Qytaı kompanıalary ónim shyǵarýǵa emes, qazaqty jersiz qaldyrýǵa kelgeni anyqtalýda

Redaksıamyzǵa Qazaqstan Respýblıkasynyń prezıdenti N. Nazarbaevtyń, Parlament Senaty men Májilis tóraǵalary, QR Bas prokýrory, ortalyq memlekettik organdar men oblys basshylarynyń atyna jazylǵan Ashyq hat kelip tústi. Onda jer reformasyna qatysty zańnamanyń jetildirilip, shetelden, atap aıtqanda, Qytaıdan Qazaqstanǵa kóshiriletin kásiporyndarǵa toqtaý salynýy, bılik basyndaǵy birqatar laýazym ıeleriniń qyzmetinen ketýi, jer reformasyna qarsy mıtıńilerge shyqqan, búginde qamaýda otyrǵan azamattardyń bosatylýy talap etilgen.

Hattyń tolyq mátinin nazarlaryńyzǵa usynamyz.

Qazaq halqy men Qazaqstan azamattaryna!

Qazaqstan Respýblıkasynyń Prezıdenti

N.Á. Nazarbaevqa

Kóshirmesi: QR Senatynyń Tóraǵasy Q.K. Toqaevqa

QR Májilisiniń Tóraǵasy N.Z. Nyǵmatýlınge

QR Bas prokýroryna, QR UQK Tóraǵasyna,

Oblys ákimderine, Mınıstrlerge, QR memlekettik is pen

korrýpsıaǵa qarsy qyzmet Agenttiginiń Tóraǵasyna

Qurmetti Nursultan Ábishuly!

Qurmetti qazaqstandyqtar!

Jer Komısıasynyń jumysy barysynda SHQO-da júz myń, Jambyl obl. - 8,0 myń ga jer Qytaımen birikken kompanıalarǵa, Qostanaı obl. – 810,0 myń ga (komp. «Ivolga», ıeleri Lýjkov-Rozınov), alty oblysta on mln ga jer Reseıdiń áskerı polıgonyna 80 jylǵa jáne Baıqońyr ǵarysh aılaǵy 50 jylǵa, OQO 2 mln ga jer arabtarǵa, Aqmola obl. 32 myń ga Germanıa azamatyna, OQO-da bir ákim 37 jer aktisin alǵany, qalalardyń aınalasyndaǵy mlndaǵan ga jerlerdi bıliktegilerdiń zańsyz ıelengendikten 2 mlnnan astam adam tıisti 10 sotkalaryn ala almaı otyrǵany t.b. anyqtaldy. Jer memlekettiń negizi bolǵandyqtan, jer de, memleket te talan-tarajǵa túsip tonalýda.

Kórshi elder men el ishindegi bolǵan kóne zamannan bergi daǵdarystar men soǵystardyń 3/4 jer máselesinen týyndaǵan. Onyń ishinde bizdegi alpaýyttar men sheteldik kompanıalardyń negizgi qunarly jerlerdi bólip alyp, 95-97% halyqtyń dymsyz qalýy qoǵamdaǵy qaqtyǵystardyń alǵysharttary bolýda.

Qytaıǵa jer berý K.Másimovtyń 24.10.2008 jyly Gonkongtyń OPFG men Jilin Grain Group kompanıalaryn qabyldap, olarǵa soıa men raps ósirýge bir mln ga jer berýge 2009j. mamyrda qol qoıýynan bastaldy. Qoǵamdaǵy narazylyqtan keıin Prezıdenttiń «sheteldikterge eshkim jer satpaıdy» degenine el sendi. Biraq, Halyqaralyq turaqty damý ınstıtýtynyń 2012 j. tamyzdaǵy baıandamasynda, QR-da bekitilgen QHR jobalarynyń ishinde Jilin Grain Group kompanıasyna soıa ósirýge 1,0 mln ga jer berý jobasy júrgeni Prezıdent sóziniń ádira qalyp, Másimov úkimeti oıyna kelgenin istep jatqanyn kórsetti.

A.Egeýbaev, A.Jaqypbekovter jarıalanǵan derekterde 2010-2015jj. SHQO men Jambyl obl. qurylǵan QR-QHR 9 birikken kompanıalarǵa berilgen júz myńdaı ga jerdiń 75-100% ıgerilmegen. Sonyń biri JSHS «Bátýa» 2012-2015 jj. búdjetten 502,6 mln tg sýbsıdıa alǵan. Bul, Úkimettegi ury-qarynyń, soıa men raps ósirý úshin «jańa tehnologıalar ákelip jatyrmyz» degen alaıaqtyq tirlikteri.

Ol kompanıalar ónim shyǵarýǵa emes, alǵan jerlerin Gonkong t.b. bırjalarda satý arqyly qazaqty jersiz qaldyrýǵa kelgeni anyqtalýda.

Kórshilermen dostyq qatynas pen ózara tıimdi jobalardy iske asyrý qajet. Biraq, qoǵamda qazirgi bıliktiń saıasatyn eki el arasy men ishimizde soǵys týǵyzatyn, memleketke istelgen satqyndyq dep baǵalaýda. Oǵan qarsy elde segizdegi baladan-seksendegi kempirge deıin qarý alyp shyǵýǵa daıyn! Bul, qatardaǵy korrýpsıa emes, jerdi tozdyryp, eldi azdyratyn jáne táýelsizdikke qarsy josparly túrde bılik tarapynan istep otyrǵan memlekettik qylmys!

Úkimettiń, Jer Komısıasynsyz bastaǵan reformasynda ekonomıkalyq tetik, naryqtyq qatynas jáne básekelestikti jasaıtyn ADAM ıaǵnı adam kapıtalyn damytý, aqparattyq tehnologıa, medıateka, ınovasıa nemese jańaındýstrıaldyq 30 eldiń qataryna kirý máseleleri qaralmaǵan. Sebebi, ol reforma zamanaýı ǵylym men tehnologıaǵa negizdelmegen. Al, mınıstrlikterdiń janyndaǵy ótken ǵasyrdyń ortasynda qurylǵan ınstıtýttardyń eskirgen metodıkalary men zertteýleri zaman talabyna saı emes. Sondyqtan, ondaı reformaǵa bólingen (onyń ishinde zeınetaqy qorynan da) júzdegen mlrd qarjy qumǵa sińgen sýdaı, sheneýnikterdiń «bátýalary» sıaqty ury-qarynyń qolynda ketip, al reformanyń ózi Forbs jazǵan, «batpaqtyń bir shetindegi qoıyrtpaqty shelekpen alyp ekinshi shetine aparyp quıý» bolady.

Bes jylǵa moratorıı jarıalaýdy basynda qoǵam qoldaǵanymen, Prezıdent qaýlysynda moratorııdiń tek memlekettik qordaǵy jerge ǵana qatysty bolýy, jer máselesin bılikke sený, – ol uryǵa úı kúzettirgenmen birdeı ekenin kórsetýde. Bıliktiń el seniminen aıyrylýy, daǵdarystyń tereńdep azyq-túliktiń (qant, ósimdik maıy t.b.) bir kúnde 60-80%-ǵa qymbattaýy, eldegi saıası-áleýmettik ahýaldyń kúnnen-kúnge kúrdelenip, kóktemdegi mıtıńilerdiń qaıtalanýynyń múmkindigi 75-90% ekenin kórsetýde.

Osyndaı jaǵdaıda Qytaıdyń 52 kásipornyn ákelemiz degendi qoǵamda nadandyq pen satqyndyqtyń qaısysy ekenin túsine almaı dal bolýda?!

2010 j. úsh munaı zaýytynyń rekonstrýksıasyna $4,5 mlrd qarjy bólip, onyń jumysyn Qytaıdyń eki kompanıasy bastaǵanda Halyqaralyq Adam ınstıtýty QHR-da jańa tehnologıa joqtyǵyn dáleldep, ol usynǵan álemdegi 7 úzdik kompanıalardyń joǵarǵy tehnologıalary engen edi. Qazaqstan úshin ekologıany buzý men elge hansýlyqtardy qaptatýdan basqa maqsaty belgisiz, sol 52 zaýyt ashyq túrde táýelsiz ekspertızadan, odan keıin qoǵamdyq talqylaýdan ótip, solardyń qorytyndysy boıynsha qoǵamnyń kelisimimen sheshilýi kerek.

Shoıgýdyń Qazaqstanǵa ásker kirgizemiz degeni, - ol elde ondaǵan myń tyńshynyń qaptap júrgenin kórsetip, oǵan resmı organdardyń tıisti jaýap bermeýi jáne aı saıyn bas kóteretin lańkesterdiń ekstremıstik sektalarynyń jabylmaýy, - ol resmı Astananyń solarmen únsiz keliskeni bolyp tabylady.

1991 jyly BQO men Atyraý oblystarynyń jerlerinde kazaktar avtonomıa quramyz dep daýryqqanda, osy bılik el múddesin qorǵamaq túgil, solarǵa qarsy bir aýyz sóz aıtýǵa jaramady. Sol kezde M.Esenálıev, S.Aqataev, M.Áýezov, J.Ákim, A.Zeınýllın, A.Qadyrbaeva sıaqty belsendiler eldi uıymdastyrmaǵanda, sol eki oblystyń taǵdyry ekitalaı edi.

Qazir de, bılik, qaýipsizdik jáne quqyq organdary el múddesi men qaýipsizdigi máselelerimen aınalysýdyń ornyna, jerdi qorǵap ereýilge shyqqandardy sottaýdan ári asa almaýy. Olar, óz balalary sottalatyn bolsa qandaı jaǵdaıda bolar edi...?! Bizdiń de barlyq qazaq jalǵyzymyz. Biz, M.Boqaev pen T.Aıannyń qylmysker emes, eliniń patrıottary ekenine kepildik berip qol qoıamyz jáne olardy bosatýdy talap etemiz!

Jerdiń aınalasyndaǵy joǵaryda kóterilgen máselelerdi eskere kelip, tómendegi sharalardy iske asyrýdy talap etemiz:

-Jer Komısıasy ár toqsan saıyn jınalyp qoǵamdaǵy turaqtylyq, jer máseleleri men aýyl sharýashylyǵynyń strategıasyn sheshetin uıym, onyń jumys toptary josparlanǵan mindetterdi oryndaıtyn turaqty jumys toby qyzmetin atqarsyn;

-Jer máselesiniń ýshyǵyp, qoǵamdaǵy daǵdarystyń negizgi sebepshisi K.Másimov eki aıda jumysynan ketsin jáne 2010 jylǵy Prezıdenttiń sheshimine qarsy qurylǵan kompanıalar jabylyp, olarǵa berilgen jer men búdjettiń qarjysy memleketke qaıtarylsyn;

-El qaýipsizdigi men qoǵamdaǵy turaqtylyqty qamtamasyz etý maqsatynda:

A. Osy ýaqytqa deıin bólingen jer telimderiniń naqty ıelerin anyqtaýǵa tıisti zańdar qabyldansyn;

Á. QR azamattaryna satylǵan jáne jalǵa berilgen jer kóleminiń ósýine baılanysty progresıvti salyq salynsyn;

B. Jer Kodeksine (2003j.) QR azamattary satyp ne jalǵa alǵan jerdi sheteldik jáne sheteldik úlesi bar kompanıalarǵa satý jáne jalǵa berýge tıym salatyn baptar engizip, Kodeksti túpkilikti ózgertý;

-ASH damytý maqsatyndaǵy jobalar álem elderinde qabyldanǵan ekonomıkalyq tetik, naryqtyq qatynas jáne básekelestikke negizdelip, onyń adam kapıtaly, aqparattyq tehnologıa, medıateka, ınovasıa arqyly damytylsyn.

Biz, bul máseleni halyq bılikke senbegen jaǵdaıda, qoǵamdaǵy birlik pen tynyshtyqty qamtamasyz etý maqsatynda kóterip otyrmyz! El damýyna kedergi keltirmeı, onyń qaýipsizdigi men tutastyǵyn qamtamasyz etetin jol, «Jerdi shetelge jalǵa berýge jáne jalpy satýǵa tıym salynsyn!» degen halyq talabynyń oryndalýy. Osy hattaǵy talaptar oryndalmaǵan jaǵdaıda aldaǵy qarasha-jeltoqsanda Konstıtýsıalyq zańǵa saı búkilhalyqtyq referendým jarıalaıtynymyzdy málimdeımiz.

Jer Kodeksindegi, halyqqa 10 jáne 25 sotkadan jer berý máselesin sheshý Astana, Almaty qalalary men oblys ákimderiniń moıyndarynda.

Qurmetpen,

«Nur Otan», «Aq jol», «Azat», JSDP partıalary, «Samuryq-Qazyna» UÁQ» AQ, «Qazenerjı» qaýymdastyǵy, «Atameken» UQP, Qazaqstan Halyqtary Assambleıasy, Qazaqstan ǵalymdar Odaǵy, Jazýshylar odaǵy, Halyqaralyq Adam ınstıtýty (Instıtýt), QR qarjygerler, táýelsiz kásipkerler, rektorlar qaýymdastyǵy t.b. qoǵamdyq uıymdar qurǵan Memlekettik emes uıym Uıymdastyrý alqasy atynan:

ÁKİM Januzaq – QR Ulttyq Jaratylystaný ǵylymdary jáne KONKORD (Fr.) Akademıalarynyń korr.-múshesi, Eýropa jaratylystaný ǵylymdary Akademıasynyń akademıgi, Qazaq Ulttyq Keńesi Tóraǵasynyń İ-shi orynbasary;

ÁÝEZOV Murat – M.O.Áýezov atyndaǵy qordyń Tóraǵasy, Qazaqstan Respýblıkasynyń

Tótenshe jáne ókiletti elshisi, ǵalym;

ELEÝSİZOV Mels – Qazaqstannyń ekologıalyq Odaǵy men kásiporyndary «Tabıǵat»

qaýymdastyǵynyń Prezıdenti;

TUIAQBAI Jarmahan – JSDP Tóraǵasy, memleket jáne qoǵam qaıratkeri;

TOQASHBAEV Marat - «Prezıdent jáne halyq» gazetiniń Bas redaktory, QR PǴA akademıgi, profesor;

BATTALOVA Záýresh – «Qazaqstanda parlamentarızmdi damytý qory» Qoǵamdyq

qorynyń prezıdenti;

ISA Qazybek - "Qazaq úni" gazeti prezıdenti, aqyn, Halyqaralyq Alash syılyǵy

laýreaty, Halyqaralyq Sergeı Esenın atyndaǵy syılyq - "Altyn kúz" ordeni ıegeri;

NURYPBAEV Maqsat - «Antıgeptıl» qozǵalysynyń uıymdastyrýshysy;

EGEÝBAEV Aıdyn – «Nurotan» partıasynyń múshesi, «Uly Dala qyrandary» uıymynyń Tóraǵasy;

JÁKEEV Ǵabıden – Ǵ.M.Músirepov atyndaǵy qordyń Tóraǵasy;

ABAǴAN Muqtarhan – Kenesary Han qoǵamdyq qorynyń Tóraǵasy;

«Alash joly» qozǵalysy atynan:

SÚLEIMEN Jánibek, OMAROV Talǵat, DÁÝLETBEKULY Amandyq, MARAT Ýatqan, QYSTAÝBAI Geroıhan – barlyǵy 7136 qol.

Qazaqstan zıalylary men qoǵamdyq uıymdary atynan:

Aýǵan soǵysy ardagerler Qaýymdastyǵy, Qazaqstan sýretshiler Odaǵy, Qazaqstan kompozıtorlar Odaǵy t.b., 12 respýblıkalyq Qaýymdastyqtar men Odaqtar qoldady;

SHAHANOV Muqtar – Túrik áleminiń úzdik aqyny, QR Tótenshe jáne ókiletti elshisi, Qazaq ulttyq Keńesiniń Tóraǵasy;

NURPEISOV Ábdijámil – jazýshy, QSRO Memlekettik syılyǵynyń laýreaty;

QAIDAROV Ábýǵalı - fılologıa ǵylymd. doktory, profesor, QR UǴA akademıgi;

AITBAEV Ómirzaq - fılologıa ǵylymdarynyń doktory, profesor, QR UǴA

akademıgi, Halyqaralyq «Qazaq tili» qoǵamynyń Tóraǵasy;

MYRZAHMETOV Mekemtas – QR UǴA akademıgi, QR Meml. Syılyǵynyń laýreaty;

ÓTELBAEV Muhtarbaı - fızıka-matematıka ǵylymdarynyń doktory, profesor, QUA

akademıgi, QR Memlekettik syılyǵynyń laýreaty;

ELEMESOV Kópmaǵambet – A/Sh ǵylymdarynyń doktory, profesor, akademık;

ELESHEV Rahymjan – A/Sh ǵylymdarynyń doktory, profesor, akademık;

ǴABBASOV Sovet-Han - medısına jáne pedagogıka ǵylymdarynyń doktory, QR

eńbek sińirgen qaıratkeri, Mahambet syılyǵynyń laýreaty;

QABYSHULY Ǵabbas - jazýshy, Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty,

Qazaqstannyń qurmetti jýrnalısi;

RAQYSHEV Baıan – QR ǵalymdar Odaǵynyń vıse-prezıdenti, QR UǴA akademıgi,

QazUTÝ kafedra meńgerýshisi;

JUMADİLOV Qabdesh – QR halyq jazýshysy, QR Meml. syılyǵynyń laýreaty;

BAIPAQOV Karl – tarıh ǵylymdarynyń doktory, profesor, QUA akademıgi;

ISABEKOV Dýlat - «Mádenıet» jýrnalynyń bas redaktory, jazýshy-dramatýrg,

QR Memlekettik syılyǵynyń laýreaty;

SMATAEV Sofy - jazýshy, Halyqaralyq «Alash» ádebı syılyǵynyń laýreaty;

MEDETBEK Temirhan – aqyn, QU Memlekettik syılyǵynyń laýreaty;

ERMANOV Júrsin – aqyn, qoǵam qaıratkeri;

ESDAÝLET Ulyqbek – aqyn, QR Memlekettik syılyǵynyń laýreaty, «Juldyz»

jornalynyń Bas redaktory;

ELÝBAI Smaǵul - jazýshy, PEN-klýbynyń vıse-prezıdenti;

ARALBAI Nuǵman – bıol. ǵylymdarynyń doktory, profesor, «Jaratylystaný

ǵylymdary jáne ınovasıalyq tehnologıalar» ǴZI dırektory;

KAPEKOVA Gýlnar – Qazaqstan ǵalymdar Odaǵynyń Almaty oblysy boıynsha

fılıala dırektory, tarıh ǵylymdarynyń doktory, profesor;

NESIPBAEVA Kalıa – tarıh ǵylymdarynyń doktory, profesor;

BATYRSHAULY Saılaý – QR Tótenshe jáne Ókiletti elshisi, profesor;

BÝRBAEVA Galıa – ǵalym, qoǵam qaıratkeri;

QULKENOV Mereke – jazýshy, qoǵam qaıratkeri;

QOISHYBAEV Beıbit- tarıh ǵylymynyń kandıdaty, «Ádilet» tarıhı- aǵartý

qoǵamynyń prezıdenti;

SÁRSENBAI Rysbek - «Jas Alash» gazetiniń bas redaktory, qoǵam qaıratkeri;

BAPI Ermurat - «DAT» jobasynyń jetekshisi, qoǵam qaıratkeri;

AIǴALIULY E. - «Qazaqstan-Zaman» gazetiniń bas redaktory;

QALYBAI Jarylqap - «Juldyzdar otbasy-Ańyz Adam» jorn.bas redaktory;

SARYM Aıdos - Altynbek Sársenbaıuly atyndaǵy qordyń jetekshisi, Qazaq

Ulttyq Keńesi Tóraǵasynyń orynbasary;

JUMALY Rasýl – saıasattanýshy, Qazaq Ulttyq Keńesi Tóraǵasynyń orynbasary;

ÁLİBAEV Serikbaı – qoǵam qaıratkeri, QR Parlamentiniń eks-depýtaty;

QAISAROV Ýálıhan- qoǵam qaıratkeri, QR Parlamentiniń eks-depýtaty;

SHYMSHYQOV Jankeldi - Astana qalalyq «Táýelsizdikti qorǵaý» HDQ

uıymdastyrý komıtetiniń tóraǵasy;

JANDARBEK Zikirıa - tarıh ǵylymynyń kandıdaty, Ahmet Iassaýı atyndaǵy

Halyqaralyq Túrkistan ýnıversıtetiniń profesory;

ZEINÝLLIN Amanjol - aýyl sharýashylyǵy ǵylymdarynyń kandıdaty, «Dala»

ınstıtýtynyń dırektory;

QANATBAEV Serik - veterınarıa ǵylymynyń doktory;

AIYPULY Rahym – JSDP Prezıdıým múshesi, Qoǵam qaıratkeri;

QALYBAI Maqsot - Qazaqstan Respýblıkasyna erekshe eńbegi sińirgen zeınetker;

SAGIDÝLLAEVA Aıman – ustaz, qoǵam qaıratkeri;

BABAMURAT Dáýren - «Bolashaq» jastar qozǵalysynyń lıderi, Qazaq Ulttyq Keńesi Tóraǵasynyń orynbasary;

ERǴALIEVA Baretta - Qazaqstannyń «Demokratıa jáne quqyq» halyqaralyq tarıhı

-quqyq ortalyǵynyń tóraıymy;

KENEBAI Jumash - aqyn, Halyqaralyq IýNESKO syılyǵynyń laýreaty;

ERǴALIEVA Gúljan – qoǵam qaıratkeri, jornalıst;

QOSANOV Ámirjan –qoǵam qaıratkeri, táýelsiz saıasatker;
ALIBAEV Alık - ekonomıs, BSDP Prezıdıým múshesi;
KENJEBAI Myrzan – aqyn, QR mádenıet qaıratkeri
TÓREHANOV Ernst - jazýshy, qoǵam qaıratkeri;
MUQANǴALIEV Ermek – ǵalym, qoǵam qaıratkeri;

MAMAI Janbolat - jýrnalıs, qoǵam qaıratkeri;

QAPTAǴAI Q. - «Halyq dabyly» qozǵalysynyń tóraǵasy;

QÝAT Dáýren - «Abaı.kz» aqparattyq portalynyń jetekshisi;

SÁDÝULY B. - «Jeltoqsan aqıqaty» qoǵamdyq birlestiginiń tóraǵasy;

ÁZİMBAI Ǵalı - saıasattanýshy, tarıh ǵylymdarynyń doktory;

BEISEBAI TEGİ Rýza – qoǵam qaıratkeri;

MUQTAI Qýanysh – aqyn;

ZAITOV Rınat – aıtys aqyny;

MUQANOV Dáýren - aýdarmashy, ádebıettanýshy;

KÓSHİM Dos -"Ult taǵdyry" qozǵalysynyń tóraǵasy;

NUR-AHMET Dos -"Ult patrıottary"qozǵalysynyń tóraǵasy;

TAIJAN Muhtar - Bolathan Taıjan atyndaǵy qordyń prezıdenti;