ورتكە وراتقان سەبەپتەر

/uploads/thumbnail/20170708201727214_small.jpg

سوڭعى بەس-التى جىلدا ەلىمىزدە ازاماتتاردىڭ وزىنە-وزى قول سالۋ وقيعالارى جيىلەپ وتىر. ولاردىڭ ىشىندە ەڭ جان تۇرشىكتىرەتىنى – ءوز-وزىن ورتەپ جىبەرۋ وقيعالارى. «قامشى» پورتالى سول جاعا ۇستاتار جاعدايلاردىڭ بىرنەشە سەبەپتەرىن نازارلارىڭىزعا ۇسىنادى.

سوت شەشىمدەرىنىڭ ادىلەتسىزدىگى.

2009 جىلى مامىر ايىندا اتىراۋ قالاسىنىڭ 52 جاسار تۇرعىنى قابيدوللا شولاقوۆ وبلىستىق پروكۋراتۋرا الدىندا ءوز-وزىن ورتەپ جىبەردى. ازامات 18 جاستاعى ۇلىنا قاتىستى تەرگەۋشىلەردىڭ ادىلەتسىزدىگىنە شىداماعان.

2011جىلدىڭ ماۋسىمىندا «نۇر وتان» پارتياسى استانا فيليالى قوعامدىق قابىلداۋىندا ۇلىن ەسىرتكى ساقتادى دەگەن كۇدىكپەن 10 جىلعا باس بوستاندىعىنان ايىرعان سوت شەشىمىنە نارازى كەلىنشەك ءوز-وزىن ورتەپ جىبەردى.

 قۇقىققورعاۋ ورگاندارىنىڭ زاڭسىز ارەكەتتەرى مەن شارا قولدانباۋى

2011 جىلدىڭ ماۋسىمىندا اقتوبە وبلىسى العا اۋدانى پروكۋراتۋراسى عيماراتىندا ايدار ساپاروۆ ەسىمدى ازامات ۇستىنە سپيرت قۇيىپ، وتقا وراندى. جەدەل جاردەم قۇتقارىپ قالعان ول بۇل ارەكەتكە باۋىرىن اتىپ كەتكەن قىلمىسكەردىڭ دۇرىس ىزدەستىرىلمەۋى سەبەبىنەن بارعانىن ايتقان. الايدا، پروكۋراتۋرا ايدار ساپاروۆتىڭ ءوزىن ايىپتاپ، ول بۇل ارەكەتكە سپيرتتىك ىشىمدىككە ماس كۇيىندە بارعان دەگەن اقپار تاراتتى.

2013 جىلدىڭ شىلدە ايىندا 55 جاستاعى قاراعاندى تۇرعىنى ءوزىن ورتەپ كوز جۇمدى. كەيىن ول ورتەنەر الدىندا ۇستىنە بەنزين قۇيىپ قانا قويماي، ونىڭ ءبىر بولىگىن ءىشىپ تە العانى انىقتالدى. وقيعانىڭ سەبەبى – ورتەنگەن ازاماتتىڭ ۇستىنەن جۇمىس ورنىنداعى گاز باللوندارىنىڭ ۇرلىق دەرەگى بويىنشا قوزعالعان قىلمىستىق ءىس.

قىلمىستىق قۋدالاۋ، تەرگەۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتىنە نارازىلىق تانىتقان تاعى ءبىر وقيعا 24 قازان كۇنى تاراز قالاسىندا بولدى. 20 جاستاعى ەرلان بەكتىبايەۆ «نۇر وتان» پارتياسى فيليالىنىڭ الدىنا كەلىپ، ءوزىن-وزى ورتەپ جىبەردى. ورتەنەر الدىندا بەينەكامەراعا ءوزىنىڭ ىشكى ىستەر ورگاندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ قىسپاعىندا قالعانىن ايتىپ ۇندەۋ جاساعان.

جالعىز باسپاناسىن تارتىپ الۋ

تۇرعىن-ۇيگە قاتىستى داۋ-دامايلار دا ازاماتتاردى سۋيسيدكە يتەرمەلەپ جاتادى. 2009 جىلدىڭ تامىزىندا ءۇيدى بوساتۋدى تالاپ ەتىپ كەلگەن سوت ورىنداۋشىلارىنىڭ كوزىنشە الماتى قالاسىندا ءبىر وتباسى تۇگەلدەي وتقا ورانعان. ابىروي بولعاندا ءورت كوپكە سوزىلماي ءوشىرىلىپ، سوت ورىنداۋشىلارى مەن باسقا دا كورشىلەر امان قالدى.

2011 جىلدىڭ قىركۇيەگىندە الماتىدا بەس بالانىڭ اناسى ۇيىنەن قۋىپ شىعۋعا كەلگەن پوليسەيلەر، سوت ورىنداۋشىلارى مەن باسقا دا كۋاگەرلەردىڭ الدىندا ۇستىنە وت قويىپ جىبەرگەن. ورتەنگەن ازاماتشانى جەدەل جاردەم كولىگىمەن اۋرۋحاناعا جىبەرىپ، سوت ورىنداۋشىلارى اقىرى ءۇيدى تارتىپ العان.

2012 جىلدىڭ مامىرىندا ءتۇرعىن-ۇي داۋىندا باسى قاتقان تاعى ءبىر جان سۆەتلانا تۇرعانبايەۆا ءوزىن-وزى ورتەپ رەانيماسياعا ءتۇستى. كەيىن تۇرعانبايەۆانىڭ ىسىنە قاتىستى ۇكىم شىعارعان سۋديالاردىڭ ءبىرى پرەزيدەنت وكىمىمەن قىزمەتىنەن بوسادى، ەندى ءبىرى جەمقورلىق قىلمىس جاسادى دەگەن كۇدىككە ءىلىنىپ، ارتىنشا پسيحياتردىڭ تىركەۋىنە تۇرعان.

اسا ءىرى كولەمدەگى نەسيەلەر

اعىمداعى جىلدىڭ قىركۇيەك ايىندا تۇركىستان قالاسىندا مەكتەپتە ەدەن جۋۋشى بولىپ جۇمىس ىستەيتىن 59 جاستاعى ايەل مەكتەپ اۋلاسىندا ءوزىن-وزى ورتەگەن. دەنەسىنىڭ 60 پايىزىن كۇيىك شالعان ايەل دارىگەرلەردىڭ كۇشىمەن امان قالدى. انىقتالعانى – ول سول مەكتەپتە زەرتحاناشى بولىپ ىستەيتىن ارىپتەسىنە 200 مىڭ تەڭگە نەسيە الىپ بەرگەن. بىرەر ايدان سوڭ ارىپتەسى نەسيەنى تولەۋدەن باس تارتقان.

سەزىم سەرگەلدەڭى، وتباسىلىق كيكىلجىڭدەر

 بىلتىر قاراعاندى ىرگەسىندەگى تەمىرتاۋ قالاسىندا سۇيىكتىسىمەن رەنجىسىپ قالعان جىگىت كەشىرىم سۇراۋ ماقساتىمەن الگى قىز جۇمىس ىستەيتىن قوناق ۇيگە كەلەدى. الايدا، سۇيىكتىسى جۇمىس ورنىندا بولماي شىعىپ، ارىپتەستەرى ونى قانداي مەكەن-جايدان تابۋعا بولاتىنىن ايتۋدان باس تارتادى. مۇنداي «قورلىققا» شىداماعان عاشىق جىگىت قوناق ءۇي الدىندا ورتەنىپ ولگەن.

وسىنداي تاعى ءبىر وقيعا قاراعاندى وبلىسىنىڭ قىزىلجار اۋىلىندا تىركەلگەن. ازاماتتىق نەكەدەگى كەلىنشەگىمەن سوزگە كەلگەن 25 جاستاعى جىگىت ورتەندى. دەنەسىنىڭ 80-85 پايىزىن كۇيىك شالعانىمەن، قىزۋ قاندى جىگىت ولىمنەن امان قالدى.

2012 جىلى شىمكەنت قالاسىندا دا وتباسىلىق ۇرىس-كەرىس سالدارىنان 30 جاستاعى وتاعاسى ءوزىن وتباسى مۇشەلەرىمەن بىرگە ورتەپ جىبەرمەك بولعان.

جالپى، ازاماتتاردى وز-وزىنە قول جۇمساۋعا يتەرمەلەيتىن سەبەپتەر جەتىپ ارتىلادى. وزەكتى ورتەگەن قوعامداعى ادىلەتسىزدىك پەن جاقىنداردىڭ ساتقىندىعى شارىقتاۋ شەگىنە جەتكەندە ءوزىڭدى ورتەۋگە اپارىپ سوعاتىنىن جوعارىدا باياندالعان جايتتارعا قاراپ كوز جەتكىزەسىز.

 

دارحان مۇقان

 

قاتىستى ماقالالار