تۇركى جازبالارى تاريحتان سىر شەرتەدى

/uploads/thumbnail/20171110122856840_small.jpg

تاراز قالاسىندا مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگىنىڭ تىلدەردى دامىتۋ جانە قوعامدىق-ساياسي جۇمىس كوميتەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىنا ارنالعان «تۇركى جازبالارى مەن مادەنيەتى كۇندەرى» اتاپ ءوتىلدى. شارا اياسىندا ى.دۇكەن ۇلى اتىنداعى قالالىق مادەنيەت ۇيىندە «قازاق حاندىعى مەن تۇركىلەردىڭ رۋحاني مادەنيەتى: ءتىل جانە تاريح»  اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنسيا ءوتتى.

جيىندى تاراز يننوۆاسيالىق-گۋ­ما­ني­تارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى، فيلولوگيا عىلىمىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور ەربولات ساۋرىقوۆ جۇرگىزىپ وتىردى. كونفەرەنسيادا قازاقستاننىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن، ازەربايجان مەن قىر­عىزستاننان كەلگەن تانىمال عالىم­دار تۇركى جازبالارىنىڭ تاريحىن زەر­دە­لەدى، تۇركى جازبالارىنا قاتىستى زەرت­تەۋ ناتيجەلەرىن ورتاعا سالىپ، پىكىر الماستى.
كونفەرەنسيا تىلدەردى دامىتۋ جانە قوعامدىق-ساياسي جۇمىس كوميتەتىنىڭ ءتىل ساياساتىن تالداۋ جانە مونيتورينگ باسقارماسىنىڭ باسشىسى تولقىن يساقوۆانىڭ قۇتتىقتاۋ سوزىمەن اشىلدى. ول تۇركى جازبالارى مەن مادەنيەتى كۇندەرىنىڭ ءمان-ماڭىزىنا توقتالىپ، بۇل ورايدا تىلدەردى دامىتۋ جانە قوعامدىق-ساياسي جۇمىس كوميتەتى تاراپىنان اتقارىلىپ وتىرعان ءىس-شارالار جايىندا ايتتى.
شاراعا ەلىمىزدىڭ تۇركىتانۋشى عالىمدارى ق.ەرگوبەك، ر.دوسجان، ن.بازىلحان، ق.مولعاجداروۆ جانە ت.ب. زەرتتەۋشىلەرمەن قاتار قىرعىز­ستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادە­ميا­سىنىڭ پروفەسسورى ي.ابدۋۆا­لييەۆ، ازەربايجان ۇلتتىق عىلىم اكا­دەميا­سىنىڭ پروفەسسورى ت.شاحبازوۆ، ك.قا­راسايەۆ اتىنداعى بىشكەك گۋماني­تارلىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ت.سادىقوۆ، ت.ب. قاتىسىپ بايانداما جاسادى. ماسەلەن، پروفەسسور ت.سادىقوۆ «تۇركياداعى ءتىل ساياساتىنىڭ ساباقتارى» اتتى بايانداماسىندا تۇركيا رەسپۋبليكاسىنداعى لاتىن ءالىپبيى رەفورماسىنىڭ ءناتي­جەلەرىنە توقتالسا، ازەربايجان ۇلت­تىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ پروفەسسورى ت.شاحبازوۆ ازەرباي­جان مەن قازاقستاننىڭ جالپى تۇركى ءما­دەنيە­تىندەگى ساباقتاستىعىن، تاريحى مەن قازىرگى ۋاقىتتاعى ءرولىن سالىس­تىرا وتىرىپ، تالداۋ جاسادى. عالىم ر.قوڭىربايەۆا «كودەكس كۋمانيكۋس» كونە تۇركى جازبا ەسكەرتكىشىندەگى سوزدەردىڭ گرامماتيكالىق وزگەشەلىكتەرى جونىندە كەلەلى اڭگىمە قوزعادى.
تاسقا قاشالىپ جازىلعان كونە تۇركى جازبالارىنداعى سوزدەردىڭ كەلەر ۇرپاققا بەرەر ۇگىت-ناسيحاتى مول ەكەنى ءسوزسىز. بۇل ورايدا تۇركى جازۋ مادەنيەتىن جاس ۇرپاقتىڭ ساناسىنا ءسىڭىرىپ قانا قويماي، وسى جازبالاردىڭ ماڭىزدىلىعى مەن قاجەتتىلىگىن كورسەتە وتىرىپ، وتانعا دەگەن پاتريوتتىق سەزىمدى ناسيحاتتاپ، انا تىلىنە دەگەن قۇرمەتتى ارتتىرۋ قاشاندا ماڭىزدى. تۇركى جازۋلارى – تەك قانا قازاق حالقى ءۇشىن عانا ەمەس، بارلىق تۇركى تىلدەس حالىقتار ءۇشىن ماڭىزدى تاقىرىپ ەكەنى ءسوزسىز. پروفەسسورلار مەن عالىمدار كونفەرەنسيا بارىسىندا ءوز ۇسىنىستارىن ورتاعا سالدى. اسىرەسە، جاس عالىمدار ءۇشىن تاجىريبە مەكتەبى بولعانى انىق. اتالمىش ءىس-شارا قازاق حالقى مەن تۇركى تىلدەس حالىقتار اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ نىعايۋىنىڭ التىن كوپىرى ىسپەتتەس.
كونفەرەنسيا قوناقتارى شارا اياسىندا تاريحتان سىر شەرتەتىن «ايشا ءبيبى» كەسەنەسىن، «قاراحان»، «تەكتۇرماس» سياقتى تاريحي ورىندارمەن تانىسىپ، جەرگىلىكتى ونەرپازداردىڭ ۇيىم­داستىرۋىمەن وتكەن كونسەرتتى تاماشالادى.

اسەمگۇل جۇماعۇلوۆا،
ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى تىلدەردى دامىتۋدىڭ رەسپۋبليكالىق 
ۇيلەستىرۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ PhD دوكتورى

قاتىستى ماقالالار