جۇمىستىڭ جەڭىلى جوق. ايتسە دە، ايەلدەر ەڭ ءجيى كەلەتىن جەر – شاشتاراز بەن مانيكيۋر سالونى. شولپاننىڭ مانيكيۋر سالونىنا جۇمىسقا تۇرعانىنا ات باسىنداي التى جىل بولسا دا، ءار ايەلدىڭ ساۋساعىن قولىنا ۇستاعان ساتتە ماڭدايىنان قارا تەرى بۇرق ەتە قالادى. نە ادەت ەكەنىن؟! الدە، ادام تەرىسىنىڭ نازىك تۇسى بولعاندىقتان با ەكەن؟ ايتەۋىر، وسى ءبىر ىشكى قورقىنىشتان ەش ارىلا الماي قويدى.
نە ءتۇرلى ساۋساق ۇستايدى دەسەڭشى؟! بىرتيعان، قيسايعان، كون تەرى تىرناعىن كومىپ قالعان. قىرىقتان اسقان ايەلدەردىڭ اپتاسىنا ەكى رەت كەلىپ، ميىن قاعىپ الاتىنى تاعى بار. سولارعا اپتالىق ارلەۋدىڭ نەگە جەتىسپەيتىنى وزدەرىنە عانا ايان. ءالى بوياۋى ۇشىپ، ەتى ءوسىپ ۇلگەرمەگەن ساۋساقتاردى ۇستاعاندا، قارا تەرى كولدەي اعا جونەلەدى. اراسىنان ساۋساقتارى سۇيرىكتەيىنە كەزدەسە قالسا، جىبىتكىش سالىنعان جىلى سۋ ىشىندە سۇيرىك ساۋساقتاردى سيپالاي بەرگىسى كەلەتىنى تاعى بار. قويشى ايتەۋىر، قىم-قۋىت ايەلدەر نوپىرىنەن تۇنشىقپاي، جاعاعا شىعۋعا ارپالىسپەن ۋاقىتىڭ وتەدى. ءبىر عاجابى، ساۋساعىن ۇستاعان ساتتەن-اق، ايەل شىركىن قۇلاعى ماڭگىلىككە بۇرالعان راديوشا سارناپ قويا بەرەتىنى؟.. ادەمى سويلەيتىندەرگە ءوزىڭ دە قوسىلا كەتەسىڭ. ال، بىلش-بىلش ساعىز شايناپ وتىرىپ سويلەيتىندەرى؟.. بىررر....
العاشقى جىلدارى ءار ايەلدىڭ اڭگىمەسىنە قۇلاق اسىپ، بىرگە تالقىلاسىپ، كەيىنە كۇيىپ-پىسىپ، اقىلىن تىڭداماعانعا شات-شالەكەي بوپ جاتاتىن. ۋاقىت ءبارىن ورنىنا قويادى ەكەن. بۇگىندە، ساڭىراۋعا اينالدى. تىڭداعان بولىپ، وتىرا بەرەدى. جۇمىسى بىتكەن سوڭ، بەتىنە جايمەن جىميا قارايدى. سول دا جەتكىلىكتى. تىرناققا جاققان بوياۋىن ۇپىلەگەن كۇيى كاسساعا قاراي قايقاڭداي باستايدى. جۇمىس اياعى جاقىنداپ قالعان كەزدە، تولىقشا كەلگەن ايەل كەلىپ، الدىنا جالپ ەتىپ وتىرا كەتتى. «كەزەكتى تەتىكسىز راديو سايرايتىن بولار ؟» دەگەن ويى دالاعا كەتتى. ۇندەمەيدى؟! بىرتيعان ساۋساقتارىن رەتكە كەلتىرۋدىڭ قيامەتىن ويلاعاننان، شولپاننىڭ كوڭىل-كۇيى بۇزىلىپ شىعا كەلدى. امال جوق. جوسپاردى ورىنداۋ دەگەن پالەكەتتەن اسىپ كەتە المايسىڭ. ءبىر قولىنىڭ جارتىسىن اياقتاۋعا جاقىن. بىرتيعان ساۋساقتى ايەل ءۇنسىز؟.. ىشتەي تاڭدانعان بويى جۇمىسىن جالعاستىرا بەردى. تىرس... بىرتيعان قولعا تامشى تامدى... «سۋىمدى شاشىراتىپ الدىم با؟» دەگەن ويمەن قاسىنداعى ەرىتكىش قۇيىلعان توستاعانعا قاراپ ەدى، ورنىندا تۇر. ەكىنشى تامشى... قايدان تامعانىن انىقتاماق بولىپ كوزىن كوتەرىپ قاراپ ەدى، كورگەنىنە تاڭ قالدى؟! بىرتيعان ساۋساقتاردىڭ يەسى ءۇنسىز جىلاپ وتىر؟! جوپەلدەمەدە نە ايتارىن بىلمەي ساسقان شولپان، كىدىرىپ قالدى. جىلاۋىق ايەلدىڭ تالايىن كورگەن. ءبىراق، تاپ مىناۋشا ءۇن-تۇنسىز جىلاعانىن العاش كورۋى.
-كەشىرىڭىز... سىزگە نە بولدى؟ – دەگەن سۇراعى، ۇنسىزدىك الەمىندە تۇنشىقتى.
نە دە بولسا جۇمىسىن تەزىرەك اياقتاعىسى كەلىپ، جىلدامداتا باستادى.
-مەن وعان كورسەتەمىن؟!
مىلقاۋ ايەلدىڭ دۇڭك ەتكەن داۋىسىنان، شولپان سەلك ەتتى. قورىققانىن بىلدىرگىسى كەلمەي، ءۇنسىز جۇمىسىن جالعاستىرا بەردى.
-ادەمىلىپ ىستەڭىز!.. مەن بۇگىن ەڭ سۇلۋ ايەل بولۋىم كەرەك؟!
تۇيەنىڭ جارتى ەتىندەي ەتشەڭ ايەلدىڭ مىنا سوزدەرى كۇلكىسىن شاقىرسا دا، كۇلمەۋگە تىرىسىپ باقتى.
-بىلگىشتەردىڭ ايتۋىنشا، ايەل بىتكەن شەتىنەن سۇلۋ دەيدى؟! بىلگەندىكتەن ايتاتىن بولار... ءسىز... – دەي بەرگەنى سول ەكەن، - وتىرىكتى سوقپاڭىز؟! مەن ول توپقا جاتپايتىنىمدى بىلەمىن. ءاتتاسى؟!.. قۇداي بەرمەسە-بەرمەي-اق قويسىن؟! سىزدەر اقشاما ەڭ سۇلۋ ايەل ەتىڭىزدەر! قانشا اقشا كەرەك، الىڭىزدار! ءبىراق، انا الباستىدان ادەمى بولايىن؟! – دەپ، بىرتيعان ساۋساقتىڭ يەسى شات-شالەكەي بولسىن؟!
نە دە بولسا، الدەكىممەن ارادا باقاستىق بارىن تۇسىنگەن شولپان، الدىندا وتىرعان ايەلدىڭ شىنىمەن كىرىسكەنىن كورىپ، ءىشىن تۇرتكەن سايتان كۇلكىسىن ارەڭ تىيىپ؛
-ارينە؟! ءبىزدىڭ ءسان سالونىنان ەڭ سۇلۋ ايەل بولىپ شىعاتىنىڭىزعا سەنىڭىز؟! ءوز باسىم، مىنا ساۋساقتارىڭىزدى تەك بريلليانت تاعاتىنداي ارلەپ بەرەمىن، - دەپ، ءسوزىنىڭ شىندىعىنا كوزىن جەتكىزگىسى كەلگەندەي جۇمىسىن جالعاستىردى.
تاپ سول ساتتە «جانساۋلەم؟!» دەگەن ەركەكتىڭ قۇلاققا مايداي جاعىمدى قوڭىر داۋىسى ەستىلدى. شولپاننىڭ قولى ەرىكسىز كىدىرىپ، داۋىسقا قۇلاعىن تۇرە قويدى. بۇرىلىپ قاراۋعا، الدىندا وتىرعان ءنان ايەلدەن باتا الماي، جۇمىسىن جالعاستىرا ءتۇستى. ءنان ايەل ءۇنسىز.
-جانسۋالەم-اۋ، «ءاۋ» دەسەڭ قايتەدى؟!
ءدال قۇلاعىنىڭ تۇبىنەن ەستىلگەن داۋىسقا باسىن كوتەرە قاراعان شولپاننىڭ الدىندا، قاپساعاي يىقتى، قاراساڭ كوز توياتتارداي بويشاڭ جىگىت اعاسى تۇردى؟! تاڭىرقاعاننان شولپاننىڭ ءتىلى بايلاندى. ءنان ايەل ءۇنسىز، دولدانىپ جىلاپ وتىر. كوزدىڭ قۇرتىنداي جىگىت اعاسى ءنان ايەلدىڭ يىعىنا قولىن جايمەن سالىپ؛ - جانساۋلەم-اۋ، ىزدەپ ءجۇرىپ ارەڭ تاپتىم عوي سەنى؟! – دەي بەرگەنى سول ەكەن، الدىندا وتىرعان ءنان ايەل؛
-«ءسانياشتى» كورسەتەمىن ساعان؟! تۇبىركىلەز اۋرۋىنان تۇرعانداي تىرقيعان ءسانياعا «ءسانياش» دەپ ۇزىلەسىڭ دە تۇراسىڭ؟! مەن سەنىڭ «ءسانياشىڭنان» اسىپ تۇسپەي توقتامايمىن؟! – دەپ، بۇرقان-تارقان بولدى.
كوركەم ەركەك اشۋعا باساتىن شىعار دەگەن ويى دالاعا كەتتى؟!
-جانساۋلەم-اۋ، التىنداي بەس بىردەي بالا سىيلاعان سەنىڭ قاسىڭدا ءسانياش دەگەنىڭ كىم بولىپتى؟! مەن ونى ءجاي، بەرگەن تاپسىرمامدى تاس-تۇيىندەي ورىندايتىن قابىلەتىنە بولا سىيلايمىن عوي. جانساۋلەم، جەر بەتىندە سەنەن اسقان سۇلۋ بار دەپ كىم ساعان ايتتى؟! مەن ءۇشىن، الەمدە سەنەن اسقان اجارلى ايەل جوق! – دەپ ءنان ايەلدىڭ قۇلاعىنىڭ تۇبىنە ارشا بويىن ءيىپ، نازىك يىسكەدى!..
ءنان ايەلدىڭ كوڭىلى بىردەن جادىراپ سالا بەردى. اينالا تۇرعان ايەلدەردىڭ كوزدەرىنەن الۋان ءتۇرلى پيعىلداعى «وتتار» شاشىرادى. كۇنى بويى ايناعا قاراۋمەن اۋرەگە تۇسەتىن كاسسير كەلىنشەك: «سۇلۋ بولعانشا – باقىتتى بولىپ دۇنيەگە كەل»؟! – دەپ، كۇرسىنىپ سالدى.
شولپان جۇمىسىن اياقتادى. ناتيجە ويىنان شىقتى بىلەم، ءنان ايەل سىعىرايعان كوزدەرىن سىقسيتا كۇلىمسىرەدى. ايەل كوزدەرىندە تەڭىزدەن تەرەڭ مەيىرىم بارىن شولپان سول كەزدە عانا بايقادى.
باقىتتى ەكى جان، قولتىقتاسا ءسان سالونىنان شىعىپ بارا جاتتى...
سايا قاسىمبەك
