"تۇرىكشىلدىك" دەگەننەن — باتىس نەگە قورقادى؟
"تۇرىكشىلدىك" دەگەننەن — شىعىس نەگە قورقادى؟
"تۇرىكشىلدىك"- سانادا، كوكبورى بوپ جورتادى،
كوك تۇرىك بوپ جورتقان سوڭ — ولار ءۇشىن سور تاعى.
ۇيقتاپ كەتكەن ءبىر كەزدە وياتاتىن الىپتى،
بىرىكتىرىپ الاتىن تۇرىك تىلدەس حالىقتى،
سوندا دا ولار بۇل ءسوزدى ءقاۋىپتى دەپ تاۋىپتى،
"تۇرىكشىلدىك" دەگەنىڭ — ولار ءۇشىن ءقاۋىپتى!
جاي وتىنداي جارقىلداپ تاسىپ تۇرعان جىگەرى،
كيردىڭ باسىن كەسىپ اپ سىر بويىندا ءجۇر ەدى.
قىز دا بولسا جالىننان جاراتىلعان جۇرەگى،
"تۇرىكشىلدىك" دەگەندى – توميريس دەپ بىلەدى.
قارا كوكتىڭ تۇقىمى جاراتىلعان تەكتىدەن،
ساربازدارى شەتىنەن جانىپ تۇرعان وت كىلەڭ!
قاھارىنان ىعاتىن الىس-جاقىن، شەت كىلەڭ،
"تۇرىكشىلدىك" دەگەندى — مودە قاعان دەپ بىلەر.
باتىستىقتار ۇستىندە ءبىر وت قامشى وينايدى،
ساۋىت-سايمان ۇستىندە كورگەن ادام تويمايدى!
قالىڭ اسكەر شۇبىرىپ رەيندى بويلايدى،
"تۇرىكشىلدىك" دەگەندى — اتيللا دەپ ويلايدى.
جاۋلاپ العان ءبىر كەزدە الىس، الىس سىرت ەلىن،
سۋىت جۇرگەن جورىقتا كىلەڭ ەرلەر ءبىر تەگىن.
تاريحىمدى نەسىنە بۇركەمەلەپ، ىركەمىن،
"تۇرىكشىلدىك" دەگەندى — دەپ ويلادى كۇلتەگىن.
بۋمىن قاعان، ەستەمي، بىلگە قاعان تاعى بار،
كوك تۇرىكتىڭ ەرلەرى ساپتان تاعى تابىلار.
تۇلپارىنىڭ استىندا — باتىس، شىعىس جالىنار،
"تۇرىكشىلدىك" دەگەنىڭ بۇلاردان دا تابىلار.
قانشا عاسىر مىزعىماي شىن تاعىنا قوناتىن،
قىراعى كوز قىرانداي قيىرلاردى شولاتىن،
سارى وزەننەن سۋارار استىنداعى توق اتىن،
قۇبىلايدىڭ قانىندا تۇرىك قانى بولاتىن…
بالاساعۇني، قاشقاري – عۇلاماسى تۇرىكتىڭ،
وكىلدەرى بولاتىن تۇرىك دەگەن ۇلى ۇلتتىڭ!
شۋاعىمەن سولاردىڭ مەن ءوزىمدى جىلىتتىم،
بىلىمىمەن سولاردىڭ تۇرىك بولىپ بىرىكتىم!
ءۇندى جەرىن ۇلتىنا وتان ەتىپ تاڭدادى،
جۇزەگە استى وسىندا بابىر…جيھان ارمانى…
ءجۇرىپ تۇرعان ولاردىڭ ەكى جاققا زاڭدارى،
ول دا تۇرىك بولاتىن — ۇلى موعول حاندارى.
تۇرىك بولىپ تۋعانمەن ءومىر بويى ءبىر جۇرمەس،
تاريحتى بىلمەيتىن — شىن مانىندە دىم بىلمەس!
ارىق قازعان ارماننان دالالارعا سۋ جۇرمەس،
مىسىر ەلىن بيلەگەن بەيبارىستى كىم بىلمەس!
بارىنەن دە اسىپ تۇر تۇرىكتەردىڭ ساۋلەتى،
بارىنەن دە اسىپ تۇر تۇرىكتەردىڭ داۋلەتى!
ايتا بەرسەم شەجىرە — تاريحتىڭ ءار بەتى،
جارتى الەمدى بيلەگەن — وسمانعازى اۋلەتى.
قوجا احمەت ياساۋي — بار تۇرىكتىڭ بەسىگى،
وسى اداممەن تانىلعان ءسۋفيزمنىڭ ەسىمى.
ايتتى، ءبىتتى، بولادى! — ەر تۇرىكتىڭ كەسىمى،
بار تۇرىككە اشىق تۇر — تۇركىستاننىڭ ەسىگى!
"تۇرىكشىلدىك" نەگىزىن - قالاعاندار كىم دەسەڭ؟
وندا ءتىزىپ ايتايىن ەسىمدەرىن بىلمەسەڭ:
ەڭ ءبىرىنشى — اقشورا، اتسىز جانە گوكالىپ،
گاسپىرالى، شوقايلار — ەر تۇرىككە كۇن كوسەم!
"تۇرىكشىلدىك" - ولەڭنىڭ قاي جاعىنان باي ۇلى،
ۇلى ماعجان ءبىر ءوزى — بار تۇرىكتىڭ شايىرى!
"تۇرىكشىلدىك" بولادى — ءۇمىتىمنىڭ قايىعى،
ءدال وسىندا جاتقانداي — بار نارسەنىڭ بايىبى.
كوك تۇرىكتىڭ كوكپەڭبەك اسپان تۇستەس بايراعى،
كوك بايراقتى كورگەندە ەسكە تۇسەر قايداعى!
قانشا مىڭ جىل وتكەندە قايتا تۇلەپ، جاينادى،
كوك تۇرىكتىڭ بەسىگى – ۇلى دالا ايماعى!
بۇكىل دالام قايتادان وت تيگەندەي دۇركىرەر،
ۇيىقتاپ كەتكەن ەر حالىق قايتادان ءبىر سىلكىنەر!
بارشا تۇرىك توي جاساپ، قايتادان ءبىر تىڭ تۇلەر،
ءتۇپتىڭ ءتۇبى كوپ تۇرىك — وسى جەرگە تۋ تىگەر!!!
جۇماش كەنەباي،
(سوناۋ 2003 ج. جازىلىپ، 04.05.2017 ج. قايتا وڭدەلدى)