ق ر پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ جۇڭگو كوممۋنيستىك پارتياسى  ورتالىق كوميتەتىنىڭ جانىنداعى پارتيالىق مەكتەبىنە بارۋ كەزىندە قىتايلىق حالىقتىڭ جاپوندىق باسقىنشىلاردى جەڭۋىندە قازاقستاندىقتاردىڭ ۇلەسى جايىندا ايتىپ بەردى.  بۇل تۋرالى «قامشى» پورتالى قازاقپاراتقا سىلتەمە جاسايدى.

سونىمەن قاتار، ەلباسى جۇڭگو جەرىندە قازا بولعان قازاقستان ازاماتتارىنىڭ ەرلىگىن ماڭگى ەستەلىك ەتكەندەرى ءۇشىن قحر ۇكىمەتىنە العىسىن ءبىلدىردى.

پرەزيدەنت جەڭىستىڭ 70 جىلدىعى مەرەكەسى بەيجىڭدە تويلانعانىنا ريزاشىلىعىن بىلدەرە كەلە، «سوعىستىڭ نۇكتەسى (ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس)  قىتايدا قويىلعاندىعى تۋرالى از ايتىلادى. قازىرگى كەزدە كۆانتۋندىق توپقا (جاپونيانىڭ اسكەرى) قارسى سوعىسقان كەڭەستىك اسكەردىڭ قۇرامىندا قازاقتار دا بولعاندىعى انىقتالۋدا. قازاقستان ۇلتتىق-ازاتتىق ەتۋشى ارميانى الماتىدان قاجەتتى كومەكپەن قامتاماسىز ەتتى. قازاقستاننان ازىق-تۇلىك جەتكىزىلىپ تۇردى»،-دەدى ن. نازاربايەۆ پارتيالىق مەكتەپتىڭ پرورەكتورى حە يتينمەن كەزدەسۋى كەزىندە.

مەكتەپتىڭ تىڭداۋشىلارى مەن پروفەسسورلىق-وقىتۋشىلىق قۇرامنىڭ الدىندا سويلەگەن سوزىندە ەلباسى ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىس جىلدارىندا قحر-داعى جاۋىنگەرلىك ارەكەتتەردە قازاقستاندىقتاردىڭ ءرولىن ايرىقشا اتاپ ءوتتى. ن. نازاربايەۆ حح عاسىرداعى سۇراپىل سوعىسقا قازاقستاننان اتتانعان جاۋىنگەرلەردىڭ جارتىسى ورالماعاندىعىن، ولاردىڭ اراسىندا جۇڭگو جەرىندە قازا بولعاندار دا بار ەكەندىگىن اتاپ ءوتتى.

مەملەكەت باسشىسى قحر-دىڭ ءبىرقاتار قالالارىن ازات ەتۋ شايقاسىندا وپات بولعان ساربازداردىڭ ەسىمدەرى وسى ەلدەگى ماڭگى ەستە ساقتاۋ مەموريالىندا جازىلعانىن جەتكىزدى.

«بۇل - جەڭىستىڭ، ءوزىن-وزى قۇربان قىلۋدىڭ سيمۆولى عانا ەمەس، سونىمەن قاتار، ول ورتاق قاتەردىڭ الدىندا الەم حالىقتارى بىرلىگىنىڭ كورنەكتى مىسالى. جۇڭگو جەرىندە قازا بولعان قازاق ساربازدارىن  دا ماڭگى ەستە ساقتاعاندارىڭىز ءۇشىن، بارشا وتانداستارىمنىڭ اتىنان قحر ۇكىمەتىنە العىسىمدى بىلدىرەمىن»، - دەدى ق ر پرەزيدەنتى.

وسى ورايدا ەلباسى سۇراپىل سوعىستا ەلدەردى جاۋدان ازات قىلۋعا ۇلەس قوسقان ءاربىر جاۋىنگەردى ءارقاشان قۇرمەتتەپ، ماداقتاۋ قاجەت ەكەنىن، سونداي-اق، وسىنداي قايعىنىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەۋ - بۇل بارشانىڭ تاريحي ميسسياسى ەكەنىن قاداپ ايتتى.

ەستەرىڭىزگە سالا كەتەيىك، ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستا جاپوندىق باسقىنشىلاردان قىتايدى ازات ەتۋ كەزىندە قازا بولعان كەڭەس اسكەرى مەن موڭعول ساربازدارى مەموريالى (بەيجىڭنەن 245 شاقىرىم جەردەگى چجانسزياكوۋ ۋەزىنىڭ چجانبەي قالاسىندا) جانىندا 21 ادام جەرلەنگەن. ولاردىڭ اراسىندا  قازاقستاننىڭ تۋمالارى جانە ەلىمىزدىڭ اۋماعىنان سوعىسقا شاقىرىلعاندار بار.

ەسكەرتكىشتە 13 موڭعول جانە 66 كەڭەس جاۋىنگەرلەرىنىڭ اتى قاشالىپ جازىلعان. ولاردىڭ اراسىندا ا. جاپاروۆ، ت. وتەبايەۆ جانە ءا. بەربەكوۆ سىندى ەلىمىزدىڭ ازاماتتارى بار.