قازاقتىڭ وڭتۇستىكتەگى كورشىسى وزبەكستان «ازيا ايداھارى» بولۋدى كوزدەيدى

/uploads/thumbnail/20170710162504998_small.jpg

شاۆكات ميرزيەيەۆتىڭ وزبەكستاننىڭ بيلىك باسىنا كەلىپ، پرەزيدەنت قىزمەتىن اتقارىپ جاتقانىنا ءبىر جىلدىڭ شاماسى بولدى. ال ميرزيەيەۆتىڭ العاشقى قادامدارىنا قاراپ تاريحقا رەفورماتور رەتىندە ەنگىسى كەلەتىنىن بايقاۋعا بولادى. Mk.ru سايتىندا ارتۋر اۆاكوۆ ەسىمدى ساراپشىنىڭ ماقالاسى جارىق كوردى. وسى جايىندا ناقتىراق  قامشى اقپاراتتىق اگەنتتىگى جازادى. 

قارجى رەفورماسى

پوستكەڭەستىك مەملەكەتتەر اراسىندا وزبەكستان ءوزىنىڭ بانكتىك رەفورماسىنا وسى ۋاقىتقا دەيىن ەش كوڭىل بولمەگەن.  مىسالى، بىرنەشە جىل بۇرىن ەلدە بانك كارتوچكالارى تاراتىلعانىمەن، ونى قولداناتىن بانكوماتتار بولمادى. الايدا جاڭا پرەزيدەنتتىڭ بيلىككە كەلۋىمەن جاعداي باسقاشا رەڭك الا باستادى. 2017 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن ەل استاناسى تاشكەنتتە حالىقتىڭ قولدانىسىنا مىڭ بانكومات ورناتىلىپ، تۇرعىندار بارلىق بانكتىڭ كارتوچكاسىنان قارجى الماسۋعا مۇمكىندىككە يە بولماق. قۇرىلعى 50 ادامنان استام قىزمەتكەر جۇمىس ىستەيتىن بارلىق جەرگىلىكتى بانكتەردە ورناتىلماق.

ايتا كەتسەك، وزبەكستاندا وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا بانك كارتوچكالارىنىڭ سانى ارتقان. ولاردى وندىرەتىن تاعى ءبىر كومپانيا اشىلدى: UzCard  2004 جىلدان بەرى قىزمەت ەتىپ كەلە جاتىر  ،ال  GlobUzCard 2017 جىلدىڭ 8 ءساۋىر كۇنى ءوز جۇمىسىن  باستادى.  جاڭادان قىزمەتكە قوسىلىپ جاتقان بانك بۇگىندە شەتەلمەن قارجى الماسۋ ءۇشىن جۇمىستار جۇرگىزۋدە.

2017 جىلى ەل ۆاليۋتاسى 15% -عا قۇنسىزداندى. بۇگىندە 1 دوللاردىڭ قۇنى 3820 سومعا تەڭ ، ال وتكەن جىلى جازدا رەسمي مالىمەتتەر بويىنشا دوللار قۇنى 2950 سومعا تەڭ بولعان.

جاڭا وندىرىستەر

وزبەكستاننىڭ تاعى ءبىر تابىس كوزى – ماقتا. ال ەلدە ماقتانى ءالى كۇنگە دەيىن قولمەن جينايدى. قىركۇيەك ايىنىڭ باسىندا وسى ماسەلە توڭىرەگىندە ەل پرەزيدەنتى ميرزيەيەۆ جاڭا زاڭ قابىلدادى. ول زاڭدا ايەلدەردىڭ ەڭبەگىنىڭ باعالانۋى ، كامەلەت جاسقا تولماماعاندارعا ارنالعان باپ تا بار، زەينەت جاسقا جەتكەندەردىڭ ەڭبەگى دە ءسوز ەتىلەدى. ماقتا الاڭىندا جۇمىس ىستەيتىندەردىڭ باسىم كوپشىلىگى وقۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر ەكەنىن ايتا كەتكەن ءجون. 

ەلدىڭ سىرتقى ساياساتى

ميرزيەيەۆ مەملەكەت باسىنا كەلگەلى 10 ايدىڭ ءجۇزى بولدى. وسى اي ونىڭ ساياساتىندا ەڭ تابىستى جىلدار بولىپ سانالادى. وعان تەك سىرتقى كورشىلەرىمەن ەكونوميكالىق بايلانىس قانا ورناتىپ قويعان جوق، شەكارا ءىسىن دە قولعا الدى. اتاپ ايتساق، پرەزيدەنت اتانعالى بەرى تۇركىمەنستان، قازاقستان، رەسەي، جۇڭگو ، قىرعىزستان ءتىپتى اقش-پەن بايلانىس ورناتتى.

تۇركىمەن جۇرتىنىڭ پرەزيدەنتى گۋربانگۋلى بەردىمۇحامەدوۆ وزبەكستانعا تۇركىمەن پورتتارى ارقىلى كاسپيي تەڭىزىنە شىعۋعا رۇقسات بەردى. سونىمەن قاتار كورشى ەلمەن 2020 جىلعا دەيىن مادەنيەت، ەكونوميكالىق بايلانىس بويىنشا  قۇجاتقا قول قويدى.

ەلدىڭ ىشكى ساياساتى

وزبەكستاننىڭ ىشكى ساياساتىندا دا ءبىرشاما قيىندىقتار ورىن الدى. ونىڭ ءبىرى ەلدىڭ پرەزيدەنتى ءبىر جينالىستا جايىپ سالدى. ميليسيونەرلەر ەل ءۇشىن ەمەس ءوز باس پايدالارى ءۇشىن قىزمەت ەتەتىنىن ايتتى. ءىىب باسشىلارى مەن پروكۋرورلارعا وزدەرىنىڭ نە ىسپەن اينالىسىپ جۇرگەندەرى جايىندا حالىق الدىندا ەسەپ بەرۋدى تالاپ ەتتى. ەلدەگى قۇقىق قورعاۋشىلاردىڭ قاتەلىگىنە باسشىلىقتان باستاپ جاۋاپ الىناتىن ايتتى.

2016 جىلعا دەيىن وزبەكستاندا قۇقىق قورعاۋشىلارعا قويىلاتىن شەك بولمايتىن. جاڭا زاڭ بويىنشا، پوليسيا قىزمەتكەرلەرى ايەلدەر مەن بالالارعا، مۇگەدەكتەرگە، سونىمەن قاتار توپ ادامنىڭ ىشىندەگى قىلمىسكەرگە وق اتۋعا بولمايدى. ال ەكىنشى جاعىنان ولار كەز كەلگەن ۋاقىتتا كەز-كەلگەن ۇيگە كىرىپ، قاراقشىلاردى ۇستاۋعا قۇقىلى. سونىمەن قاتار وزبەكستاندا دەنە جاراقاتىن سالۋعا تىيىم سالىندى.

كۇدىكتىنى قۇقىق قورعاۋشىلار سوققىنىڭ استىنا المايتىنىن ءبىلۋ ءۇشىن 2017 جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن بارلىق تەرگەۋ بولىمدەرىندە اۋديو جانە ۆيدەوباقىلاۋ جۇمىس ىستەيدى.

ەلدىڭ دەنساۋلىق سالاسىنا بەت بۇرساق. بۇگىندە دەنساۋلىقساقتاۋ بولىمىندە بارلىعى جەمقورلىقپەن تىكەلەي بايلانىسىتى. ەڭ جەمقور مەديسينا سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى رەتىندە پرەزيدەنت اكۋشەرلەردى اتادى. پرەزيدەنت بارلىق جەمقور قىزمەتكەرلەردى جۇمىستانشىعارىپ، جاس قىزمەتكەرلەردى جۇمىسقا شاقىرماق.

سونىمەن قاتار ەلدەگى بالالار دارىگەرى مەن جاسوسپىرىمدەر گينەكولوگياسىن قايتا قولعا الۋدى ۇسىندى. ۇسىنىسى ناقتى شەشىمگە جالعاسىپ، اۋىلدىق جەرلەردەگى مەديسينا بولىمشەلەرىن كوبەيتۋدى ىسكە قوستى. 

ال پرەزيدەنت ميرزيەيەۆقا كەڭ اۋقىمدى زاڭداردى قابىلداۋدىڭ نە كەرەگى بار جانە سوڭى نەمەن اياقتالادى؟!

وسى سۇراققا دجوردج ۆاشينگتون اتىنداعى حالىقارالىق قاتىناستار ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ساراپشىسى رافاەل ساتاروۆ جاۋاپ بەردى:

قابىلدانعان جاڭا زاڭدارعا قاراماستان، وزبەكستان ساياساتكەرلەرى ليبەرالدى رەفورمادان قاشىپ قۇتىلا المايتىندارى جايلى ايتۋدا. ال ميرزيەيەۆ كلاسسيكالىق اۆتوريتارلى مەملەكەت باسشىسى بولىپ شىقتى. ول قابىلداعان زاڭدار مەن جاڭا رەفورمالاردىڭ كوپشىلىك  ءالى دە بولسا بۇرىنعى قالىپتان دامىعاندىعىن مويىنداي الماي وتىر.

سونىمەن قاتار، وزبەكستاننىڭ ب ا ق وكىلدەرىندەگى ەركىندىكتى ايتپاي كەتۋگە بولمايدى. بۇرىن جۋرناليستەردىڭ مينيسترلەرگە ۇرىسىپ نەمەسە مەملەكەتتىك ەمەس ساياساتكەرلەرگە ءسوز بەرگەندەرىن بايقاعان ەمەسپىن. بۇل رەسەي ءۇشىن قالىپتى جاعداي بولۋ مۇمكىن، الايدا وزبەكستان ءۇشىن ۇلكەن باستاما.  بىرتىندەپ حالىق ءوز ويلارىن اشىق جەتكىزۋدەن جاۋاپقا تارتىلامىز دەگەن ويدى قوياتىن بولادى.

اۋدارعان: ايگەرىم تاۋباي

 

 

قاتىستى ماقالالار