قىس تۇسسە استانا قالاسىندا مۇز قالاشىعىن سالۋ ادەتكە اينالعان. بيىل دا سول داستۇردەن جاڭىلماي استانا اكىمى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ ەلوردانىڭ ءتورت بىردەي جەرىنە مۇز قالاشىعىن سالۋدا. اكىمنىڭ جۇمىسى الەۋمەتتىڭ يگىلىگى ءۇشىن جاسالىپ جاتسا «بارەكەلدىدەن» باسقا ايتپايمىز عوي. الايدا، بار-جوعى 2-3 ايدا سۋ بولىپ ەرىپ كەتەتىن مۇز قالاشىعىن سالۋعا بيۋدجەتتىڭ ميلليونداعان قارجىسىن جۇمساۋ قانشالىقتى قاجەت؟

استاناداعى ەڭ ۇلكەن مۇز قالاشىعى «حان شاتىر» ساۋدا ويىن-ساۋىق ورتالىعىندا سالىنىپ جاتىر. اتالعان قالاشىقتى سالۋ ءۇشىن اكىمدىك وتاندىق مۇسىنشىلەردەن بولەك قىتايلىق مامانداردىڭ كومەگىنە جۇگىنىپ وتىر. قازىرگى تاڭدا قۇرىلىسشىلار  كۇندىز ءتۇنى قالاشىقتى تۇرعىزىپ جاتىر. ويتكەنى جەلتوقساننىڭ 1ء-ى كۇنى ەلىمىزدىڭ باس شىرشاسىن مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ءوزى جاعادى. اكىمدىك سوعان دەيىن مۇز قالاشىعىن سالۋ تۋرالى مەردىگەر كومپانياعا «قاتاڭ» تاپسىرما بەرگەن كورىنەدى.

الايدا، اكىمدىكتىڭ تاپىسىرماسىن مەردىگەر كومپانيانىڭ باسشىلارى ورىنداي المايتىن سياقتى. ويتكەنى، بىرنەشە كۇننەن بەرى استانادا اۋا-رايى 0 گرادۋستان جوعارى بولىپ تۇر. ال كۇننىڭ كۇرت جىلىنۋى ءوز كەزەگىندە قالاشىقتى سالۋعا كەدەرگى كەلتىرۋدە. دەگەنمەن مۇز قالاشىعىنا جاۋاپتى كومپانيا باسشىسى ءمادي قاناپين «3-4 كۇننىڭ ىشىندە بۇل جۇمىستاردى بىتىرەمىز» دەپ ۋادە بەرۋدە. سەبەبى ول قۇرىلىس جۇمىستارى 24 ساعات بويى جۇرگىزىلىپ جاتقانىن العا تارتىپ وتىر.

مۇز قالاشىعىنىڭ ۋاقىتىندا بەرىلەتىنى نەمەسە بەرىلمەيتىنى ءبىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى ەمەس. ءبىز ءۇشىن ەڭ ماڭىزدىسى ميلليونداعان قارجىسىنىڭ نەبارى ەكى-ۇش ايدا سۋ بولىپ ەرىپ كەتەتىندىگى بولىپ وتىر. ويتكەنى مۇز قالاشىعىنا جۇمسالعان ميلليوندار بيۋدجەتتىڭ قارجىسىنان جۇمسالىپ جاتقانى جاسىرىن ەمەس. الايدا، اكىمدىك اتالعان قالاشىقتى سالۋعا قانشا قارجى جۇمساعانىن ايتپاي وتىر.  ال شىن مانىسىندە اكىمدىك اشىقتىق تانىتىپ، بۇل جۇمىستارعا قانشا اقشا جۇمساعانىن ايتۋى كەرەك ەدى. ءبىر ءبىر.

ەكىنشىدەن، باسشىلار جىل سوڭىندا قارجى يگەرۋ ءۇشىن ءارتۇرلى قۇيتىرقىلىققا باراتىنى بۇگىندە ەشكىمگە جاسىرىن بولماي قالدى. ءبىزدىڭ پايىمداۋىمىزشا اكىمدىكتىڭ بۇل ارەكەتى يگەرىلمەگەن ميلليونداردى تەز ارادا يگەرۋگە باعىتتالىپ وتىرعان سياقتى. ايتپەسە اكىمدىك قاتاڭ تاپسىرمانى مۇز قالاشىعىن سالىپ جاتقاندارعا ەمەس، مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا پاتەر سالىپ جاتقان مەردىگەرلەرگە بەرمەي مە؟ ويتكەنى اتالعان باعدارلاما بويىنشا بيىل بەرىلۋى ءتيىس پاتەرلەر كەلەسى جىلدارعا قالىپ قويۋى ءجيى كەزدەسەدى. ءبىر قىزىعى اكىمدىك ولاردىڭ جۇمىسىنا ءجۇردىم-باردىم قاراپ، ال مۇز قالاشىعىنىڭ تەز اياقتالۋىنا مۇددەلى بولىپ وتىر.

ۇشىنشىدەن، بۇعان دەيىن «نۇر وتان» پارتياسى ءتوراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى اسقار مىرزاحمەتوۆ «تاۋەلسىزدىك كۇنى وتپەي جاڭا جىلعا دايىندىق جۇمىستارى جۇرگىزىلمەسىن» دەپ ۇسىنىس تاستاعان بولاتىن. وسى ارقىلى ول وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا ءوزى باستاعان يگى ءىستىڭ ەلىمىزگە كەڭ تارالۋىن قالاعان ەدى. ءبىر قۋانتارلىعى اتالعان باستامانى ەلىمىزدىڭ بىرنەشە وبلىستارىنىڭ اكىمدەرى قولدايتىنىن ايتىپ حات جازدى. الايدا اسقار يسابەك ۇلىنىڭ باستاماسىنا ادىلبەك جاقسىبەكوۆ قارسىلىق تانىتىپ جاتىر. قارسىلىق دەمەي نەمەنە قازىردەن باستاپ ول استاناعا شىرشا تىگىپ، مۇز قالاشىعىن سالۋعا قۇلشىنىپ كەتتى. وسى رەتتە ادىلبەك جاقسىبەكوۆ باس پارتيانىڭ مۇشەسى رەتىندە پارتيا باسشىسىنىڭ باستاماسىن نەگە قودامادى دەگەن زاڭدى سۇراق تۋىندايدى؟ سوندا استانا قالاسىنىڭ اكىمى «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ ساياساتىنا قارسى ما؟

اسقار مىرزامەتوۆتى ايتپاعاننىڭ وزىندە ءتىپتى ول نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ساياساتىنا قارسى سياقتى. ويتكەنى پرەزيدەنت بىرنەشە رەت قازاق ەلى وتە قيىن داعدارىس كەزەڭىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقانىن، سوندىقتان دا ۇنەمشىلدىك قاجەت ەكەنىن ايتتى. ال ادىلبەك رىسكەلدى ۇلى بولسا حالىقتىڭ سالىعىنان جينالعان قىرۋار قارجىنى جەلگە ۇشىرىپ، ەكى-ۇش ايدا ەرىپ كەتەتىن مۇز قالاشىعىن سالىپ جاتىر.  سوندا نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ ۇنەمشىلدىك ساياساتىنا استانا قالاسىنىڭ اكىمى ادىلبەك جاقسىبەكوۆ قارسى ما؟

ەستەرىڭىزدە بولسا، ول بۇعان دەيىن قۇنى 10 ميلليون تەڭگە تۇراتىن جىلى ايالدامالار سالىپ ايدى اسپانعا شىعارعان بولاتىن. ال ءدال سونداي ايالدامالاردى رەسەيدە ەڭ كوپ دەگەندە 10 مىڭ اقش دوللارعا پايدالانۋعا بەرگەن ەكەن. دەمەك، استانا اكىمدىگى ءبىر ايالداما 30 مىڭ اقش دوللارىن جۇمساسا، رەسەيلىك گۋبەرناتورلار اتالعان قارجىعا ءۇش ايالداما سالعان. بۇل ارادا «بارماق باستى كوز قىستى» ارەكەت جوق دەپ ەندى قالاي ايتا الامىز؟ سول سياقتى مۇز قالاشىعىن سالۋدا دا «اتتەگەن-ايلار» ورىن الىپ جاتقان شىعار. جالپى، بۇل ايتىپ وتىرعانىمىز اششىرنە ءسىز بەن بىزگە بەلگىلى بولعان جاعدايلار عانا. ال، كوپشىلىكتەن تاسادا قانشا قارجى نەگىزسىز جۇمسالىپ جاتىر؟ ونى ەشكىم بىلمەيدى. ويتكەنى ءبىزدىڭ ەلدە عانا بيۋدجەتتەن جۇمسالعان مۇز قالاشىنا قانشا قارجى جۇمسالعانىن بىلە المايسىڭ.

سەرىك جولداسباي

استانا