەر. پار كەمىندە 5 رەت وڭدەلۋى كەرەك. ءبىز وسى باعىتتا جۇمىس ىستەيتىن بولامىز. . بيىل وبلىس بويىنشا دۇرىس اۋىسپالى ەگىس قالىپتاستىرۋ ءۇشىن،  مايلى داقىلدار القابىن 200 مىڭ گەكتارعا ۇلعايتامىز. ءبىز سونى قاداعالايتىن بولامىز. جەر ءتيىمدى جۇمىس ىستەۋگە ءتيىس»،- دەدى قۇمار اقساقالوۆ.

بۇدان باسقا، ءوڭىر باسشىسى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ، اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن تەرەڭدەتە وڭدەۋگە نازار اۋدارۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى.

« وسىنىڭ ءبارى بىزدە وسۋگە، ۇقساتىلۋعا جانە ءبىزدىڭ دۇكەندەردە ساتىلۋعا ءتيىس. اۋداننىڭ، وبلىستىڭ، رەسپۋبليكانىڭ ىشىندە تىزبەكتى جۇمىس بولۋى كەرەك. اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى بارىنشا ۇقساتىلۋى قاجەت. ويتكەنى ءبىز ءوز ءونىمىمىزدىڭ 20 پايىزىن عانا وڭدەپ، قالعانىن شيكىزات كۇيىندە ساتامىز. بۇل – بارلىعىمىزدىڭ الدىمىزداعى مىندەت. پرەزيدەنت قوسىمشا قۇن بولۋ، جاڭا جۇمىس ورىندارىن اشۋ ءۇشىن قايتا وڭدەۋ مىندەتىن قويىپ وتىر.  ءبىز سىزدەرگە . . «بيزنەستىڭ جول كارتاسى-2020»  باعدارلاماسى، سىزدەردىڭ كرەديتتەرىڭىزدى دەمەۋقارجىلاندىرۋ  بويىنشا كومەكتەسەتىن بولامىز. بۇگىن تەتىكتەر وتە كوپ. وسى تەتىكتەردى ءتيىمدى پايدالانا وتىرىپ جەمىستى جۇمىس ىستەپ جاتقان كاسىپورىنداردى ارالاۋ بارىسىندا كورىپ ءجۇرمىز»،- دەدى قۇمار ىرگەباي ۇلى.  

مادەنيەت ۇيىندە وبلىس اكىمى اۋداننىڭ ارداگەرلەرىمەن كەزدەسىپ، جۇمىس ساپارىنىڭ قورىتىندىسىن شىعاردى.

« ءبىز جاڭا  عانا اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارىن وندىرۋشىلەرمەن  كەزدەسىپ، الداعى كوكتەم ناۋقانىنا قالاي ازىرلەنىپ جاتقاندارى جونىندە اڭگىمەلەستىك. اگروقۇرىلىم باسشىلارى ءبارى جەتكىلىكتى ەكەنىن باياندادى. ديزەل وتىنى جەتكىلىكتى دارەجەدە ازىرلەنىپتى. بىزگە قاجەتتىسى – تەحنولوگيامەن جۇمىس ىستەۋ ماسەلەسى. اۋدانداعى تۇقىمنىڭ 14 پايىزى 3-سىنىپتى، قالعانى جالپى شىعىمدىلىقتى. سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى ەلىمىزدىڭ استىقتى ايماعى بولۋعا ءتيىستى. بىزدە ونگەن جانە وڭدەلگەن ءونىم  بارلىق قازاقستاندى قامتاماسىز ەتۋى كەرەك»،- دەدى ءوڭىر باسشىسى.