بۇگىن الماتىداعى ناۋرىزباي مەن قابانباي باتىر كوشەلەرىنىڭ قيىلىسىنداعى ساياباقتا "قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنىنە" وراي گۇل شوعىن قويۋ ءراسىمى ءوتتى. مۇحتار تايجان، رىسبەك سارسەنباي، تولەگەن جۇكەيەۆ، داۋرەن قۋات، جانبولات ماماي باستاعان قوعام بەلسەندىلەرى قۋعىن-سۇرگىن قۇرباندارىنىڭ رۋحىنا قۇران باعىشتادى. جينالعاندار تۇرعانىنا شيرەك عاسىرعا جۋىقتاعان  "وسى جەردە 1931-1933 ج.ج. اشارشىلىق ءقۇرباندارىنا ەسكەرتكىش ورناتىلادى" دەگەن قارا تاستىڭ ورنىنا ەسكەرتكىش ورناتۋ جايىن تالقىلادى. مۇحتار تايجان مىرزا ەسكەرتكىشتى قازاق ۇكىمەتى قولعا الىپ ورناتۋ كەرەك دەسە، "اباي.كز" پورتالىنىڭ باس رەداكتورى داۋرەن قۋات قوعامدىق توپ قۇرىپ، الماتى قالالىق اكىمشىلىككە ىقپال ەتۋ كەرەكتىگىن، تىم بولماسا حالىقتىڭ ءوز قاراجاتىمەن ەسكەرتكىش ورناتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋدى ايتتى. رىسبەك سارسەنباي مىرزا مۇنداي ۇلتتىق ءىس-شارالارعا قازاق بيلىگىنىڭ تىم سامارقاۋ ەكەندىگىن، ءتىپتى مۇلدەم نازار اۋدارمايتىندىعىن قاپەرگە سالدى. تىم قۇرىسا "قۇرباندارىنا" دەگەن ءسوز دۇرىس جازىلماعان "قارا تاسقا" قاراپ، جۇرت ءوزىنىڭ ۇلتتىق قاسىرەتىن ۇرپاققا جەتكىزە الماعان مىناۋ قاي مەملەكەت ءوزى" دەگەن سۇراقپەن تاراستى....

qamshy.kz   بۇگىنگى قاسىرەت كۇنىنە ارناپ، رەداكسيا پوشتاسىنا كەلىپ تۇسكەن اقىن داۋلەتبەك بايتۇرسىننىڭ "كەشە كەك، بۇگىن بىرلىك!" ولەڭىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنىپ وتىرمىز. كەز ەمەس جاۋعا شابار اتقا ءمىنىپ، تاريح سەل اكەتتى الىس قاتتى اعىزىپ. وكسىگەن وتكەن شاقتىڭ شەجىرەسىن، شەرتكەن سول كوز جەتكىزەم حاتتان ءبىلىپ.   ءبىر كۇيدەن باسۇا كۇيگە بىردەن بۇرىپ، بولشيەۆيك بەلسەندىلەر جۇرگەن بۇلىك. ءومىردىڭ بۇزدى كەلىپ ءوز ىرعاعىن، ىرگەسىن جالاڭاشتاپ تۇرگەن ءبۇرىپ.   زورلىقپەن قىستاقتاسىپ «قالاشىق» بوپ، الىستا قالدى شىرشا بالاشىق توپ. ىرىلداپ كوتەرەمنىڭ جەمتىگىنە، ادامنان يتتەر ارتىق تالاسىپ توق.   بابامدى حالىق جاۋى باي-قۇلاق دەپ، سىپىردى بار تۇلىگىن قايعى قاپ دەپ. كونفەسكا تاقىر جەرگە وتىرعىزدى، تۇسكەندەي توبەسىنە اي قۇلاپ كەپ.   قور بولدى قايران قازاق سورى قايناپ، اكەتتى مالىن ايداپ، قولىن بايلاپ. اشتىقتان ىسىپ-كەۋىپ ولگەن ادام، شاشىلىپ جاتتى وڭى مەن سولى جايلاپ،   اعايىن اعايىنعا بۇرىلا الماي، قىرىلدى كەي اۋلەتتىڭ ءبىرى قالماي. بىلمەيتىن قياناتتى قايران حالىق، جەر قۇشتى كوللەكتيۆتىڭ ءبۇرىن الماي.   ۇرانداپ كولحوز، سوۆحوز قۇرىلسىن دەپ، قۋاندى كورىپ تۇرىپ قىرىلسىن دەپ. تۇرسا دا ءدان قامبادا، مال ورىستە، ازىقسىز ءولدى ادامدار ءبىرىنشى رەت.   ەسەپسىز ەستەن تانىپ جان قىرىلعان، ايرىلعان اق-مايىمەن سارقىمىزدان. جايلاۋدىڭ بەتىن كورمەي جابىرقاپ جۇرت، توقىراپ سال-سەرىلەر ءان جىرىڭنان.   سونداي ءبىر سويقان سالىپ كومۋنيستەر، سۇرەڭسىز كوز الدىمدا كورىنىستەر. بۇزىلدى ءبىر-اق كۇندە ەل ىرگەسى، ناۋقانمەن جەلگە ۇشتى كوبىك ىستەر.   جاسالدى قولمەن قىرعىن اشارشىلىق، اقىماق اتقا ءمىندى ناشار شىرىك. بىلمەيتىن وزگە كاسىپ مالدان باسقا، تاپپادى قازاق بايقۇس جاسار تىرلىك.   قۇرتۋدىڭ جولى سول بوپ ءدۇر قازاقتى، باسىنا ۇيگەن اكەپ كۇللى ازاپتى. ىرقىنا كونبەگەندى جۇندەي ءتۇتىپ، اقىرىپ ايداپ بارىپ تۇرمە جاپتى.   ايرىلعان مالدان قازاق سانسىرادى، استىندا جوقشىلىقتىڭ جانشىلادى. حالقىمنان التى ميليون ەكەۋ قالدى، جەتكەنى بۇگىنگىگە تامشىلارى.   وسىنداي كونپىس پە ەدىك ءبىز بۇرىننان؟ سولداتقا جاس قازاقتى ءتىزدى مىڭنان. ميليونداپ كەتتى بوزداق قىرشىن عۇمىر، ورىستى قورمايمىز دەپ ءبىزدى قىرعان.   ۇمىتتى «وتانىم» دەپ كەشەگىنى، ميدايعىپ شاتىستىردى ەسەبىڭدى. ارىسىن اتتاندىرىپ العى شەپكە، كۇزەتىپ قالدى جەسىر توسەگىڭدى.   قالعانىن سوعىس جالماپ بارسا كەلمەس، باتىرلار اجال قۇشتى قانشا دەربەس. قازاقتىڭ ساعىن سولاي سىندىرعان سوڭ، سارقىنىن سارجاعالدار مالشا كورمەس.   ويلاساق وتكەن كۇندى ورتەنەمىز، قاتقانداي جىل ون ەكى اي ولكەگە مۇز. اق-قىزىل تۇبىمىزگە جەتكەن ەكەن، بولىپ ەك قانداي حالىق ەرتەدە ءبىز.   ۇلتىمىز كوپ شەتىنەپ كوپ سەتىلدى، ال بۇگىن ورتەڭدەگى كوك سەكىلدى. ءبىر اللا ءوزى بەردى ازاتتىقتى، ءۇش عاسىر ءوتىپ باقىت كورسەتىلدى.   ويلاسام ميىم قىزار، قانىم قايناپ، وندايدا نامىس ءولىپ، ارىم جايراپ. دۇنيە قىزىل وتقا ورانادى، قايىسقان قارا ورماندى جالىن جايلاپ.   و، مەنىڭ، ەگەمەندىك اتقان تاڭىم، بەرەكە بەيبىتشىلىك تاپقان ءسانىن. مەن سەنى نەگە عانا جىرلامايمىن، ويتكەنى ءومىر بويى قاتتى اڭسادىم...   ساعىنىپ قاتتى اڭسادىم ۇلت ايبىنىن، الەمگە جار سالامىز شىرقاي بۇگىن. نىعمەتكە كەنەلدىردى اللا ءبىزدى، بەتى اۋلاق بولسىن ەندى سۇم قايعىنىڭ!!   داۋلەتبەك بايتۇرسىن ۇلى قجو-نىڭ مۇشەسى.