ق ر ۇكىمەت باسشىسى ساعىنتايەۆ پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرماسىمەن اقش-قا ساپار جاسادى. بۇل تۋرالى Qamshy.kz ق ر پرەمەر-مينيسترىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتىنە جانە قازاقستان ۇلتتىق ارناسىنىڭ «اپتا» حابارىنا سۇيەنىپ حابارلايدى.

ق ر پرەمەر-مينيسترى  باقىتجان Cاعىنتايەۆ «Chevron»، «Citigroup»، «Bloomberg»، «WRBerkley Group»، «GE Transportation»، «OSI Systems»، «Pfizer»، «Cisco»، «Robomatter Inc.»، «IBMWatson» ورتالىعى، «Autodesk»، «Tesla Motors»، «Bridge West Group»، «Learn Capital»، «SoundHound»، «Uber»، «DFJ»، «Silicon Valley Innovation Center»، «Plug and Play Tech Center»، «Google»، «Jabil» جانە «Microsoft» وكىلدەرىمەن كەزدەستى.

ىت-تەحنولوگيالار، ماشينا جاساۋ، ەنەرگەتيكا، تاۋ-كەن، حيميا، تاماق جانە وڭدەۋ ونەركاسىبى، تەلەكوممۋنيكاسيالار، بولاشاقتىڭ كولىگى، قۇرىلىس، ءبىلىم بەرۋ، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە ءومىر ساپاسىن جاقسارتۋ سالالارىندا ىنتىماقتاستىق ورناتۋ ماسەلەلەرى تالقىلانادى.

قازاقستان پرەمەر-مينيسترى ب. ساعىنتايەۆتىڭ كەستەسىندەگى العاشقى كەزدەسۋلەردىڭ ءبىرى اقش-تىڭ اسا ءىرى قارجى ينستيتۋتتارىنىڭ «Citigroup»، «Mastercard»، «Berkley»، «MorganStanley»، «Black Rock»، «Goldman Sachs»، Moody’s، Standard&Poor’s جانە Fitch الەمدىك رەيتينگتىك اگەنتتىكتەرىنىڭ، سونداي-اق Greylock Capital، American International Group، Guggenheim International، Alliance Bernstein، Public Capital Advisors، Business Council ofInternational Understanding كومپانيالارىنىڭ وكىلدەرىمەن جۇزدەسۋى بولدى. الەمدىك ەكونوميكانى جانە قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ساياساتىن دامىتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى، سونداي-اق بىرلەسكەن جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ، ينۆەستيسيالار تارتۋ، ينفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى قارجىلاندىرۋ جانە اكتيۆتەردى باسقارۋ مۇمكىندىكتەرى تالقىلاندى. 

اقش-قا جۇمىس ساپارى اياسىندا ق ر پرەمەر-مينيسترى باقىتجان ساعىنتايەۆ نيۋ-يوركتىڭ ەكس-مەرلەرى رۋدولف دجۋلياني جانە مايكل بلۋمبەرگپەن كەزدەستى. كەلىسسوزدەر بارىسىندا تەلەكوممۋنيكاسيالىق ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ سالاسىنداعى، سونداي-اق «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىن دامىتۋ سالاسىنداعى ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى تالقىلاندى. بۇدان وزگە، وتكىزىلگەن كەزدەسۋلەردىڭ ماڭىزدى ناتيجەسى استانادا «Bloomberg» تەلەارناسى مەن كەڭسەسىن اشۋ تۋرالى كەلىسىم بولدى.

سونداي-اق، باقىتجان ساعىنتايەۆ اقش-تىڭ جەتەكشى كومپانيالارىمەن: «I Scuared Capital»، «General Electric»، «Grace، Robotti & Company Advisors»، «AGCO»، «AES»، «Black and Veatch»، «American Industrial Acquisition Corporation» قازاقستان ەكونوميكاسىنا ينۆەستيسيالار مەن جاڭا تەحنولوگيالار تارتۋ ماسەلەلەرىن تالقىلادى.

بۇدان وزگە، «OSI Systems»، «Pfizer» جانە «GE Transportation» كومپانيالارىمەن كەزدەسۋلەر اياسىندا قازاقستاندا تەحنولوگيالىق جابدىقتار وندىرىسىنە ينۆەستيسيالار تارتۋ تۋرالى، ال «Rahal Foods» كومپانياسىمەن ورگانيكالىق ازىق-تۇلىك ءوندىرىسىن ىسكە قوسۋ تۋرالى كەلىسىم جاسالدى.    

ءىرى IT-كومپانيالارمەن كەلىسسوزدەر بارىسىندا قازاقستان ءۇشىن ماڭىزدى ءبىرقاتار مەموراندۋمعا قول قويىلدى. اتاپ ايتقاندا «زەردە» اق مەن «Cisco» كومپانياسى اراسىندا ىنتىماقتاستىق ورناتۋ تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى، ونىڭ اياسىندا Cisco قازاقستاندا پيلوتتىق جوبالاردى (مەملەكەتتىك قىزمەتتەردى قاشىقتىقتان كورسەتۋگە ارنالعان وزىنە-وزى قىزمەت كورسەتۋ دۇڭگىرشەكتەرى، Cisco جەلىلىك اكادەمياسى، «سيفرلىق كەن ورنى»،  IoT-جەلىسى، Smart Lighting جانە ت.ب.) ىسكە قوسۋدى قارجىلاندىرۋعا دايىن.

ق ر پرەمەر-مينيسترىنىڭ «IBM Watson West» ورتالىعىن ارالاۋ قورىتىندىسى بويىنشا «IBM» كومپانياسى مەن «يتپ» دكق اراسىندا استانا قالاسىنداعى ستارتاپ-حاب اياسىندا كەلەسى باعىتتار: قارجىلىق تەحنولوگيالار، «اقىلدى قالا» بويىنشا تەحنولوگيالار جانە قالا قۇرىلىسى مەن پايدالانۋدى باسقارۋعا ارنالعان تەحنولوگيالار بويىنشا قولدانبالى زەرتتەۋلەرگە ارنالعان زەرتحانا قۇرۋ بويىنشا مەموراندۋمعا قول قويىلدى.

سونداي-اق، باقىتجان ساعىنتايەۆ «Autodesk» ۆيسە-پرەزيدەنتى ديەۆيد كرەينمەن كەزدەستى. تاراپتار قازاقستاندا Autodesk قۇزىرەت ورتالىعىن قۇرۋدى تالقىلادى، ونىڭ اياسىندا BIM (Building Information Modeling – عيماراتتى اقپاراتتىق ۇلگىلەۋ) سالاسىندا سيفرلىق ستاندارتتار ەنگىزىلەدى. كومپانيانى ارالاۋ ناتيجەلەرى بويىنشا «Autodesk» پەن «يتپ» دكق اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى. سونداي-اق، «Autodesk» كومپانياسىنىڭ قازاقستاندىق قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ ساپاسىن انىقتاۋ جانە سەرتيفيكاتتاۋ زەرتحاناسىن قۇرۋعا قاتىسۋى قاراستىرىلعان.

ق ر پرەمەر-مينيسترى «Bridge West Group» ديرەكتورلار كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى ماسي تاەبيمەن كەزدەسۋ وتكىزدى، ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا «قازاقتەلەكوم» اق-مەن ءوزارا تۇسىنىستىك تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى، وندا ينتەرنەتكە قولجەتىمدىلىك جەلىلەرىن اۋقىمدى دامىتۋ ماقساتىندا امەريكالىق كومپانيانىڭ جابدىقتارىن ساتىپ الۋ بويىنشا مۇمكىن ىنتىماقتاستىق كوزدەلگەن.

سودان كەيىن «Learn Capital» باسقارۋشى سەرىكتەسى گ. ماۋرومەن كەزدەسۋ ءوتتى، ونىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ق ر بعم «اقپاراتتىق-اناليتيكالىق ورتالىق» اق-مەن «چارتەرلىك مەكتەپتەر» دەپ اتالاتىن ۇلگى بويىنشا يننوۆاسيالىق ءبىلىم بەرۋدىڭ پيلوتتىق جوباسىن دامىتۋ بويىنشا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلدى.  

ب. ساعىنتايەۆ «Sound Hound» كومپانياسىنىڭ ءتوراعاسى ك. موحاەرمەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزدى، ول اقپاراتتىق تەحنولوگيالار سالاسىنداعى بىرلەسكەن جوبالاردى ىسكە اسىرۋدا قازاقستاننىڭ الەۋەتتى سەرىكتەسى بولۋى مۇمكىن.

اقش-قا جۇمىس ساپارى بارىسىندا ق ر پرەمەر-مينيسترى «Robomatter Inc.»  پرەزيدەنتى سكيپ سميتپەن كەزدەستى، ونىڭ بارىسىندا كومپانيانىڭ يننوۆاسيالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن قازاقستاندا قولدانۋ مۇمكىندىگىن تالقىلادى.

ق ر پرەمەر-مينيسترى باقىتجان ساعىنتايەۆ «Tesla Motors» كەڭسەسىن ارالاپ، كومپانيا وكىلدەرىمەن ماشينا جاساۋ، ەلەكتروموبيل ءوندىرىسى، سونداي-اق اۆتوكولىكتى ۇشقىشسىز باسقارۋدى ەنگىزۋ سالالارىنداعى يننوۆاسيالىق تەحنولوگيالاردى تالقىلادى. بۇدان وزگە، «Tesla Motors» ارالاۋ اياسىندا «قازاتومونرەكاسىپ» كومپانياسىمەن جاڭارتىلمالى ەنەرگيا كوزدەرى سالاسىنداعى مۇمكىن ىنتىماقتاستىق بويىنشا ناقتى ۇسىنىستار تاپسىرىلدى.  

بۇدان كەيىن باقىتجان ساعىنتايەۆ «سhevron» كومپانياسىنىڭ ءتوراعاسى دجون ۋوتسونمەن كەلىسسوز وتكىزدى، وندا مۇناي ونىمدەرىنىڭ الەمدىك نارىعىن دامىتۋدىڭ قازىرگى جاعدايى مەن بولجامدارى، ەلىمىزدەگى مۇناي-گاز جوبالارىنداعى ىنتىماقتاستىقتى كەڭەيتۋ ماسەلەلەرى تالقىلاندى.

ب. ساعىنتايەۆ «Uber» كەڭسەسىنە بارىپ، كومپانيانىڭ جاھاندىق ساياسات جانە ەكونوميكا جونىندەگى باسشىسى ب. ماسيەللومەن كەزدەسۋ وتكىزدى. «Uber» - تاكسي نەمەسە جەكە جۇرگىزۋشىلەردى ىزدەۋ، شاقىرۋ جانە اقىسىن تولەۋگە ارنالعان موبيلدىك قوسىمشانى ىسكە قوسقان، سان-فرانسيسكودا قۇرىلعان امەريكالىق، حالىقارالىق كومپانيا. 2016 جىلدىڭ مالىمەتتەرىنە سايكەس، موبيلدىك قوسىمشا ارقىلى قىزمەت كورسەتۋ الەمنىڭ 70-تەن استام ەلىندە قولجەتىمدى بولعان.  

ق ر پرەمەر-مينيسترى ستارتاپ-جوبالارعا قولداۋ كورسەتۋمەن اينالىساتىن ءىرى «DFJ» كومپانياسىنىڭ كەڭسەسىنە بارىپ، ونىڭ نەگىزىن قالاۋشى ت. دراپەرمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. «DFJ» ءبىرقاتار قازاقستاندىق كومپانيالارعا قولداۋ كورسەتۋگە نيەتتى. «DFJ» كومپانياسى تەحنولوگيالار سالاسىنداعى دامۋ ساتىسىنداعى جانە باستاپقى ساتىداعى جوبالارعا ينۆەستيسيا قۇيۋعا باعدارلانعان. وسىنداي ءىرى كومپانيانىڭ قولداۋ كورسەتۋى قازاقستاندا سيفرلىق جانە اقپاراتتىق تەحنولوگيالار داميتىن ەكونوميكا سالالارىنداعى بيزنەستى دامىتۋ مەن ينۆەستورلاردى تارتۋدىڭ الاڭىنا اينالاتىن AIST HUB ءىت-ستارتاپتاردىڭ حالىقارالىق تەحنوپاركىن قۇرۋ تۇرعىسىنان العاندا وتە ماڭىزدى.

ق ر پرەمەر-مينيسترى كرەمنيي القابىنىڭ يننوۆاسيالىق ورتالىعىنىڭ كەڭسەسىنە بارىپ، ساراپشىلار توبىمەن جانە ورتالىق پرەزيدەنتى ا. كۋنوۆپەن كەزدەستى. يننوۆاسيالىق ورتالىق كرەمنيي القابىنىڭ كوشباستاۋشى كومپانيالارىنىڭ باسشىلىعىمەن، ءىرى ۆەنچۋرلىك قورلارمەن جانە ينۆەستورلارمەن، تابىستى كاسىپكەرلەرمەن، ىسكەرلىك جانە قوعامدىق ەليتا وكىلدەرىمەن تىعىز بايلانىستا جانە تاعىلىمداما، شەبەرلىك-سىنىپتارى مەن بيزنەس-تۋرلارمەن قامتاماسىز ەتەدى.

ب. ساعىنتايەۆ «Plug and Play Tech Center» كومپانياسىنىڭ باسشىلىعىمەن جانە ستارتاپتارمەن ءبىرقاتار كەزدەسۋلەر وتكىزدى. ايتا كەتۋ كەرەك، «Plug and Play Tech Center» - ستارتاپتاردى دامىتۋعا مامانداندىرىلعان بيزنەس-اكسەلەراتور. ول 300-دەن استام ستارتاپتاردى بىرىكتىرەدى جانە اتالعان ينكۋباتوردىڭ قورعاۋىنداعى كومپانيالاردى ىرىكتەۋگە جۇيەلى تۇردە قاتىساتىن 170-تەن استام ينۆەستورمەن سەرىكتەس.

ودان كەيىن ق ر پرەمەر-مينيسترى «Jabil» كومپانياسىنىڭ كەڭسەسىنە باردى، ول ءتۇرلى سالالارداعى جاھاندىق تەحنولوگيالىق كورپوراسيالارعا ەلەكترونيكالاردى جوبالاپ، ازىرلەۋ بويىنشا كەشەندىك قىزمەتتەر كورسەتەتىن الەمدەگى ەڭ ءىرى وندىرىستىك كومپانيالاردىڭ ءبىرى. ونىڭ كليەنتتەرىنىڭ اراسىندا Apple، Facebook، Microsoft، Cisco سەكىلدى دۇنيەجۇزىلىك كومپانيالار دا بار.

كومپانيا ەلەكتروندى ونىمدەردى نارىققا جىلدامىراق شىعارۋعا كومەك كورسەتەدى جانە ونىمدەردىڭ كۇللى الەم بويىنشا جەتكىزىلۋىن باسقارادى. Jabilء-دىڭ جوبالاۋ، ءوندىرىس جانە ءونىمدى جەتكىزۋ تىزبەگىن زياتكەرلىك باسقارۋ شەشىمدەرى ماشينا جاساۋ سالاسىندا دا قىزىعۋشىلىق تۋدىرادى. وسىعان ۇقساس كومپانيالارمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋ ق ر پرەزيدەنتى ن. نازاربايەۆتىڭ ەكونوميكانى ءۇشىنشى جاڭعىرتۋ بويىنشا بەرگەن تاپسىرمالارىن ورىنداۋ اياسىندا قازاقستان ءۇشىن ۇلكەن ماڭىزعا يە.

سان-فرانسيسكودا باقىتجان ساعىنتايەۆ «Google» كەڭسەسىنە باردى، وندا كومپانيانىڭ ءىت-سالاسىنداعى قازىرگى ازىرلەمەلەرىمەن تانىستى، قىزمەتكەرلەرمەن قازاقستانعا قاجەتتى جوبالاردى تالقىلادى. ولاردىڭ ىشىندە: Real Time Speech Translation جانە Project Loon باعدارلاماسى بار، ونىڭ اياسىندا ەرەكشە اۋە شارلارى ستراتوسفەرا بيىكتىگىندە تۇرىپ، جەردەگى تۇتىنۋشىلارعا، اسىرەسە، الىس شالعايداعى ەلدى مەكەن حالقىنا ينتەرنەت جىبەرە الادى.

سونداي-اق، قازاقستان پرەمەر-مينيسترى «Microsoft» كورپوراسياسىنىڭ ۇجىمدىق ۆيسە-پرەزيدەنتى د. ليەۆينمەن كەزدەسۋ وتكىزدى. كەزدەسۋ بارىسىندا كومپانيانىڭ باعدارلامالىق شەشىمدەرىن قر-نىڭ شاعىن جيناقتى مەكتەپتەرىنە ەنگىزۋ ماسەلەسى تالقىلاندى. شاعىن جيناقتى مەكتەپتەردىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ مەن اۋىل جانە قالا مەكتەپتەرى اراسىنداعى ءبىلىم بەرۋ دەڭگەيىن تەڭەستىرۋگە تەك قانا وقىتۋدىڭ زاماناۋي ادىستەمەلەرىن قولدانىپ، اقپاراتتىق-كوممۋنيكاسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ارقىلى قول جەتكىزۋگە بولادى. وسىعان وراي Bilim Book ارنايى قۇرىلعىسىن ازىرلەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە، ال كومپيۋتەر ديەۆايسىنىڭ ءوندىرىسى اتالعان سالاداعى الەمدىك كوشباسشىلار Lenovo  مەن Dell كومپانيالارى ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. بارلىق باعدارلامالىق قامتاماسىز ەتۋمەن Microsoft كومپانياسى اينالىسادى.

امەريكالىق ىسكەرلىك جانە ساراپشىلار ورتالارىنىڭ وكىلدەرى قازاقستان پرەزيدەنتى ن. نازاربايەۆتىڭ قازاقستاندى تۇراقتى ەكونوميكالىق وسىممەن جانە جاڭعىرتۋمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى، سونىمەن قاتار ەلىمىزدىڭ ينۆەستيسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ مەن ءارتاراپتاندىرۋ تۋرالى ساياساتىن جوعارى باعالادى.

«قازاقستان الەمدىك سىن-تەگەۋرىندەر مەن كۇردەلى ماسەلەلەر الدىندا ەشقاشان شەگىنشەكتەمەگەن. ەل باسشىلىعى دۇرىس باعىتتى ۇستانعان»، - دەدى حالىقارالىق ءوزارا تۇسىنۋشىلىك جونىندەگى بيزنەس-كەڭەستىڭ باس ديرەكتورى پيتەر تيچانسكي.

«ينۆەستورلار ق ر پرەزيدەنتى ن. نازاربايەۆتىڭ قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى، 5 ينستيتۋسيونالدىق رەفورما، «100 ناقتى قادام» جوسپارىنا اسا ءبىر جىگەرمەن قاراۋدا»، - دەدى «American International Group» ساقتاندىرۋ كورپوراسياسىنىڭ باس ديرەكتورى اشوك پارامەسۆاران.

«قازاقستان ۇلكەن رەفورمالار جۇرگىزۋدە. بۇل جاڭا شىنايىلىقتاعى دۇرىس شەشىم»، - دەدى تانىمال ەكونوميست ا. لاففەر.

ءوز كەزەگىندە، نيۋ-يورك قالاسىنىڭ ەكس-مەرى ر. دجۋلياني ەلىمىزدىڭ گەوساياسي ورنالاسقان جەرىن ەسكەرە وتىرىپ، قازاقستاننىڭ اقش ءۇشىن ۇلكەن ماڭىزعا يە ەكەنىن ايتتى.