27 jyl Ózbekstandy basqarǵan Islam Kárimovtiń qaıtys bolýyna baılanysty ne kóńil aıtarymyzdy, ne aıtpasymyzdy bilmeı otyrmyz. Qazaqta «ákesi ólgendi de estirtedi» degen sóz bar. Shamasy, bul dıktatorlarǵa qatysty emes bolsa kerek.

Biraq, qalaı bolǵanda da, osymen Islam ákániń dám-tuzy taýsylǵanǵa uqsaıdy. Bilemiz, sizderde ınternet shekteýli, sóz bostandyǵy degen atymen joq. Bir aýyz qarsy sóz aıtqandy qýdalap, qamap, tipti atyp ta tastaıdy. Myńdap adam atqandy da kórdik Ándijanda. Sol sebepti, sizder, bálkim, keıbir aqparattan habarsyz bolarsyzdar. Qazaqstanda da sóz bostandyǵy shektelse de, Batystyń, Reseıdiń ashyq oıly aqparat quraldary taratylady. Kóptegen qundy kitaptar da erkin satylymda. Sondyqtan, biz bilemiz: Islam ákásiz de kún atady, batady, juldyzdar jarqyraıdy, jaýyn sirkireıdi, tún men kún almasady, jer orbıtasynda aınalady. Islam áká ketse de, Ózbek halqy qurymaıdy! Aqyrzaman kelmeıdi! Aspan aınalyp jerge túspeıdi! Topan sý qaptamaıdy! Ózbekstan qalady, ózbek aǵaıyndarymyz aman bolady!

Kezinde Stalın de óldi. Halyq jylap-syqtady deıdi. Qazir ondaı jylaý tek Soltústik Koreıada ǵana bar. Ol elmen jaqynda dıplomatıalyq baılanysty úzdińizder. Muny da bir jaqsylyqqa jorydyq. Sizderdi Islam ákániń ólimine baılanysty jylatýy múmkin. Shyn jylaısyzdar ma, ótirik pe, ol jaǵyn bilmeımin. Qazaqstanda ózbek aǵaıyndar kóp. «Jylasaq ta, ótirik jylaımyz! Qabyrǵamyz qaıysqan túgi de joq!» degenderi de az emes. Ony jaqynda kórermiz. 

Ózbek pen qazaq aǵaıyn, týys halyq. Ándijanda halyqqa tıgen oq bizdiń júregimizge qadalǵandaı boldy. Bilemin, sizder de Jańaózen kezinde qazaqqa qaıǵyrdyńyzdar. Aǵaıyn sondaı bolýy tıis: bir-birimizge qarasyp, kómektesip, járdemshi bolýymyz kerek. Ózbek pen qazaqty básekeles, dushpan etip kórsetkisi keletinder de az emes. Menińshe, bul úlken qatelik. Túbimiz – túrik, bir aǵaıynnyń balasymyz. Túsinispestik bolady, biraq at quıryǵyn úzispeýimiz kerek. Jańa ózbek basshysy kelgen soń qarym-qatynasymyz jaqsarady, saýda-sattyq kúsheıedi, syılastyǵymyz artady degen úmit basym.

Ózbek-óz aǵam deıdi qazaq. Aǵa bolǵasyn ba, dıktatordyń ketýi degen aýyrtpalyqty birinshi sizder kórip otyrsyzdar. Bul synnan súrinbeı, aman-esen ótýińizge biz de tilekshimiz. Qantógissiz, ydyraýsyz, qaqtyǵyssyz bıliktiń almasýyn qazaq ta tileıdi. Qudaı qosqan kórshimiz, irgemizdegi Ózbekstannyń myqty bolýyn qalaımyz. Bul jaǵdaıdan ótken soń Ózbekstan demokratıaǵa, ashyqtyq pen jarıalylyqqa qadam bastasa degen arman bar. Demokratıa bolsa, «Kárimovten soń ne bolady? Memleketti saqtap qalamyz ba, joq pa?» degen oı bir sátke de týyndamas edi. Polshanyń mysalyna qarańyz. Bir ushaqta prezıdenti de, generaldary, joǵary laýazymdy basshylary da qaza tapty. Biraq, Polsha ornynda tur, ınstıtýttary jumys istep, elde aıtarlyqtaı ózgeris bolǵan joq. Osyndaı eldi qazaq ta, ózbek te qurýy kerek.

«Ózderińe qarańdar, bizge neni úıretesińder?» dep aıtýyńyz da múmkin. Kelisemin. Sál-pál jumsaqtyǵy bolmasa, Qazaqstanda da - avtokratıa. Biz de erteńimiz ne bolatynyn bilmeı abdyrap otyrǵan halyqpyz. Sizderge túsken aýyrtpalyq bizge de kelýi múmkin. Ol jaǵyn bilemiz. Sol ǵoı, bizge demokratıa kerek dep otyrǵanym. Qazirgi júristi qoıý kerek. Bir adamnyń densaýlyǵyna, qas-qabaǵyna, jaǵdaıyna táýeldi bolý netken azap deseńshi! Memlekettiń taǵdyryn bir adamnyń qolyna berýge bolmaıdy. 25 jyl Táýelsizdigimiz sony dáleldedi. Sol jolǵa birge jeteıik! Ózbek te, qazaq ta, basqa da baýyrlarymyz aman bolsyn!

Janbolat Mamaıdyń Feısbýktegi paraqshasynan alyndy