تامىز ايى – ساياحاتقا شىعۋدىڭ تاماشا ۋاقىتى. اۋا-رايى ءالى دە ۇزاق، سەرۋەندەۋگە جانە ساياحاتتاۋعا قولايلى بولعاندىقتان قازاقستاننىڭ ەڭ ادەمءى ايماقتارىن وقىرمان نازارىنا ۇسىنامىز.

بۋراباي

ەگەر ءسىز دەمالىس كۇندەرىن قاراعايلى ورماندار، ءمولدىر كولدەر مەن گرانيتتى جارتاستار اراسىندا وتكىزگىڭىز كەلسە، بۋراباي ەڭ ءساتتى باعىتتاردىڭ ءبىرى بولىپ قالا بەرەدى. كۋرورت "بۋراباي" ۇلتتىق پاركىنىڭ اۋماعىندا ورنالاسقان جانە ەلىمىزدىڭ ەڭ كورىكتى جەرلەرىنىڭ ءبىرى رەتىندە ۇزاق ۋاقىت بويى بەدەلگە يە بولدى. مۇندا ءسىز باقىلاۋ الاڭدارىنا كوتەرىلە الاسىز، بۋراباي، شورتان نەمەسە ۇلكەن چەباچە كولدەرىنىڭ بويىمەن سەرۋەندەۋگە، قايىقپەن جۇرۋگە نەمەسە جاعالاۋدا پيكنيككە شىعۋعا بولادى. قىلقان جاپىراقتى ورمانداردىڭ، كولدەردىڭ جانە الاسا تاۋلاردىڭ ۇيلەسىمى ارقاسىندا بۋرابايدا ەرەكشە ميكروكليمات قالىپتاستى، سوندىقتان جازدىڭ سوڭىندا دا كۇنى بويى اشىق اۋادا وتكىزۋگە ىڭعايلى. ءدال وسى ۋاقىتتا تابيعات تۇستەردى بىرتىندەپ وزگەرتە باستايدى، ال تۋريستەر ايتارلىقتاي ازايادى.

ۇلكەن الماتى كولى

الماتىدان بىرنەشە ونداعان شاقىرىم جەردە قازاقستاننىڭ ەڭ تانىمال بيىك تاۋلى كولدەرىنىڭ ءبىرى ورنالاسقان. ۇلكەن الماتى كولى تەڭىز دەڭگەيىنەن 2500 مەتر بيىكتىكتە ورنالاسقان، سوندىقتان جىلى كۇندەردە دە مۇندا سالقىندىق سەزىلەدى، ال سۋ باي كوگىلدىر رەڭكپەن تاڭ قالدىرادى. كولدىڭ ءتۇسى جىل مەزگىلىنە، اۋا-رايىنا جانە جارىققا بايلانىستى وزگەرەدى، اشىق كوك تۇستەن تەرەڭ يزۋمرۋدقا دەيىن. مۇندا ساپار-بۇل ءبىر كۇندە ءالپى پەيزاجدارىنىڭ اراسىندا بولۋ، ىلە الاتاۋىنىڭ شىڭدارىن كورۋ جانە تازا تاۋ اۋاسىنان ءلاززات الۋ مۇمكىندىگى. كولدىڭ تابيعاتتى قورعاۋ ايماعىندا ەكەنىن ەسكەرگەن ءجون، سوندىقتان بارعان كەزدە قولدانىستاعى ەرەجەلەردى ساقتاۋ جانە قورشاعان تابيعاتقا مۇقيات بولۋ ماڭىزدى.

ايتپاقشى، بۇل ورىندار ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ ازاماتتارىمەن عانا تانىمال ەمەس، شەتەلدىكتەر دە قازاقستاننىڭ سۇلۋلىعىن كورۋ ءۇشىن وسىندا كەلەدى.

"شەتەلدىك تۋريستەر اراسىندا ەڭ سۇرانىسقا يە باعىت الماتى بولىپ قالا بەرەدى. ءدال وسى جەردەن ەلدىڭ ەڭ تانىمال تابيعي كورىكتى جەرلەرىنە – شارىن كانونىنا، كولساي جانە قايىڭدى كولدەرىنە، سونداي-اق شىمبۇلاق پەن مەدەۋ تاۋ كۋرورتتارىنا بارۋ ىڭعايلى"، دەيدى تۋريزم سالاسىندا جۇمىس ىستەيتىن كارينا يانن.

كارينا ياننىڭ ايتۋىنشا، تۇركىستان دا شەتەلدىك قوناقتاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن تۋدىرىپ وتىر. كەيدە ساياحاتشىلار از تانىمال مارشرۋتتارعا قىزىعۋشىلىق تانىتادى، ءبىراق مۇنداي سۇرانىستار ءالى سيرەك كەزدەسەدى. سونىمەن قاتار، شەتەلدىك تۋريستەردىڭ جالپى اعىمى تۇراقتى ءوسۋدى جالعاستىرۋدا.

"ادەتتە، قوناقتار ەڭ تانىمال جانە شەتەلدە تانىمال ورىنداردى قامتيتىن دايىن تۋريستىك پاكەتتەردى تاڭدايدى. ولارعا اتپەن سەرۋەندەۋ جانە ۇلتتىق داستۇرلەرمەن – كوكپارمەن، قىز قۋۋمەن، اۋدارىسپاق جانە باسقا دا قازاق ويىندارىمەن تانىسۋ ەرەكشە اسەر قالدىرادى"، دەيدى ول.

تورىش — دومالاق تاستار شاشىراعان جۇمباق دالا

ەلىمىزدە باسقا پلانەتاعا ۇقسايتىن جەرلەر بار، ال تورىش القابى  – سولاردىڭ ءبىرى. ونداعان گەكتار دالادا ءار ءتۇرلى كولەمدەگى جۇزدەگەن تاس سفەرالار شاشىراڭقى – ۇساق تاستاردان كوپ مەترلىك بلوكتارعا دەيىن. بۇل تۇزىلىمدەر سفەرالىق تۇيىندەر دەپ اتالادى جانە ولاردىڭ شىعۋ تەگى ءالى كۇنگە دەيىن عىلىمي زەرتتەۋلەردىڭ تاقىرىبى بولىپ تابىلادى. بۇل ەرەكشە رەلەفتىڭ، ءابسوليۋتتى تىنىشتىق پەن شەكسىز كەڭىستىكتىڭ ۇيلەسىمى، شارلار القابىن ماڭعىستاۋدىڭ ەڭ فوتوگەندى جەرلەرىنىڭ بىرىنە اينالدىرادى. لاندشافت اسىرەسە تاڭ اتقاندا جانە كۇن باتقانعا دەيىن، تومەن كۇن ءار تاس سفەراسىنىڭ كولەمىن باسا كورسەتكەن كەزدە اسەرلى كورىنەدى.

شارىن كانونى

بۇل – قازاقستاننىڭ ەڭ ۇلكەن تابيعي قۇرىلىمدارىنىڭ ءبىرى. ول شارىن وزەنىنىڭ بويىمەن شامامەن 154 شاقىرىمعا سوزىلىپ، شوگىندى جىنىستارىنىڭ جاسى ميلليونداعان جىلدارعا جەتەدى. كانوننىڭ ەڭ تانىمال بولىگى-مىڭداعان جىلدار بويى جەل مەن سۋ ەجەلگى قالانىڭ مۇنارالارىن، بەكىنىستەرى مەن قابىرعالارىن ەسكە تۇسىرەتىن تاڭعاجايىپ جارتاستاردى جاساعان سارايلار اڭعارى. ءمولدىر بەتكەيلەردىڭ بيىكتىگى كەي جەرلەردە 300 مەترگە جەتەدى، ال كانون تۇبىمەن سەرۋەندەۋ وسى تاڭعاجايىپ لاندشافتتىڭ قالىپتاسۋ تاريحىن سوزبە-سوز قاداعالاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. مارشرۋتتىڭ تانىمالدىلىعىنا قاراماستان، ول كۇزگە قاراي تىنىش بولادى، ال جۇمساق جارىق قىزىل جارتاستاردى فوتوسۋرەتتەر ءۇشىن ەرەكشە مانەرلى ەتەدى.

"ەگەر الىس قاشىقتىققا ساپارلار تۋرالى ايتاتىن بولساق، مەن ءارقاشان شارىن كانونىن ۇسىنامىن. بۇل قازاقستاننىڭ ەڭ اسەرلى تابيعي ورىندارىنىڭ ءبىرى: كانوننىڭ ءار ۋچاسكەسى ءوزىنىڭ رەلەفىمەن جانە جارتاس تۇزىلىمدەرىمەن ەرەكشەلەنەدى. شارىن وزەنىنە قاراي سوقپاقپەن سەرۋەندەۋ وسى لاندشافتتىڭ الۋان تۇرلىلىگىن كورۋگە مۇمكىندىك بەرەدى، ال تومەندە ارنايى جابدىقتالعان بەسەدكالاردا دەمالۋعا بولادى"، – دەيدى كارينا يان.

بۇل جەرلەردىڭ ءارقايسىسى وزىنشە قازاقستاندى – تاۋلار، كولدەر، دالا مەن كانوندار ارقىلى اشادى. تەك باعىتتى تاڭداۋ، فوتوسۋرەتتەر ءۇشىن ۇيالى تەلەفوندى زاريادتاۋ جانە ويشا ورالعىڭىز كەلەتىن تاعى ءبىر ساپاردى ەستە ساقتاۋ عانا قالادى.