كەشە مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ءبىرقاتار ەلدەردىڭ ەلشىلەرىنەن سەنىم گراموتاسىن قابىلدادى. اتاپ ايتقاندا، ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستانداعى وكىلدىگىنىڭ باسشىسى ترايان لاۋرەنسيۋ حريستەا، پولشا رەسپۋبليكاسىنىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ماچەي لانگ، تۇركيانىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى نيەۆزات ۇيانىك، ۆەنگريانىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى اندراش باراني، ۆەتنام سوسياليستىك رەسپۋبليكاسىنىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى دوان تحي حيەن سۋان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىنە سەنىم گراموتاسىن تاپسىردى.
سەنىم گراموتالارىن تاپسىرۋ راسىمىندە مەملەكەت باسشىسى ديپلوماتتاردى ءبىزدىڭ ەلدەگى قىزمەتتەرىنىڭ باستالۋىمەن قۇتتىقتادى، سونداي-اق، ولاردىڭ قازاقستانعا مازمۇندى ءارى ماڭىزدى وقيعالارعا تولى كەزەڭدە كەلگەنىن اتاپ ءوتتى.
«قازاقستان حالقى جۋىردا قازاق حاندىعىنىڭ 550 جىلدىعىن اتاپ ءوتتى. بۇل – قازاق ۇلتى مەن مەملەكەتتىلىگىنىڭ قالىپتاسۋىندا زور ءرول اتقارعان ەلدىك قۇرىلىم. ەرتە زاماندا بۇل ۇلى دالادان شىعىس پەن باتىستى جالعاعان ۇلى جىبەك جولىنىڭ ءبىر بولىگى ءوتىپ جاتقان. قازاقستان سول ءداستۇردى جاڭعىرتا وتىرىپ، ءوز دامۋىنىڭ جاڭا بەلەسىنە كوتەرىلدى. ەلىمىزدە «نۇرلى جول» ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ باعدارلاماسى ىسكە اسىرىلۋدا. ونىڭ ماقساتى – قازاقستاننىڭ كولىك-ترانزيتتىك الەۋەتىن بارىنشا ارتتىرۋ»، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
سونداي-اق، قازاقستان پرەزيدەنتى يندۋستريالىق-يننوۆاسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا، «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىن قۇرۋعا، حالىقارالىق ەكسپو-2017 كورمەسىن وتكىزۋ دايىندىعى مەن بەس ينستيتۋتتىق رەفورماعا قاتىستى ماسەلەلەرگە توقتالىپ ءوتتى. وسى رەتتە، مەملەكەت باسشىسى بۇل باستامانىڭ ءبارى ءتيىمدى ىنتىماقتاستىق ءۇشىن جاڭا پەرسپەكتيۆالارعا مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى. سونىمەن قاتار، نۇرسۇلتان نازاربايەۆ كۇن تارتىبىندەگى سىرتقى ساياسات ماسەلەلەرىنە توقتالدى.
«ءبىر اي بۇرىن بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس اسسامبلەياسىنىڭ مەرەيتويلىق 70ء-شى سەسسياسى اشىلعانى بەلگىلى. ونداعى پىكىرسايىستار ادامزات دامۋىنىڭ جاڭا پاراديگماسىن ازىرلەۋدىڭ اسا قاجەتتىگىن دالەلدەپ بەردى. ءبىز «جاھاندىق ستراتەگيالىق باستاما-2045» جوسپارىن ۇسىنامىز. ونىڭ ءمانىسى – سوعىستار مەن قاقتىعىستاردىڭ سەبەپتەرىنە جول بەرمەيتىن ستراتەگيا جاساۋ»، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى XXI عاسىردا ادامزاتتىڭ باستى ماقساتى يادرولىق قارۋسىز الەم ورنىقتىرۋ بولۋعا ءتيىس ەكەنىن، سول ءۇشىن قازاقستان بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ يادرولىق قارۋدان ادا الەمگە قول جەتكىزۋ جونىندەگى جالپىعا ورتاق دەكلاراسياسىن قابىلداۋدى ۇسىناتىنىن ايتتى.
قازىرگى ۋاقىتتا تەرروريزم ماسەلەسى وتە وزەكتى بولىپ تۇرعانى اتاپ كورسەتىلدى. نۇرسۇلتان نازاربايەۆ يسلام راديكاليزمى مەن بەيبىتسۇيگىش يسلام ۇعىمدارىنىڭ ارا-جىگىن اجىراتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى. وسىعان بايلانىستى ءبىزدىڭ ەل «يسلام تەرروريزمگە قارسى» اتتى فورۋم وتكىزۋ تۋرالى يدەيا ۇسىنىپ وتىر، دەدى قازاقستان باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەۋروپالىق وداق قازاقستاننىڭ الەمدەگى باستى ساۋدا جانە ينۆەستيسيالىق سەرىكتەسى ەكەنىن اتاپ ءوتتى. «ەلدىڭ جالپى تاۋار اينالىمى مەن شەتەلدىك ينۆەستيسيا كولەمىنىڭ جارتىسىنا جۋىعى ەۋرووداققا تيەسىلى. مەنىڭ بريۋسسەلگە بىلتىرعى قازان ايىنداعى ساپارىم كەزىندە ءبىز كەڭەيتىلگەن سەرىكتەستىك جانە ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىم جونىندەگى، سونداي-اق، قازاقستاننىڭ دۇنيەجۇزىلىك ساۋدا ۇيىمىنا كىرۋ شارتتارى تۋرالى كەلىسسوزدەردى اياقتادىق. وسى تاريحي قۇجاتقا قول قويۋ ءۇشىن ەۋرووداق باسشىلىعىنىڭ استاناعا رەسمي ساپارمەن كەلۋىن كۇتەمىز»، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
مەملەكەت باسشىسى قازاقستان مەن ۆەنگريا حالقىن ورتاق تاريح پەن مادەنيەت بايلانىستىراتىنىن ايتتى. «ەكى ەلدىڭ ساياسي، ەكونوميكالىق جانە ءمادەني-گۋمانيتارلىق بايلانىستارى ستراتەگيالىق سەرىكتەستىك اياسىندا دامىپ كەلەدى. ءبىز پرەمەر-مينيستر ۆ.ورباننىڭ بيىلعى ساپارىنىڭ قورىتىندىسىن جوعارى باعالايمىز»، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ارادا جوعارى دەڭگەيدەگى ءوزارا سەءنىمءدى ءۇنقاتىسۋ ورناعانىن ايتا كەلىپ، قازاقستاننىڭ پولشا رەسپۋبليكاسىمەن ءوزارا ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا مۇددەلى ەكەنىن جەتكىزدى.
«بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى باس اسسامبلەياسىنىڭ 70ء-شى سەسسياسى اياسىندا پرەزيدەنت ا.دۋدامەن كەزدەستىك. ساۋدا-ەكونوميكا بايلانىستارى جاندانىپ، ءوزارا تاۋار اينالىمى ۇلعايادى دەپ ۇمىتتەنەمىز»، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قازاقستان پرەزيدەنتى ەلىءمىزدىڭ ۆەتنام سوسياليستىك رەسپۋبليكاسىمەن ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋعا زور ماڭىز بەرىپ وتىرعانىن ايتتى. «ءبىز ۆەتنام بيزنەسىنىڭ قازاقستان نارىعىنا قاتىسۋ اياسىن كەڭەيتۋگە مۇددەلىمىز. توقىما ءوندىرىسى، جيھاز جاساۋ، حالىق تۇتىناتىن تاۋارلار ءوندىرۋ سالاسىندا بىرلەسكەن وندىرىستەر اشۋعا ءازىرمىز»، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
مەملەكەت باسشىسى باۋىرلاس تۇرىك رەسپۋبليكاسىمەن ىنتىماقتاستىقتى قازاقستاننىڭ سىرتقى ساياساتىنىڭ باسىم باعىتتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە اتادى. «قازاقستاندا تۇرىك كومپانيالارى تابىستى جۇمىس جۇرگىزۋدە. ەكونوميكانىڭ شيكىزاتتىق ەمەس سەكتورلارىنداعى ىنتىماقتاستىق اياسىن كەڭەيتە ءتۇسۋ ماڭىزدى»، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
ءراسىم سوڭىندا قازاقستان پرەزيدەنتى ەلشىلەرگە جاڭا قىزمەتتەرىنىڭ جەمىستى بولۋىنا تىلەكتەستىك ءبىلدىردى. ال ەلشىلەر وزدەرىنە بىلدىرىلگەن سەنىمگە زور ءىلتيپات ءبىلدىرىپ، ەلدەردى ەلدەستىرمەككە بار كۇش-جىگەرلەرىن جۇمسايتىندارىن ايتتى. ءوز كەزەگىندە ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستانداعى وكىلدىگىنىڭ باسشىسى ترايان لاۋرەنسيۋ حريستەا ەو تاراپى قازاقستان قابىلداعان رەفورمالار جولىن قولدايتىنىن جەتكىزدى.
«ەۋروپالىق وداق قازاقستان قابىلداعان رەفورمالار جولىن، «100 ناقتى قادام» باعدارلاماسىن ءارى قاراي دا قولدايدى. ەو-نىڭ مۇنى قولداۋ باعىتىندا ناقتى ۇسىنىستارى بار»، – دەدى ول. ديپلوماتتىڭ ايتۋىنشا، ەۋروپالىق وداق مەريتوكراتيا جۇيەسىن نىعايتۋ بويىنشا بۇدان كەيىن دە قولداۋ جاسايتىن بولادى. وسى ورايدا، ول بۇل تۇرعىدا مەملەكەتتىك قىزمەتتى جاڭعىرتۋ مەن عىلىمي-تەحنولوگيالىق دامۋعا كومەك كورسەتۋ باعىتىندا ناقتى جوبا بار ەكەنىن كولدەنەڭ تارتتى.
سونىمەن قاتار، ترايان لاۋرەنسيۋ حريستەا ەو مەن قازاقستان اراسىندا جاقىندا كەڭەيتىلگەن سەرىكتەستىك پەن ىنتىماقتاستىق جونىندەگى كەلىسىمگە قول قويۋ جوسپارلانىپ وتىرعانىن جەتكىزدى. «بۇگىندە بۇل قۇجات اياسىندا كەلىسسوزدەر اياقتالدى»، دەدى ول. ەلشىنىڭ سوزىنە قاراعاندا، بۇل جوبالار مەن كەلىسىمدەر ساۋدا جانە ينۆەستيسيا سالاسىندا قاتىناستاردى ءارى قاراي كەڭەيتۋگە نەگىزدەلگەن. «ءبىز استانادا اعىلشىن قۇقىعى نەگىزىندە جۇمىس ءىستەيتىن قارجى ورتالىعىن قۇرۋ جوباسىن قولدايمىز. بۇل باستاما قازاقستانعا ينۆەستيسيا اعىمىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەتىنى ءسوزسىز»، – دەدى ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستانداعى وكىلدىگىنىڭ باسشىسى.
28-10-02
«پولشا مەن قازاقستاندى مادەني جانە ساياسي-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقپەن قاتار، ەكى ەل حالقىن عاسىرلىق تاريحى تىعىز بايلانىستىرادى. وسىعان وراي، اسا جاۋاپتى قىزمەتىمە كىرىسە وتىرىپ، پولشا رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى ارتقان سەنىمدى اقتاپ، ەلدەرىمىز اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى جانە دوستىق قاتىناستارىن نىعايتىپ، وركەندەتە تۇسۋگە ۋادە بەرەمىن. وسى ءمۇمكىندىكتى پايدالانا وتىرىپ، بارشا قازاقستان حالقىنا جەرىمىز وسىپ-وركەندەپ، ەلىمىز امان بولسىن، دەگىم كەلەدى»، دەدى قازاقشا ءتىل سىندىرىپ ۇلگەرگەن پولشا رەسپۋبليكاسىنىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى ماچەي لانگ. بۇعان دەيىن ءسوز العان ەۋروپالىق وداقتىڭ قازاقستانداعى وكىلدىگىنىڭ باسشىسى ترايان لاۋرەنسيۋ حريستەا دا ەلباسىنا سەنىم گراموتاسىن تاپسىرىپ تۇرىپ، ويىن قازاق تىلىندە جەتكىزگەن بولاتىن.
تۇركيانىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى نيەۆزات ۇيانىك تا، قانشا دەگەنمەن، باۋىرلاس ەلدىڭ ازاماتى ەكەندىگىن دالەلدەپ، ىلتيپات-تىلەگىن قازاقشا ايتتى. «تۇرىك رەسپۋبليكاسىنىڭ ەلشىسى رەتىندە وسى بەدەلدى قىزمەتىمدى اتقارۋ بارىسىندا باۋىرلاس ەلدەر اراسىندا ورناعان كەرەمەت قارىم-قاتىناستى ودان ءارى قاراي نىعايتۋ جولىندا بار كۇش-جىگەرىمدى جۇمسايتىنىما جانە وسى باعىتتا جوعارى مارتەبەلى پرەزيدەنت نازاربايەۆ مىرزانىڭ جانە قازاقستاندىق مەكەمەلەردىڭ قولداۋىن كورەتىنىمە سەنىمدى ەكەنىمدى بىلدىرگىم كەلەدى»، – دەدى ءوزىنىڭ قازاقستانداعى قىزمەتىن زور مارتەبە ساناعان تۇركيانىڭ توتەنشە جانە وكىلەتتى ەلشىسى.
ال ۆەنگريانىڭ ەلشىسى ا.باراني ءوز سوزىندە ەكى ەل اراسىنداعى قارىم-قاتىناستار قارقىندى دامىپ كەلە جاتقانىن اتاپ ءوتتى. ەكى ەل اراسىندا ستراتەگيالىق كەڭەس قۇرۋ تۋرالى شەشىم قابىلدانعان، سونداي-اق، اگرارلىق، ازىق-تۇلىك ونەركاسىبى سالاسىندا بىرلەسكەن جوبالاردى قارجىلاندىرۋ جونىندەگى ەكىجاقتى قور قۇرۋ تۋرالى شەشىمى جاسالدى. سونىمەن قاتار، ول ۆەنگريا قازاقستان ستۋدەنتتەرىنىڭ ماجارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا وقۋ ءۇشىن 200 ستيپەنديا ۇسىنعانىن ايتىپ ءوتتى. «مەنىڭ قازاقستانداعى جۇمىسىم كەزىندە استانادا ماڭىزدى «ەكسپو-2017» كورمەسى وتكەلى تۇر. ءبىزدىڭ ەل وسى ايتۋلى شاراعا قاتىساتىندىعىن راستادى. سوندىقتان بۇل باعىتتا تىعىز قارىم-قاتىناستا جۇمىس ىستەيمىز»، – دەدى ا.باراني.
ۆەتنام ەلشىسى دوان تحي حيەن سۋان ەكى ەل اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋدا قازاقستان تاراپىنان قولداۋ بولاتىندىعىنا سەنىمدى ەكەنىن جەتكىزدى. «ەكى ەل اراسىنداعى دوستىق قاتىناستار مەن ىنتىماقتاستىقتى ىلگەرىلەتۋگە ءوز ميسسيامدى ءتيىستى دەڭگەيدە جۇزەگە اسىرۋعا ءازىرمىن»، – دەدى ەلشى.
دەرەككوز: ەگەمەن قازاقستان
