Taıaýda 12-sáýir kúni Almatyda Antıeýrazıalyq forým ótetini týraly habarlaǵan edik. Bul málimdeme qalyń jurtshylyqtyń arasynda qyzý talqyǵa tústi. Sarapshylar da, qarapaıym halyq ta Eýrazıalyq odaqtyń astarynda qatardaǵy problema emes, ulttyń keleshegi, memlekettiligimizdiń saqtalýy, elimizdiń táýelsizdigi máselesi jatqanyn aıqyn túsindi.
Belgili saıasattanýshy Dosym Sátbaev Antıeýrazıalyq forýmǵa qatysty bylaı dedi: «Eger qandaı da problemalar bolsa, bul týraly aıtylýy kerek. Eger Qazaqstan ózi málimdegendeı demokratıalyq memleket bolsa, onda árbir azamattyń bıliktiń bastamasyna qatysty pikir bildirýge qaqy bar. Al eger másele Eýrazıalyq ekonomıkalyq odaq týraly bolsa, onda bul tipti qattyraq aıtylýy tıis...Sondyqtan, bul forýmǵa qatysamyn, Eýrazıalyq odaqtyń qarsylastary men jaqtastarynyń tartysyn tyńdaý ári bilý kerek dep sanaımyn. Ózekti máseleler kóteriledi dep senemin».
Antıeýrazıalyq forým ótkizý bastamasyn tanymal quqyqqorǵaýshy Evgenıı Jovtıs te qoldady. Ol bylaı dedi: «Bul bastamany adekvatty, aqyldy ári sanaly ultshyldar kóterip otyr. Olar Qazaqstannyń bolashaǵyna, táýelsizdigine alańdaıdy. Ýkraınadaǵy jaǵdaıdy mysalǵa alsaq, olardyń mundaı qater týraly aıtýynyń jóni bar. Reseıdiń barlyq halyqaralyq zańnamany, óziniń kelisimderin buza otyryp, Ýkraına jerine basa-kóktep kirýi Qazaqstannyń da táýelsizdigine qater tóndiretinin eskersek, ultshyldardyń úlken alańdaýshylyq bildirýine negiz bar dep sanaımyn».
Joǵaryda keltirilgen pikirler – Antıeýrazıalyq forýmnyń ótkizilýine qatysty aıtylǵan oılardyń birsypyrasy ǵana. Eger áleýmettik jelidegi jáne Antıeýrazıalyq forýmǵa aqparattyq qoldaý kórsetip otyrǵan «Jas Alash», «Ashyq Alań» (Trıbýna), «Dat», «Adambol» tárizdi táýelsiz gazet-jýrnaldardyń redaksıalaryna kelgen hattardy, shalynǵan qońyraýlardy qossaq, qoǵam qaıratkerleriniń bastamasyna myńdaǵan adam qoldaý bildirdi deýge bolady.
Antıeýrazıalyq forýmnyń mán-mazmunyna, maǵynasyna taǵy bir toqtalsaq artyq bolmas. Biz taǵy da qaıtalap aıtqymyz keledi, bul forým belgili bir lıderlerdiń, uıymdar men toptardyń, partıalar men saıası kúshterdiń quralyna aınalatyn jıyn bolmaq emes. Forým táýelsiz azamattardyń, erkin oıly, batyl ári qaıratker tulǵalardyń basyn biriktiretin úlken tuǵyrǵa aınalsa degen úmitimiz bar. Buǵan deıin de talaı jıyndar, forýmdar, quryltaılar men basqosýlar ótti, árıne. Bireýi – maǵynaly, keıbiri – mán-mazmunsyz, qur dabyra bolyp ótkeni de jasyryn emes. Antıeýrazıalyq forýmnyń olardan basty aıyrmashylyǵy bar: bul jıyn ótkizilý úshin ótkizilmeıdi, Qazaq Respýblıkasynyń táýelsizdigin qalaı saqtaımyz, elimizdi, jerimizdi qalaı qorǵaımyz degen suraqqa naqty jaýaptar aıtylady, ary qaraıǵy kúrestiń taktıkasy men strategıasy aıqyndalady. Bul jıynnyń ózge jıyndardan taǵy bir basty aıyrmashylyǵy: onyń der kezinde, Qazaqstannyń áli de tańdaý jasaýǵa ýaqyty bar tusta jáne óz kózimizben Reseıdiń agresıalyq, jaýlaýshylyq ári ımperıalyq aram pıǵylyn kórip otyrǵan tusta ótkizilýinde bolyp otyr! «Temirdi qyzǵan kezinde soǵý keregi» sıaqty Aqorda áli de eýrazıalyq odaqqa kirý jóninde kelisimge qol qoımaǵan tusta biz de qımyldaýymyz kerek, aǵaıyn!
Kedendik odaqqa kirmesten buryn kóptegen qoǵam qaıratkerleri Qazaqstan bıliginiń Reseımen ekonomıkalyq ıntegrasıaǵa barýy qate ekenin aıtty. Biraq, qalyń kópshilik bul bastamaǵa jete nazar aýdarǵan joq. Sol kezdiń ózinde «baǵa qymbattaıdy, sheteldik kólikter elge kirgizilmeıdi, halyqtyń áleýmettik-ekonomıkalyq jaǵdaıy kúrt quldyraıdy» degen boljamdar aıtylǵan edi. Sonyń bárin búgin bastan keship otyrmyz. Al endi qazir ekonomıkalyq basymdyqty Reseıge berip, óziniń halqynyń áleýmettik jaǵdaıyn oılamaǵan bılik erteń táýelsizdigimizdi berip qoısa qaıtemiz?! Sondyqtan, biz Eýrazıalyq odaqqa kirý ne kirmeý jónindegi máseleni sheshý tetikterin Aqordadaǵy at tóbelindeı toptyń qolyna ustatyp qoımaı, buǵan qoǵam, el bolyp, tikeleı aralasaıyq! Memlekettiń keleshegin bir top adam emes, búkil qazaq halqy birlesip sheshýi kerek!
«Óletin bala molaǵa qaraı júgiredi» deıtin sóz bar qazaqta, qazirgi saıası jaǵdaıǵa aýystyrsaq, «Óletin, qurıtyn memleket qana Eýrazıalyq odaqqa qosylady!» dep aıtýǵa bolady. Al bizdiń memleket qurymasyn, táýelsizdiginen aırylmasyn, erteńgi kúni Eýrazıalyq odaqtan shyǵa almaı, ulttyq múddemizdi qorǵaı almaı júrsek, bul eń úlken tarıhı qatelik bolar edi. Sondyqtan, 12-sáýir kúni Almatyda Antıeýrazıalyq forýmda bas qosaıyq!
Antıeýrazıalyq forýmnyń ótýine bılik qazirden bastap tosqaýyldar qoıyp jatyr. Eki birdeı qonaq úı ıeleri aldyn ala kelisimderin buzyp, forým ótkizýge zal berýden bas tartty. Biraq, táýelsizdikti qorǵaýǵa arnalǵan forým qalaı da ótedi! Onyń qaı jerde ótetini týraly qosymsha habarlanady. Kelińizder, qoldańyzdar, qadirli qaýym!
Aımaqtardaǵy belsendi azamattardyń esine: Ár oblystan qansha adam qatysamyn dese de shek qoıylmaıdy. Otanshyl, patrıot azamattardyń óz qarjysymen Almatyǵa aıtýly jıynǵa kelip, talaptary men usynystaryn ashyq aıtaryna senemiz.
Uıymdastyrýshylar atynan – Janbolat Mamaı, Rysbek Sársenbaıuly, Aıdos Sarym, Rasýl Jumaly, Inga Imanbaı, Ǵalym Ageleýov.
Abai.kz
