قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى گۇلشارا ءابدىقالىقوۆا الماتى قالاسىندا وتكەن «جاستار اراسىنداعى ءدىني ەكسترەميزمنىڭ الدىن الۋداعى ايەلدەر ۇيىمدارىنىڭ ءرولى» اتتى رەسپۋبليكالىق كونفەرەنسياعا قاتىستى دەپ حابارلايدى قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگى.

كونفەرەنسيا جۇمىسىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى، ورتالىق جانە جەرگىلىكتى اتقارۋشى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ، ۇكىمەتتىك ەمەس جانە حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ، ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ وكىلدەرى، ستۋدەنت جاستار، ساراپشىلار قاتىستى.

مەملەكەتتىك حاتشى مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى حالىققا جولداۋىندا ءدىني ەكسترەميزمدى ناسيحاتتاۋدىڭ الدىن الۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزۋ قاجەتتىگى تۋرالى مىندەتتەر قويعانىن جانە بۇل شاراعا ۇكىمەتتىك ەمەس سەكتور مەن ءدىني بىرلەستىكتەردى بەلسەندى قاتىسۋعا شاقىرعانىن اتاپ ءوتتى.

بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاندا 4 ملن. جاستار بار. ءدىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا قازىرگى تاڭدا جاستاردىڭ 79،6%-ى ءدىني كوزقاراستاردى ۇستانادى. ولاردىڭ اراسىنداعى ءدىندى بەلسەندى ۇستانۋشىلاردىڭ ۇلەسى – 9،9%.

2013 جىلدان باستاپ ق ر پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى ايەلدەر ىستەرى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسياسى ءدىن ىستەرى جونىندەگى وكىلەتتى ورگانمەن بىرلەسىپ، ەلىمىزدىڭ 10 وڭىرىندە «ايەل جانە ءدىن» اتتى جوبانى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى.

مەملەكەتتىك حاتشى گ.ن.ءابدىقالىقوۆا جاھاندانۋ الەمىندەگى سىن-قاتەرلەر ۇدەپ تۇرعان جاعدايدا زايىرلى قازاقستاننىڭ باستى مىندەتى – ءدىني ەكسترەميزممەن كۇرەس سالاسىنداعى سارابدال ءارى ءتيىمدى مەملەكەتتىك ساياسات بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى.

ءدىندار ادامداردىڭ راديكالدانۋىنىڭ نەگىزگى وشاعى ينتەرنەت بولىپ تابىلادى. ايتالىق، اعىمداعى جىلدىڭ ءبىرىنشى توقسانىندا قازاقستاندىق ينتەرنەت كەڭىستىكتە 100 مىڭنان استام تەرروريزم جانە ەكسترەميزم يدەيالارىن تاراتۋ دەرەكتەرى انىقتالىپ، ولاردى جويۋ شارالارى قولعا الىندى. قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇيەلى جۇمىستارىنىڭ ارقاسىندا وتكەن جىلدىڭ 6 اي ىشىندە ەكسترەميزم جانە تەرروريزم نىشانى بار 315 قىلمىس تىركەلگەن. 12 ەكسترەميستىك اكتىلەردىڭ جولى كەسىلدى. مەملەكەت تاراپىنان جۇيەلى نەگىزدە حالىقتىڭ ءتۇرلى دەڭگەيلەرى اراسىندا ماقساتتى تۇردە ءتۇسىندىرۋ جانە الدىن الۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە. ءداستۇرلى ەمەس ءدىني باعىتتى ۇستانۋشىلاردىڭ 32%-ى نىسانالى ساۋىقتىرۋ شارالارىمەن قامتىلدى.

قازاقستان رەسپۋبليكاسىندا ءدىني ەكسترەميزم مەن تەرروريزمگە قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى 2013 - 2017 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنىڭ  بۇگىنگى تاڭدا جۇزەگە اسۋىنىڭ ارقاسىندا ەل تۇرعىندارىنىڭ شامامەن 90%-ى ءتۇسىندىرۋ جانە الدىن الۋ جۇمىستارىمەن قامتىلدى.  سالافيتتىك قاۋىمنىڭ 70-كە جۋىق جەتەكشىلەرى مەن بەلسەندىلەرىنىڭ قازاقستاندىق قوعامنىڭ قۇندىلىقتارىنا دەگەن شىنايى كوزقاراسىنىڭ قايتا ورالۋىنا جاعداي جاسالدى. تەرروريستەرمەن بىرگە شەتەلگە شىعىپ، سوعىس قيمىلدارىنا قاتىسپاق بولعان 91 قازاقستاندىققا شەت ەلگە شىعۋعا توسقاۋىل قويىلدى. تەرروريستىك جانە دىني-ەكسترەميستىك سيپاتتاعى قىلمىستارى ءۇشىن 123 ادام سوتتالىپ، قىلمىستىق جازاسىن وتەۋدە.

گۇلشارا ءابدىقالىقوۆا بۇگىنگى تاڭداعى ماڭىزدى مىندەت – جاستار مەن ايەلدەردىڭ بويىندا ءدىني ەكسترەميستىك ۇيىمداردىڭ ناسيحاتتارىنا قارسى تۇراتىن بەرىك يممۋنيتەت قالىپتاستىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

ءىس-شارا سوڭىندا مەملەكەتتىك حاتشى گ.ن.ءابدىقالىقوۆا ايەلدەر مەن جاستار اراسىنداعى ءدىني ەكسترەميزمگە قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى ءبىرقاتار ناقتى مىندەتتەردى بەلگىلەدى.