الماتىدا VI - شاقىرىلىمداعى قالالىق ءماسليحاتتىڭ XXVء-شى سەسسياسى بارىسىندا قالانىڭ 2018 جىلعى بيۋدجەتى 431،2 ملرد. تەڭگە كولەمىندە بەكىتىلدى. ونى جاساۋ كەزىندە بارىنشا كوپ الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق تيىمدىلىك اكەلەتىن ەكونوميكالىق شەشىمدەر نازارعا الىندى. بيۋدجەتكە «نولدەن» ساراپتاما جاسالعان سوڭ قالانىڭ باستى قارجى قۇجاتى اكىمشىلىك باعىت بويىنشا ەمەس، «الماتى -2020» دامۋ باعدارلاماسىنىڭ باستى قاعيدالارى مەن قالالىقتاردىڭ الەۋمەتتىك قاجەتتىلىكتەرى نەگىزىندە قۇرىلدى، دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ باسپا ءسوز قىزمەتىنە سىلتەمە جاساي وتىرىپ.

كەلەر جىلى «ءنومىرى ءبىرىنشى باعىت» رەتىندە كوگالداندىرۋعا، جاسىلداندىرۋعا، ەكولوگيالىق جاعدايدى جاقسارتۋعا ەرەكشە ءمان بەرىلەدى، ياعني قالانى دامىتۋعا بيۋدجەتتىڭ ۇشتەن ءبىرى جۇمسالادى.

سونىمەن قاتار، قالانىڭ تاريحي ورتالىعىن قايتا جاساۋ جۇمىستارى ودان ءارى جالعاسادى، تولە بي كوشەسى - دوستىق داڭعىلى- اباي داڭعىلى- ەسەنتاي وزەنىنىڭ جاعالاۋى ەنگەن 178 گا جەر جاڭارادى. كەلەر جىلى 17 جاياۋ جۇرگىنشى ايماعى اباتتاندىرىلادى، حالىقارالىق ستاندارت بويىنشا جاسالىپ جاتقان رەسپۋبليكا الاڭىن رەكونسترۋكسيالاۋ اياقتالادى. قالاداعى ساياباقتاردى، سكۆەرلەردى جانە جاسىل ايماقتى دامىتۋ ءۇشىن 2018 جىلدىڭ بيۋدجەتىنەن وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 6،3 ەسە كوپ قارجى جۇمسالادى.

الماتىدا 2018 جىلى 500 اۋلانى جوندەۋ قاراستىرىلعان. وسىلايشا، اباتتاندىرىلعان اۋلالار سانى 33%-عا جەتەدى. ايتا كەتەرلىگى، الماتىدا سوڭعى ەكى جىل ىشىندە 732 اۋلا الاڭدارى جوندەلدى، قايتا جاسالدى، ياعني ءاربىر بەسىنشى اۋلا.

ارىق جۇيەلەرىن جوندەۋگە 3،3 ەسە كوپ قارجى بولىنەدى.ەگەر بيىل 28 كم ارىق جۇيەسى جوندەلسە، بۇل بۇرناعى جىلدارمەن سالىستىرعاندا 3 ەسە كوپ، تابيعي رەسۋرستار باسقارماسىنىڭ اقپاراتى بويىنشا كەلەر جىلى تاعى دا 74 كم ارىق جۇيەسىن جوندەۋ جوسپارلانعان. جالپى، ارىقتار مەن جاۋىن كاناليزاسياسىن جوندەۋ جۇمىستارى كەشەندى جۇرگىزىلىپ، ارىق جۇيەسىن دامىتۋدىڭ 10 جىلدىق جوسپارى جاسالادى.

قوعامدىق كولىك پەن كولىك ينفراقۇىرىلىمىن دامىتۋ دا جالعاسادى. بۇل ەكى باعىتقا باسىمدىق بەرىلەدى، بارلىق شىعىننىڭ بەستەن ءبىر بولىگى جۇمسالادى. بيىلعى جىلى قالانىڭ اۆتوبۋس پاركى 30%-عا جاڭاردى، 180 كم-دان استام جول جوندەلدى.

كەلەر جىلى جوعارى ساپالى قىزمەت كورسەتەتىن جاڭا اۆتوبۋستارعا سۋبسيديا بولىنەدى. 600 مىڭنان استام قالالىقتاردى جەڭىلدەتىلگەن كەستە بويىنشا تاسىمالداۋ جالعاسادى.

مەترونىڭ «دوستىك»،«سارىارقا» بەكەتتەرىنىڭ قۇرىلىسى ودان ءارى جالعاسادى، ولار ىسكە قوسىلعاندا جولاۋشى لەگى 1،5 ەسەگە ارتىپ، جىلىنا 18 ملن. جولاۋشى تاسىمالدانادى. كەلەر جىلى ينۆەستوردى انىتقاۋ بويىنشا كونكۋرس وتەدى، سونىمەن قاتار جرك جوباسىنىڭ اياسىندا جۇمىستار قولعا الىنادى.

بۇلاردان وزگە، قالادا سىيىمدىلىعى جوعارى اۆتوبۋستاردا جولاۋشىلاردى ەكسپرەسس-تاسىمالداۋ قايتا جاڭعىرادى. بيىلعى جىلى BRT-ننىڭ العاشقى كەزەگىنىڭ 2،7 كم جەلىسى جاسالدى، 2018 جىلى ەكىنشى كەزەگىنىڭ جسق جاسالادى.

سەل قاۋپىنەن قورعانۋ ءۇشىن 2018 جىلى مورەندى كولدەرگە مونيتورينگ جۇرگىزۋدىڭ سيفرلى جۇيەسى قولعا الىنادى. قازىرگى كەزدە ولار تىك ۇشاق ارقىلى باقىلاۋعا الىنعان. ايتا كەتەرلىگى، بيىل الماتىدا قىمبات ناسوستى ستانسيالاردى الۋدىڭ ارقاسىندا ەڭ ءقاۋىپتى 9 مورەندى كولدىڭ سۋلارى تارتىلدى.

قالا قاۋىپسىزدىگىن ساقتاۋدىڭ باستى مىندەتى الەۋمەتتىك نىسانداردىڭ سەيسميكالىق قۋاتىن كۇشەيتۋ بولىپ تابىلادى. وسىعان وراي، الەۋمەتتىك نىسانداردى سەيسميكالىق كۇشەيتۋدىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى كەزەڭدى جوسپارى جاسالدى.

مىسالى، بيىلعى جىلى 6 بالا باقشا، 20 مەكتەپ، 1 بالالار ءۇيى سەيسميكالىق كۇشەيتىلدى، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ 8 نىسانىن سەيسميكالىق كۇشەيتۋ جۇمىستارى اياقتالىپ قالدى. 7 مىڭنان استام نىسان، سونىڭ ىشىندە مەكتەپتەر، بالا باقشالار، اۋرۋحانالار سەيميكالىق جاعىنان پاسپورتتالدى.

2018 جىلى الەۋمەتتىك سالاعا بارلىق شىعىنداردىڭ تەڭ جارتىسى جۇمسالادى.

دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا دارىمەن جانە ۆاكسينامەن قامتۋ، مەديسينالىق جابدىقتار الۋ، كادرلاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ، مەديسينالىق مەكەمەلەردى دۇرىس جاعدايدا ۇستاۋ قاراستىرىلعان. الاتاۋ اۋدانىنداعى جەدەل جاردەم ستانسياسى جانىنا قوسالقى نىسان سالۋ جوسپارلانعان، وسى سالانىڭ 6 نىسانىن سەيسميكالىق كۇشەيتۋدىڭ جسق جاساۋ جانە 6 بەكتى سالۋ اياقتالىپ قالدى.

جالپى، 2 جىل ىشىندە مەديسينا ۇيىمدارىن جابدىقتاۋ 75%-عا جەتتى، بۇل جۇمىس ساپاسىن ارتتىرىپ، دۇرىس دياگونز قويۋعا، سىرقات ءتۇرىن ەرتە انىقتاۋعا ىقپال ەتتى.

الەۋمەتتىك قورعاۋعا 8،8 ملرد. تەڭگە ءبولىندى، ونىڭ ىشىندە 20 مىڭنان استام ادامعا الەۋمەتتىك تولەمدەر مەن جاردەماقى بەرىلەدى، 9 مەكەمە مەن مۇگەدەكتەرگە قارجىلاي كومەك كورسەتىلەدى.

بۇلاردان وزگە، 2018 جىلى مەكتەپتەردىڭ اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارىنا، وقۋلىقتار الۋعا، مۇعالىمدەر مەن تاربيەشىلەرگە جالاقى تولەۋگە قارجى قاراستىرىلعان. 8 بالا باقشا سالۋ جوسپارلانعان، 2 مەكتەپ جانىنداعى قوسالقى نىسان قۇرىلىسى اياقتالادى، پەداگوگيكالىق كوللەدج جانىنان قوسالقى نىسان پايدا بولادى، №46 مەكتەپ سەيسميكالىق كۇشەيتىلەدى.

جالپى، الماتىنىڭ بۇگىنگى الەۋمەتتىك- ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ بارلىق كورسەتكىشتەرى وڭ ديناميكانى كورسەتۋدە. مىسالى، قالانىڭ ەكونوميكالىق دامۋ قارقىنىنىڭ ءوسۋى 2017 جىلدىڭ ءبىرىنشى جارتىجىلدىعىندا 4%-دى، ال 11 اي ىشىندە نەگىزگى كاپيتالعا تارتىلعان ينۆەستيسيا 15،7%-دى قۇرادى.