ورتالىق كوممۋنيكاسيالار قىزمەتىندە «نۇرلى جەر: تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ» قازاقستاننىڭ يپوتەكالىق نارىعىن ىنتالاندىرۋ» تاقىرىبىندا باسپا ءسوز كونفەرەنسياسى ءوتتى دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى.
«نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسىنىڭ قارجى وپەراتورى، «بايتەرەك» ۇلتتىق باسقارۋشى حولدينگى» اق ەنشىلەس ۇيىمى «قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى» اق (بۇدان ءارى - قيك) قازاقستان رەسپۋبليكاسى ازاماتتارىنا يپوتەكالىق قارىزدارى بويىنشا سىياقى مولشەرلەمەسىن سۋبسيديالاۋ ناتيجەلەرى تۋرالى مالىمەت بەردى.
شاراعا «قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى» يۇ» اق باسقارما ءتوراعاسى ءادىل مۇحامەدجانوۆ، «قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى» يۇ» اق باسقارما ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى رۋسلان كاكىم، «قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى» يۇ» اق باسقارۋشى ديرەكتورى ەركىن سىزدىقوۆ قاتىستى.
«نۇرلى جەر» باعدارلاماسى بويىنشا يپوتەكالىق قارىزداردى سۋبسيديالاۋ – يپوتەكا بويىنشا قارىز الۋشىعا، باستاپقى تۇرعىن ءۇيدى ساتىپ الۋ بارىسىندا سوڭعى مولشەرلەمەسى جىلدىق 10%-بەن بەرۋدى قاراستىرادى. باعدارلاما تالاپتارىنا سايكەس ايىرماشىلىق بانكىگە، قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى ارقىلى مەملەكەتتىك قاراجاتتارمەن وتەلەدى. باعدارلاما شەڭبەرىندە ونى ىسكە اسىرۋ كەزەڭىنەن باستاپ بارلىعى 120 ملرد. تەڭگە سوماسىنا 8 000 قارىز، ونىڭ ىشىندە 2017 جىلى – 15 ملرد. تەڭگەگە 1 000 قارىز جانە 2018 جىلى – 105 ملرد. تەڭگەگە 7 000 قارىزدى بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.
بيىلعى جىلدىڭ 15 جەلتوقسانىنداعى جاعداي بويىنشا 12،3 ملرد. تەڭگە سوماسىنا 1209 ءوتىنىم كەلىپ ءتۇستى، ونىڭ ىشىندە 12 ملرد. تەڭگەگە (98%) 1180 ءوتىنىم ماقۇلداندى. باعدارلاماعا الماتى، استانا، اقتاۋ، اقتوبە، اتىراۋ، شىمكەنت، قاراعاندى، كوكشەتاۋ، تالدىقورعان، تاراز، ورال، وسكەمەن، قوستاناي، جەزقازعان، سەمەي، قىزىلوردا جانە الماتى وبلىستارىنىڭ تۇرعىندارى قاتىستى.
يپوتەكالىق تۇرعىن ءۇي قارىزدارى سىياقىسىنىڭ بولىگىن سۋبسيديالاۋ باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلعالى بەرى بيىلعى جىلدىڭ ماۋسىم ايىنان يپوتەكالىق نارىقتىڭ جاندانعانى بايقالادى - كوممەرسيالىق بانكتەر (كتقجب ەسەپكە الماعاندا) يپوتەكالىق نەسيەلەردى بەرۋ كولەمىن 2016 جىلداعى ۇقساس كەزەڭمەن سالىستىرعاندا 51%-عا ارتتىردى. حالىق تاراپىنان سۋبسيديا ونىمىنە دەگەن سۇرانىس ارتىپ وتىر، بۇل اي سايىن ماقۇلدانعان وتىنىمدەردىڭ 80% وسۋىمەن، سونداي-اق، ەدب تاراپىنان باعدارلاماعا قاتىسۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىنىڭ ارتۋىمەن راستالىپ وتىر. بۇگىنگى كۇنى قارىزداردى التى بانك - «بانك سەنتركرەديت» اق، «سبەربانك» اق ەب، «بانك ۆتب» اق، «اتف بانك» اق، «نۇربانك» اق جانە «تۇرعىن ءۇي قۇرىلىس جيناق بانكى» اق (جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋ ) بەرىپ جاتىر. جىل سوڭىنا دەيىن «سەسنا بانك» اق، ال كەلەسى جىلى «قازاقستان حالىق بانكى» اق، «Forte Bank» اق، «بانك Kassa Nova» اق ، «Tengri Bank» اق، «AsiaCredit Bank (ازياكرەديت بانك)» اق، «Qazaq Banki» اق باعدارلاماعا قوسىلۋدى جوسپارلاپ وتىر.
يپوتەكالىق نەسيەلەندىرۋدى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ تاراپىنان اعىمداعى جىلدىڭ قازان ايىندا باعدارلاماعا تۇزەتۋلەر ەنگىزىلدى: بۇرىن مولشەرلەمە قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق بانكىنىڭ بازالىق مولشەرلەمەسىنە بايلانعان بولسا، ءقازىر ەدب سۋبسيديالاناتىن قارىزدارى بويىنشا كىرىستىلىك دەڭگەيى جىلدىق 16% -دان اسپايتىن سىياقى مولشەرلەمەسى بويىنشا تياناقتالدى، 30% الدىن الا تولەم رەتىندە قارىز الۋشى، قارىز الۋشىعا نەمەسە ءۇشىنشى تۇلعالارعا تيەسىلى تۇرعىن ءۇي رەتىندەگى بالامالى جىلجىمايتىن مۇلىكتى قوسىمشا كەپىلزاتتى ۇسىنا الادى، سونداي-اق، باستاپقى جارنا رەتىندە، راستاۋشى قۇجاتتاردى ۇسىنۋ بارىسىندا قارىز الۋشىنىڭ قۇرىلىستى سالۋشىعا تولەگەن الدىن الا تولەمى دە ەسەپكە الىنادى. باستاپقى تۇرعىن ءۇي ۇعىمى كەڭەيتىلدى: پاتەرلەردى تەك ءقازىر قۇرىلىستى سالۋشىلاردان عانا ەمەس، سونداي-اق قۇرىلىستاعى پاتەرلەردى سالۋشىلارعا ساتقان باسقا زاڭدى تۇلعالاردان دا (ساۋدا-ساتتىق كومپانيالارى) ساتىپ الۋعا بولادى. بۇل ءوز كەزەگىندە قارىز الۋشىنىڭ تاڭداۋىن ماڭىزدى تۇردە ارتتىرسا، ال قۇرىلىستى سالۋشىلار ءۇشىن قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي نارىعىنا جاڭا نىسانداردى كوپتەپ شىعارۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بارىسىندا قيك مەن سەرىكتەس-بانكتەردىڭ قارىز الۋشىنىڭ جاعدايىن جاقسارتۋعا باعىتتالعان ءوزارا ىنتىماقتاستىق ارەكەتتەرىنىڭ ناتيجەلەرىنە قول جەتكىزىلدى. بولەك بانكتەرمەن سۋبسيديالاۋ مەرزىمى اياقتالعاننان كەيىن قارىز الۋشى ءۇشىن تولەم جۇكتەمەسىن تومەندەتۋ بويىنشا قوسىمشا تالاپتار ۇسىنىلدى - «سەنتركرەديت بانكى» اق مولشەرلەمەنى جىلدىق 10% كولەمىندە ساقتاپ قالىپ وتىر، «سبەربانك» اق ەب مولشەرلەمەنى تەك قانا 0،5% كوتەرە وتىرىپ، جىلدىق 10،5% كوتەردى. قارىزدى سۋبسيديالاۋ تۋرالى ءوتىنىشتى قاراستىرۋ مەرزىمى بۇرىنعى التى كۇننەن ءۇش كۇنگە دەيىن قىسقارتىلدى.
«اعىمداعى جىلدا قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى يپوتەكالىق وبليگاسيالاردى شىعارۋ ارقىلى بانكتەردى قورلاندىرا وتىرىپ، يپوتەكالىق نەسيەلەر بويىنشا تالاپ ەتۋ قۇقىقتارىن ساتىپ الۋ ءۇشىن ينۆەستيسيالاردى تارتۋ بويىنشا ءىس-شارالاردى جۇزەگە اسىرۋدى جوسپارلادى.
قازىرگى ۋاقىتتا كومپانيا «قازاقستان قور بيرجاسى» اق الاڭىندا ءوزىنىڭ وبليگاسيالارىنىڭ ون بەسىنشى شىعارىلىمىنىڭ العاشقى ترانشىن جالپى سوماسى 30،0 ملرد. تەڭگەدەگى شىعارىلىمىن 8،5 ملرد. تەڭگە كولەمىندە ورنالاستىرادى. بولاشاقتا، يپوتەكالىق نارىقتى ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا، قازاقستان يپوتەكالىق كومپانياسى اكسيالارىن ورنالاستىرۋدان تۇسكەن قاراجاتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ەكىنشى دەڭگەيلى بانكتەرىنەن تالاپ ەتۋ قۇقىقتارىن ساتىپ الۋعا باعىتتايتىن بولادى»، - دەپ اتاپ ءوتتى ءادىل مۇحامەدجانوۆ.