قىتايدىڭ موسو تايپاسىنداعى ءومىر ادەتتەگىدەن وزگەشە. وندا تۇراتىن ەر ادامدار ايەلدى قوعامداعى باستى ادام دەپ بىلەدى جانە وعان قارسى شىقپايدى.

اتالمىش تايپا يۋننان ولكەسىنىڭ وڭتۇستىك-شىعىس بولىگىندە ءومىر سۇرەدى. مۇنداعى حالىق 2000 جىلدان استام ۋاقىت بويى ماتريارحاتتى ۇستانادى. قازىرگى تاڭدا يۋنناندا 40 مىڭ ادام ءومىر سۇرەدى. ونىڭ رەسمي ەمەس قىزداردىڭ پاتشالىعى دەگەن اتاۋى بار.

تايپاداعى باستى جۇمىستى ايەلدەر اتقارادى. ولار مال باعادى، اڭعا شىعادى، ەگىن ەگەدى، قوعامداعى وزەكتى ماسەلەلەردى شەشەدى. كەيبىرى ءتىپتى اسكەري قىزمەتتى يگەرىپ ءجۇر. سوندا ەر ادامدار نەمەن اينالىسادى دەگەن زاڭدى سۇراق تۋىندايدى. ولار ساۋدا، قولونەر جانە قىزمەت كورسەتۋمەن اينالىسادى. قالىپتى قوعامدا ايەلدەرگە قانداي قارىم-قاتىناس جاساسا، ولاردا ەر ادامدارعا سولاي قارايدى.

كوبىنە ەر ادامداردى دويبى ويناپ وتىرعانىن كورەسىز. ولار سول ءۇشىن قىمسىنبايدى دا.

ماحاببات پەن نەكەگە كەلەر بولساق، مۇندا تاڭداۋدى قىزدار جاسايدى (ولاردى ا-سيا دەپ اتايدى). ەگەر ول جىگىت ۇناماي قالسا ودان كەز-كەلگەن ۋاقىتتا باس تارتا الادى. ءتىپتى ايەلدەردىڭ بىرنەشە ا-سياسى بولۋى مۇمكىن. الايدا مۇنداي جاعداي وتە سيرەك كەزدەسەدى.

بالالاردى اناسى تاربيەلەيدى. وتباسىندا قىز بالا دۇنيەگە كەلسە ۇلكەن مەرەكە. ال ەر بالالارعا سۋىق قارايدى.

موسو تايپاسىنىڭ كەيبىر ايەلدەرى ەر ادامداردىڭ قاجەتى جوق ەكەنىن، ولار تەك بالالى بولۋ ءۇشىن عانا كەرەك ەكەنىن ايتادى. 

شولۋشى: اسەم المۇحانبەت